Кіріспе

Даласта, Техаста салынған алғашқы бес деңгейлі үймелі қиылыстардың бірі. Линдон Б. Джонсон тас жолының (Interstate 635, немесе I 635) және Орталық тас жолының (АҚШ 75 тас жолы немесе US 75) тоғысқан жерінде орналасқан, ол 1960 жылдары салынған ескірген комбинациялық қиылысты алмастырады. 261 миллион долларға тең жоба 2002 жылы басталып, 2005 жылдың желтоқсанында аяқталды. Жобалау-конструкторлық жұмыстарын HNTB компаниясы, құрылыс жұмыстарын Zachry Construction Corporation компаниясы жүргізді. Popular Mechanics журналы осы қиылысты биіктігі (он екі қабатты ғимаратқа тең), 43 тұрақты көпірлері және басқа да ерекше конструкциялық ерекшеліктері үшін "Әлемдегі ең таңғажайып 18 тас жолының" бірі деп санайды. 2006 жылы Америка Қоғамдық Жұмыстар Ассоциациясы (APWA) High Five қиылысын "Жылдың қоғамдық жұмыстар жобасы" деп атады. Ол 1960 жылдары салынған ескірген үш деңгейлі өзгертілген үш жапырақты қиылысты алмастырады, бұл екі тас жолының тоғысқан жерінде US 75-ті екі жолаққа дейін тарылту арқылы ауыр кептеліске әкелді. Үш жапырақты қиылыстың ілмектік пандустары жүргізушілерді жылдамдықты күрт төмендетуге мәжбүр етіп, қозғалысты баяулатты. Сол жақтан шығулар кептелісті күшейте түсті. Сонымен қатар, оның екі жағалаулық жолы тікелей байланыспаған, бұл жергілікті қатынасты қиындатты. "Жоғары бес" атауы мерекелік ишаратқа сілтеме жасайды және сол жақ бұрылыс қозғалыстарын басқаратын ландшафт үстінде биік тұрған бес көпірге жатады. US 75 тас жолының қабаттары жер бетінен 20 фут (6 м) төмен орналасқан, бұл құрылыстың ең төменгі нүктесінен ең жоғарғы нүктесіне дейінгі биіктігін 120 фут (37 м) құрайды. Бес деңгейдегі жолдар: I деңгей: US 75, алты жолақты тас жол, әр бағытта үш жолақтан II деңгей: Екі алты жолақты жағалаулық жолдың тоғысқан жері, әрқайсысы әр бағытта үш жолақты жолмен, сол жаққа бұрылу жолақтарымен және айналу алаңдарымен, сондай-ақ US 75 және I 635-ке оңай қол жеткізу III деңгей: I 635, 10 тұрақты жолақ, әр бағытта бесеу және тосқауылдармен бөлінген төрт HOV жолағы (әр бағытта екеу) IV және V деңгейлер: Тікелей қосылу көпірлері (екі деңгей), өзгертілген үш жапырақты қиылыстың сол жақтан шығуларын жою.

Киылыс прекаст бетон элементтеріндегі ою-өрнектермен және Техас Көлік департаментінің (TxDOT) белгілеген түс схемасымен безендірілген.

Тарих

High Five Interchange жобасы күнделікті 500 000 көлікке қызмет ететін және Даллас қаласының ең қарқынды дамыған сауда аймақтарының бірінде орналасқан ескірген қиылыс учаскесін жаңарту мақсатымен жоспарланды. Бұл жоба TxDOT, көлік жүргізушілер мен мүлік иелері және бас мердігер Zachry Construction арасындағы ынтымақтастық нәтижесі болды. Жобаны аяқтаудағы басты талап – жол қозғалысына ең аз бұзушылық келтіру. Қиылысты жаңартудың себептері, көлік ағынын арттыру мен кептелісті азайту қажеттілігінен өзге, ауа сапасын жақсарту, қауіпсіздікті қамтамасыз ету және жергілікті жерге қолжетімділікті арттыру болды. Zachry Construction Corporation ең төмен бағаны ұсынды және TxDOT агенттігімен 261 миллион долларлық (эквиваленті $ ) келісімшартқа ие болды, бұл агенттіктің тарихындағы ең ірі келісімшарт еді. High Five Interchange құрылысы бойынша жасалған келісімшарттың ерекшелігі – басқа құрылыс жобаларында кездеспейтін шарттардың болуы. Сондай-ақ, келісімшартқа TxDOT-тың Zachry компаниясынан жолдарды жапқан уақыты үшін «жол жалға алу» ақысын алу ережесі енгізілген. Ақылар сағаттық есеппен және жолдың жабық уақытына байланысты 50 доллардан бастап, сағат шыңында 110 000 долларға дейін жетеді (эквиваленті $ ). Құрылыс кезінде көлемде жер қазу жұмыстары жүргізілді, бетон араластыру жұмыстары орындалды және нығайту қабырғалары салынды. Бұдан өзге, 40 000 фут (12 192 м) тереңдікпен бұрғыланған тіректер мен 75 000 фут (22 860 м) дренаждық құбырлар орнатылды. 43 тұрақты көпірге қоса, 6 уақытша көпір салынды, нәтижесінде көпір жабындары жасалды. Жобаның жобалау жұмысын HNTB компаниясы жүзеге асырды және құрылыс барысында кәсіби инженерлік кеңес беруді қамтамасыз етті. Құрылыс 2002 жылы басталды және 2005 жылдың желтоқсан айында жоспарланған мерзімнен 13 ай бұрын аяқталды.

Тану

2006 жылы APWA High Five жобасын оның ауқымдылығы, инновациялық дизайны, құрылысының күрделілігі мен жылдамдығы, сондай-ақ қауымдастық үшін маңыздылығын ескеріп, "Жылдың үздік қоғамдық жобасы" деп таныды. TxDOT басқарушы агенттік ретінде, Zachry Construction Corporation бас мердігер ретінде және HNTB жетекші консультант ретінде жобаны аяқтаудағы ынтымақтастықтары үшін марапат алды. Popular Mechanics журналы бұл қиылысты "Әлемдегі ең ерекше 18 жолдың" бірі деп тізімдеді, оны биіктігі, көптеген көпірлері және ерекше дизайндық-құрылыстық ерекшеліктеріне байланысты "жолақтың лабиринті" және "инженерлік ойдың бес деңгейлі кереметі" деп сипаттады.