Кіріспе

Американдық драматург (1878–1966)

Элмер Блейни Харрис (11 қаңтар 1878 – 6 қыркүйек 1966) – американдық жазушы, драматург және пьеса авторЫ.

Өмірбаян

Харрис Чикаго қаласында, Иллинойс штатында сегіз баланың ең кішісі болып дүниеге келді. Әкесінің щетка фабрикасы өртеніп кеткеннен кейін отбасымен бірге Оклендке (Калифорния) көшіп келді. Орта мектепті бітірген соң, Берклидегі Калифорния университетіне түсті. 1901 жылы бітірді, сондай-ақ университет театры труппасының актері ретінде Уильям Рэндольф Херсттің анасы Фиби Апперсон Херстпен танысты. Оның қаржылық қолдауымен Харрис Нью-Йорк пен Еуропада төрт жыл бойы оқуға мүмкіндік алды. Сан-Францискоға оралғаннан кейін, «Сан-Франциско Call Bulletin» газетінде тілші болып жұмыс істеді және Джордж Бернард Шоу мен Хенрик Ибсен сияқты авторлар мен драматургтар туралы клубтар мен университеттерде лекция оқыды. Бірақ бұл ұзаққа созылмады: 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісі газет кеңсесі мен газетті қиратқанда, Харрис Нью-Йоркке кетті. Мұнда ол газеттер мен журналдарға мақалалар, рецензиялар және әңгімелер жазып, белсенді жұмыс істеді. Осы уақытта ол Кора Ольдермен бірге аударма жасады. Манхэттен мен Сан-Франциско арасында саяхаттай бастады, ал Калифорнияда Кармель-бай-зе-Си суретшілер колониясын құруға көмектесті. Кармельде ол Джеральдин Боннердің «Шам» атты әңгімесін сахналық қойылымға бейімдеді. Харрис 1908 жылы үйленді, ал бал айынан кейін Принс-Эдуард аралындағы Фортуна көпірінде жазғы үй салдырып, онда екінші суретшілер колониясын құруға атсалысты. Фортуна Бриджінде ол келесі үш пьесасы – «Құқық бұзушылар» (1908), «Сынақ некесі» (1909) және «Көршіңнің әйелі» (1911) – үстінде жұмыс істеді. Осы кезеңде ол уақытын Фортуна Бридж мен Нью-Йорк арасында бөлісті. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол 39 жаста болды, сондықтан соғысқа қатысуға құқығы болмады. Герберт Гувердің басқаруымен Азық-түлік басқармасында жұмыс істеді, бірақ Грэм ұнымен жұмыс істеуден жалықты, Техастағы Боуи лагерінде ойын-сауық пен моральдық жағдайды ұйымдастырушы командирінің азаматтық көмекшісі лауазымына көшті. Ол сондай-ақ Сан-Диегода орналасқан. Соғыстан кейін ол 1919 жылы «Лотерея жеңімпазы» атты алғашқы сценарийін жазды. Келесі жиырма жыл ішінде ол өте жемісті болды, шамамен 35 үнсіз және «дыбысты» фильмнің өндірісіне қатысты, режиссерлік жасады, бейімдеді немесе қадағалады. Өмірінің жартысын Нью-Йоркте сахналық туындылар жазумен, жартысын Голливудта киноиндустриясы үшін жазумен өткізді. 1920 жылдары ол «Peninsula Studios» шығарған алты сценарий жазды, олардың ішінде «Бор таңбалары» (1924), «Жығылған қыз» (1924), «Ақылды діңгек» (1924), «Қорқынышты шындық» (1925), «Сұлулық және жаман жігіт» (1925) және «Әйелдерді жалғыз қалдырушы болмаңыз» (1925) кірді. Ол сонымен қатар жеті өзінің түпнұсқа сценарийінің үстінде жұмыс істеді. Ол киноиндустриясындағы маңызды өзгерістерді – Нью-Йорктан Голливудқа көшуді және үнсіз фильмдерден «сөйлейтін» фильмдерге өтуді – көрді. Оның ең танымал фильмі, әдетте, 1948 жылы шыққан «Джонни Белинда» болды. Ол оқиғаның негізін Фортуна Бридждегі жазғы үйінің жергілікті тұрғындары мен онда болған нақты оқиғаларға негіздеді. Басты кейіпкер Лидия Дингуэллдің (1852–1931) өмірінен жасалған, ол Принс-Эдуард аралындағы Дингуэллс Миллс тұрғыны болған. Элмер Блейни Харрис 88 жасында Вашингтонда қайтыс болды.