Тан әулетінің саяхатшысы Яо Чун: Өмірбаяны мен қызметі

Кіріспе

Яо Чонг (; 650 – 28 қыркүйек 721), туған аты Яо Юаньчжун (姚元崇), 700-ші жылдардың басында – 713 жылға дейін Yuanzhi (元之) әдепті атымен танымал, ресми түрде Лианг Вэньсянь герцогы (梁文獻公), қытайлық Тан әулеті мен У Цзэтяньнің У Чжоу әулетінің шенеунігі, төрт билеушінің – У Цзэтяньның, оның ұлдары Чжунцзонг және Руйцзонг императорларының, сондай-ақ немересі Сюаньцзонг императорының кезінде канцлер болып қызмет етті. 716 жылы отставкаға шыққаннан кейін де императорлық үкіметте зор ықпалға ие болды, ал оның пікірлері Сюаньцзонг императорының және одан кейінгі канцлерлердің шешімдеріне жиі әсер ететін.

Өмірбаян

Яо Чонг 650 жылы император Гаоцзоң билігінде дүниеге келді. Оның әкесі Яо Шаньи (善意) император Гаоцзоңның әкесі, император Тайцзоңға Си префектурасының (巂州, шамамен қазіргі Сычуань провинциясының Ляншань-И автономиялық округі) командирі болып қызмет еткен. Яо Чонг өзінің мемлекеттік қызмет жолын император Гаоцзоңның ұлы және тақ мұрагері Ли Хунның жеке хатшысы ретінде бастады және жылдам жаза білу қабілетімен белгілі болды. Кейін ол Пу префектурасында (濮州, шамамен қазіргі Хэзэ, Шаньдун) азық-түлікпен жабдықтау жөніндегі лауазымда қызмет етті. Одан кейін ол кеңсесінде бес рет ауыстырылып, соңында Қорғаныс министрлігінің төменгі дәрежедегі шенеунігі – Сягуань Лангчжун (夏官郎中) болды.

У Цзэцянның тұсында

696-697 жылдардағы қитан шапқыншылығы кезінде Яо Чонг қорғаныс министрлігінде қызмет етіп, қитан шапқыншылығынан туындаған көптеген шұғыл құжаттармен айналысты. Яо ресми істерді тиімді жүргізіп, құжаттарды қарағанда көптеген пайдалы пікірлер айтты. Бұл император Гаоцзонның әйелі Ву Цзэтианға, содан кейін «императорға» (қытай тарихында осы атаққа ие болған жалғыз әйел) оның Чжоу әулетінде таң қалдырды, және ол оған қорғаныс вице-министрі (夏官侍郎, Xiaguan Shilang) болуға ерекше жоғарылатуды берді. 697 жылы Ву Цзэтианның құпия полиция қызметкері Лай Цзюньчень, көптеген шенеуніктерді опасыздыққа айыптаған және оларды өлтірген үшін жауапты болған, өзі өлтірілгеннен кейін, Ву Цзэтиан Лайдың өлімінен кейін, ол опасыздыққа қатысты ешқандай айыптау туралы естімегенін айтты. Яо Лайдың басқа да құпия полиция қызметкерлерімен бірге жалған айып таққандығын және болашақта ешқандай сатқындыққа қатысты айыптаулар болмайды деп сенетінін айтты. Яоның пікіріне риза болған ол оған ақша берді. 698 жылы Ву Цзэтиан Яоға Тун Фэнгге Луантай Пинчжанши (同鳳閣鸞臺平章事) атағын берді, оны де-факто канцлер етті, мүмкін, аға канцлер Ди Ренцзиенің ұсынысы бойынша. 702 жылы Ву Цзэтиан Шығыс Тудзюэге қарсы жорық бастауды жоспарлады және өзінің ұлы, Сиан ханзадасы Ли Данды әскерге қолбасшы етіп тағайындады, оған отбасы мүшелері У Санси, Лян ханзадасы, У Юнин, Цзянчан ханзадасы және канцлер Вэй Юаньчжун көмектесті. Яо Юаньчжун осы жорықта Ли Данның бас хатшысы болып қызмет етуі керек еді, бірақ ақырында жорық басталмады. Осы кезде Чжоуға қарсы көтерілген Жали Юаньчжун (吒利元崇) есімді этникалық тудзюе басшысы болды. Ву Цзэтиан Яоның Жалимен есімдес болуын қаламай, оған әдепті есімі Юаньчжиді қолдануды бұйырды. 704 жылы Яо, сол кездегі Фэнгге Шиланг (鳳閣侍郎), үкіметтің заң шығару бюросының (鳳閣, Fengge) орынбасары, анасының қарт екенін айтып, оған күтім көрсету үшін қызметтен босатуды өтінді. 704 жылдың жазында Ву Цзэтиан оны Ли Данның бас хатшысы етіп тағайындады, бірақ оған үшінші дәрежелі лауазымды адамдарға берілетін жалақы мен беделге ие болуға рұқсат берді (яғни, канцлерлер, ал императорлық ханзаданың бас хатшысы әдетте төртінші дәрежелі, екінші дивизия, бірінші сыныпты болады). Бір айдан аз уақыт өткен соң, ол оны қорғаныс министрі (夏官尚書, Xiaguan Shangshu) және де-факто канцлер етіп тағы тағайындады, үлкен атағы Тун Фэнгге Луантай Санпин (同鳳閣鸞臺三品) болды. Алайда, ол қорғаныс министрі лауазымын қабылдамады, өйткені ол Ли Данға қызмет етіп жүргенде, армияға басшылық ету Ли Данға зиян келтіруі мүмкін (яғни, Ли Данға күдік тудыруы мүмкін). Сондықтан Ву Цзэтиан оны рәсімдер министрі (春官尚書, Chunguan Shangshu) етіп тағайындады. Осы кезде Ву Цзэтианның сүйіктісі Чжан Ичжи 10 аға буддалық монахты астана Луояннан Дин префектурасында (定州, қазіргі Баодин, Хэбэй) өзі салған ғибадатханаға көшіргісі келді. Монахтар бармауды қалап, Яоға өтініш жасады, ол монахтардың Чжанның қайта-қайта өтініштеріне қарамастан, бармау керектігін шешті. Сондықтан Чжан Ву Цзэтианмен Яоға қарсы сөйлесті, және Яо, канцлер болып қала бергенімен, мал шаруашылығы министрі (司僕卿, Sipu Qing) болып төмендетілді. Бірақ Ву Цзэтиан Яоға канцлер болып қалуға рұқсат беріп, оны Линвудағы армияның қолбасшысы етіп тағайындады, Шығыс Тудзюэге қарсы жорық бастауды қайта қарастырып жатқандай болды. Яо Линвуға кетер алдында Ву Цзэтиан онымен жеке кездесіп, канцлер болуға лайық адамды ұсынуын сұрады, ал Яо Чжан Цзяньшиді ұсынды. Содан кейін ол Чжан Цзяньшиді канцлер етіп тағайындады. 705 жылдың көктемінде Яо Луояннан әлі де алыста болған кезде Ву Цзэтиан ауырып қалды, ал мемлекеттік істерді негізінен Чжан Ичжи мен оның інісі Чжан Чанцзун, сонымен қатар Ву Цзэтианның сүйіктісі шешті. Жағдайдан қысылған Чжан Цзяньши басқа шенеуніктер Цюй Сюаньвэй, Цзин Хуэй, Хуан Янфан және Юань Шудзимен, сондай-ақ генералдар Ли Дуозуо және Ли Данмен (李湛, Сиан ханзадасынан басқа кейіпкер) төңкеріс жасау үшін сөз байласты. Яо Линвудан оралғаннан кейін Чжан Цзяньши мен Хуан онымен жоспарды талқылады, және ол жоспарға қосылды. Көп ұзамай төңкеріс орындалды, Чжан Ичжи мен Чжан Чанцзун өлтірілді. Ву Цзэтиан, әлі де император атағын алып жүргенде, тақты ұлы Ли Сяньға (бұрынғы император) беруге мәжбүр болды, және Ли Сянь император Чжунцзун ретінде таққа қайта оралды. Төңкеріске қатысқаны үшін Яо Лян маркизі атанды.

During the Khitan invasion of 696–697, Yao Chong was serving at the ministry of defense, when there was much emergency paperwork due to the Khitan invasion. Yao conducted the official business with efficiency and gave much useful comments when he processed the paperwork. This impressed Emperor Gaozong's wife Wu Zetian, then "emperor" (the only woman with that title in Chinese history) of her Zhou dynasty, and she gave him an unusually steep promotion to be the deputy minister of defense (夏官侍郎, Xiaguan Shilang). In 697, after Wu Zetian's secret police official Lai Junchen, who had been responsible for falsely implicating many officials in treason accusations and executing them, was himself executed, Wu Zetian made a comment that after Lai's death, she had not heard of any accusations of treason. Yao pointed out that Lai, along with other secret police officials, had been making false accusations, and that he believed that in the future there would not be any treason accusations at all. Pleased with Yao's comment, she awarded him money. In 698, Wu Zetian gave Yao the designation Tong Fengge Luantai Pingzhangshi (同鳳閣鸞臺平章事), making him a chancellor de facto, probably at the recommendation of the senior chancellor Di Renjie. In 702, Wu Zetian considered launching a campaign against Eastern Tujue, and she put her son Li Dan the Prince of Xiang in command of the army, assisted by her family members Wu Sansi the Prince of Liang, Wu Youning the Prince of Jianchang, and the chancellor Wei Yuanzhong. Yao Yuanchong was to serve as secretary general for Li Dan on this campaign, but eventually the campaign was not launched. Around this time, there was an ethnic Tujue chieftain named Zhali Yuanchong (吒利元崇) who rebelled against Zhou. Wu Zetian did not want Yao to share a name with Zhali, and therefore had him use his courtesy name of Yuanzhi. In 704, Yao, who was by that point Fengge Shilang (鳳閣侍郎), the deputy head of the legislative bureau of government (鳳閣, Fengge), citing the fact that his mother was old, requested to be relieved of his office so that he could attend to his mother. In summer 704, Wu Zetian made him Li Dan's secretary general, but allowed him to have the salary and prestige as officials of the third rank (i. e., chancellors—while the secretary general for an imperial prince was only ordinarily fourth rank, second division, first class). Less than a month later, she made him also the minister of defense (夏官尚書, Xiaguan Shangshu) and chancellor de facto again, with the greater designation of Tong Fengge Luantai Sanpin (同鳳閣鸞臺三品). However, he declined the post of minister of defense, explaining that while he was serving Li Dan, for him to be in command of the army would hurt Li Dan (i. e., possibly bring suspicions on Li Dan). Therefore, Wu Zetian instead made him the minister of rites (春官尚書, Chunguan Shangshu). Around this time, Wu Zetian's lover Zhang Yizhi wanted to move 10 senior Buddhist monks from the capital Luoyang to a temple that he had built in Ding Prefecture (定州, roughly modern Baoding, Hebei). These monks did not wish to go and petitioned Yao, who ruled that the monks did not have to go, despite repeated requests by Zhang. Zhang therefore spoke to Wu Zetian against Yao, and Yao was demoted to be the minister of husbandry (司僕卿, Sipu Qing), although he remained chancellor. Soon, Wu Zetian, while letting Yao remain chancellor, made him the commanding general of the army at Lingwu, apparently again contemplating a campaign against Eastern Tujue. Before Yao departed for Lingwu, Wu Zetian met him personally and asked him to recommend someone who is suitable for being chancellor, and Yao recommended Zhang Jianzhi. She then made Zhang Jianzhi chancellor. In spring 705, while Yao was still away from Luoyang, Wu Zetian was ill, and the affairs of state were largely decided by Zhang Yizhi and his brother Zhang Changzong, also Wu Zetian's lover, and there were rumors that Zhang Yizhi and Zhang Changzong were planning on formally seizing power. Zhang Jianzhi, distressed over the situation, entered into a plot with other officials Cui Xuanwei, Jing Hui, Huan Yanfan, and Yuan Shuji, as well as the generals Li Duozuo and Li Dan (李湛, note different character than the Prince of Xiang), to carry out a coup. Once Yao returned from Lingwu, Zhang Jianzhi and Huan discussed the plot with him, and he joined the plot. Soon, the coup was carried out, and Zhang Yizhi and Zhang Changzong were killed. Wu Zetian, while still carrying the title of emperor, was forced to yield the throne to her son Li Xian the Crown Prince (formerly emperor), and Li Xian was restored to the throne as Emperor Zhongzong. For his participation in the coup, Yao was created the Marquess of Liang.

Император Чжунцзонгтың екінші билігі кезінде

Көп ұзамай У Цзэтиан басты сарайдан екінші сарайға, Шанян сарайына (上陽宮) қатаң күзетпен көшірілді. Бірақ император Чжунцзонг оған император Цзэтиандашенг (則天大聖皇帝) атағын беріп құрметтеді, осы атаудан кейін ол "У Цзэтиан" деп танылды. Оның көшірілуіне көптеген шенеуніктер қуанды, бірақ Яо Юаньчжи ащы түрде жылады. Хуан Янфан мен Чжан Цзяньцзи оған: "Бұл сен жылаған уақыт емес. Бұл, сіз үшін апаттың басталуы болуы мүмкін" деді. Яо оларға жауап берді:

Содан кейін Хуан мен Чжан Цзяньцзи Яоны Бо префектурасының (亳州, шамамен қазіргі Бочжоу, Анхуй) префекті қылып төмендетті. Осының нәтижесінде, ол 706 жылы император Чжунцзонгтың туысы Ву Сансидің (У Цзэтианның жүрегінен туған інісі) кеңесімен төңкеріс басшыларына қарсы өткізген жазадан аман қалды. Кейіннен ол Чан префектурасының (常州, шамамен қазіргі Чанчжоу, Цзянсу), содан кейін Юэ префектурасының (越州, шамамен қазіргі Шаосинг, Чжэцзян), содан кейін Сю префектурасының (許州, шамамен қазіргі Сючан, Хэнань) префекторы болып тағайындалды.

Император Руйцзонгтың екінші билігі кезінде

710 жылы император Чжунцзоң күрт қайтыс болды – дәстүрлі тарихшылар бұл өлімді оның әйелі император Вэй мен қызы Ли Гуэр, ханшайым Анле жасаған уландыру деп есептейді. Осылайша император Вэй, Ву Цзэтянь сияқты, «император» атағын алуға, ал Ли Гуэр ханшайым болуға ниеттенген. Алайда, сол кезде император Чжунцзоңның қарындасынан туған ұлы, Вэнь ханзадасы Ли Чонмао император (Шан императоры ретінде) таққа отырды, ал император Вэй – император шешесі және регент болды. Бір айдан аспаған соң, император Чжунцзоңның қарындасы, ханшайым Тайпин мен Ли Данның ұлы Ли Лонджи, Линцзи ханзадасы бастаған төңкеріс император Вэй мен Ли Гуэрді өлтірді. Император Шан тақтан алынды, ал Ли Дан, өзі бұрынғы император болғандықтан, қайтадан император атанды (Император Руйцзун ретінде). Император Руйцзун сол кезде Сю префектурасының префекті қызметін атқарып жүрген Яо Юаньцзиді орталық үкіметке шақырып, қорғаныс министрі (қазіргі Бинбу Шаншу (兵部尚書) атағымен) етіп тағайындады және оған Тонг Чжуншу Мэнься Санпин (同中書門下三品) канцлерлік дәрежесін берді. Ол және тағы бір канцлер Сонг Цзин император Чжунцзоңның билігіндегі кемшілдіктерді жоюға, соның ішінде мемлекеттік қызмет жүйесін реформалауға және сарайдағы ықпалды тұлғаларды парамен қызметке орналасқан шенеуніктерді тазалауға тырысты. Атап айтқанда, олар император Чжунцзоңның тексеру бюросынан (Мэнься шэні (門下省, Menxia Sheng), императорлық бұйрықтарды тексеруге жауапты) қараусыз бірнеше мың шенеунікті тағайындауының зиянын жоюға ұмтылды. Император Руйцзун олардың өтініші бойынша осы шенеуніктерді лауазымдарынан шеттетуге бұйрық берді. (Император Чжунцзоң комиссияларды қамтитын хаттарды көлбеу мөрлеп, тексеру бюросының қарауы қажет емес екенін көрсеткендіктен, бұл шенеуніктер «көлбеу мөрленген шенеуніктер» (斜封官) деп аталды.) Сол жылы Яо Юаньцзи Жоңшу Лин (中書令) болып тағайындалды – заң шығару бюросының басшысы (қазір Жоңшу шэні (中書省) деп аталады) және канцлерлік лауазым. Бұл арада Ли Лонджи, император Руйцзунның үлкен ұлы болмаса да, және қайтыс болған император Лиудан туылмаған болса да, император Вэйге қарсы төңкерістегі табысының арқасында император Руйцзун таққа қайтқаннан кейін мұрагерлік таққа ие болды. Алайда, ол көп ұзамай әпкесі ханшайым Тайпинмен саяси мәселелер бойынша жиі келіспеушіліктерге ұшырады, ал ханшайым Тайпин Ли Лонджи мұрагерлік ханзада болмауы керек деген пікірді таратып, оның үлкен ағасы Ли Чэнцзи, Сунь ханзадасы (император Лиудан туған), немесе оның туысы Ли Шоули, Юн ханзадасы (император Руйцзунның ағасы Ли Сяньның ұлы, Император Чжунцзоңнан өзгеше) мұрагерлік ханзада болуы керек деп үгіттеді. 711 жылы Сунь мен Яо саяси белгісіздікті жоюға тырысып, Ли Чэнцзи мен Ли Шоулиді астана Чанъаньнан шығып, префектуралық префекттер ретінде қызмет етуге жіберуді, ал ханшайым Тайпин мен оның күйеуі У Юцзиді (У Цзэтяньнің сіңлісінің ұлы) шығыс астанасы Луоянға көшіруді ұсынды. Император Руйцзун ханшайым Тайпиннің қоныстану орнынан басқа (оны Луоянға емес, жақын орналасқан Пу префектурасына (蒲州, қазіргі Юньчэн, Шанси) жіберді) ұсынысты қабылдады. Алайда, ханшайым Тайпин бұл туралы Ли Лонджиге ашуланып шағымданды, ал Ли Лонджи қорқып, бұйрықтарды кері қайтаруды және оны әпкесі, ағасы және туысынан алшақтатқандары үшін Сунь мен Яоны өлімге кесуді сұрады. Жауап ретінде император Руйцзун бұйрықтарды жойып, Сунь мен Яоны префектуралық префекттерге төмендетті – Яоның жағдайында Шэнь префектурасының (申州, қазіргі Синьян, Хэнань) префекті етіп тағайындады. Содан кейін ол бірнеше рет қызмет орнында ауыстырылды, Сю префектурасының (徐州, қазіргі Сюжоу, Цзянсу – бұрын қызмет еткен Сю префектурасынан өзгеше) префекті болды, содан кейін Лу префектурасының (潞州, қазіргі Чанчжи, Шанси) префекті болды. Одан кейін ол Ян префектурасының (揚州, қазіргі Янчжоу, Цзянсу) бас хатшысы болып тағайындалды және оны жақсы басқарғаны үшін халық оған ескерткіш орнатты. Соңында ол Тонг префектурасының (同州, қазіргі Вейнань, Шэньси) префекті болды.

In 710, Emperor Zhongzong died suddenly—a death that traditional historians believed to be a poisoning carried out by his wife Empress Wei and daughter Li Guo'er the Princess Anle so that Empress Wei, like Wu Zetian, could become "emperor" and Li Guo'er could become crown princess. For the time, however, Emperor Zhongzong's son by a concubine, Li Chongmao the Prince of Wen, became emperor (as Emperor Shang), with Empress Wei as empress dowager and regent. Less than a month later, a coup led by Emperor Zhongzong's sister Princess Taiping and Li Dan's son Li Longji the Prince of LInzi killed Empress Wei and Li Guo'er. Emperor Shang was deposed, and Li Dan, himself a former emperor, became emperor again (as Emperor Ruizong). Emperor Ruizong recalled Yao Yuanzhi, then serving as the prefect of Xu Prefecture, to the central government to serve as the minister of defense (now with the changed title of Bingbu Shangshu (兵部尚書)) and gave him the chancellor designation of Tong Zhongshu Menxia Sanpin (同中書門下三品). He and another chancellor, Song Jing, were said to be concentrating on ending the problematic policies of Emperor Zhongzong's reign, including reforming the civil service system and removing officials who had improperly received offices by bribing powerful people at court. In particular, one abuse he and Song sought to reverse was how Emperor Zhongzong had commissioned several thousands of officials without review by the examination bureau (門下省, Menxia Sheng), which was in charge of reviewing imperial edicts, and at their requests, Emperor Ruizong removed these officials from their offices. (Because Emperor Zhongzong signified that a review by the examination bureau was not necessary by sealing the envelopes containing the commissions in a slanted manner, these officials were known as the "slanted sealed officials" (斜封官).) Later that year, Yao was made Zhongshu Ling (中書令) – the head of the legislative bureau (now named Zhongshu Sheng (中書省)) and a post considered one for a chancellor. Meanwhile, Li Longji, while he was not Emperor Ruizong's oldest son or born of his wife, the deceased Empress Liu, was made crown prince after Emperor Ruizong's return to the throne because of his accomplishment in the coup against Empress Wei. He soon frequently clashed with his aunt Princess Taiping, however, on matters of politics, and Princess Taiping tried to spread the sentiment that Li Longji should not be crown prince, and that his older brother Li Chengqi the Prince of Song, who was born of Empress Liu, or his cousin Li Shouli the Prince of Yong (the son of Emperor Ruizong's older brother Li Xian (note different character than Emperor Zhongzong)) should be crown prince. In 711, Song and Yao, trying to end to political uncertainty, suggested sending Li Chengqi and Li Shouli out of the capital Chang'an to serve as prefectural prefects, while sending Princess Taiping and her husband Wu Youji (Wu Zetian's nephew) to settle in the eastern capital Luoyang. Emperor Ruizong accepted the suggestion except as to Princess Taiping's place of settlement (sending her to the closer Pu Prefecture (蒲州, roughly modern Yuncheng, Shanxi) rather than Luoyang). When Princess Taiping found out, however, she complained bitterly to Li Longji, and Li Longji, in fear, publicly requested that the orders be rescinded and that Song and Yao be put to death for alienating him from his aunt, brother, and cousin. In response, Emperor Ruizong cancelled the orders and demoted both Song and Yao to be prefectural prefects—in Yao's case, to be the prefect of Shen Prefecture (申州, roughly modern Xinyang, Henan). He was then moved several times in his office, to be the prefect of Xu Prefecture (徐州, roughly modern Xuzhou, Jiangsu—a different Xu Prefecture than where he had served before) and then Lu Prefecture (潞州, roughly modern Changzhi, Shanxi). He was then made the secretary general at Yang Prefecture (揚州, roughly modern Yangzhou, Jiangsu), and was said to have governed it so well that the people built a monument dedicated to him. Eventually, he became the prefect of Tong Prefecture (同州, roughly modern Weinan, Shaanxi).

Император Сюаньцзунның тұсында

712 жылы император Руйцзун тақты Ли Лонгжиге (император Сюаньцзун ретінде) тапсырды, бірақ принцесса Тайпиннің ұсынысымен императорлық биліктің көп бөлігін Тайшанг Хуан (зейнеткерген император) ретінде сақтап қалды. 713 жылы император Сюаньцзун, принцесса Тайпин оны өлтіруді жоспарлап отырғанын айтқаннан кейін, оған қарсы жазалау шарасын (先天之变, Сянтиан оқиғасы) жүргізіп, өзін-өзі өлтіруге мәжбүр етті және көптеген одақтастарын жазалады. Содан кейін император Руйцзун өкілеттіктерін император Сюаньцзунға толық берді. 713 жылдың қысында император Сюаньцзун Синфенгте (新豐, қазіргі Сиань, Шэньси) әскерді тексеру өткізді. Тәртіп дұрыс сақталмағандықтан, ол қорғаныс министрі болған канцлер Гуо Юаньчжэнді қызметтен алып, жер аударып жіберді. Салтанатты рәсімде император Сюаньцзун бірнеше префектуралық басшылармен, соның ішінде Яо Юаньцзимен кездесті. Яо Юаньцзи оның басқаруына қатысты 10 ұсыныс жасады (қазір қытай тілінде 十事要說 деп белгілі), император Сюаньцзун Яоны канцлер етіп тағайындауды қарастырды. Канцлер Чжан Юэ Яоға қызғанып, императорлық цензор Чжао Янжаоға қарсы шағымдану мақалаларын ұсынды, бірақ бұл сәтсіз аяқталған соң, император Сюаньцзунның жақын серігі Цзян Цзяо Яоны Хэдунға (河東, қазіргі Юньчжэн) комендант етіп тағайындауды ұсынды. Бұл император Сюаньцзунның Чжанның ұсыныстың артында тұрғанына күдік туғызды, ал Цзян бұл рас екенін мойындады. Келесі күні император Сюаньцзун Яоны шақырып, оны қорғаныс министрі және канцлер етіп тағайындады, Tong Zhongshu Menxia Sanpin шені берді және Лян герцогі титулын иелендірді. Яоның тәжірибелі және шапшаң екені, сондай-ақ әскери істерді жақсы білетіні айтылды. Ол басқа канцлерлерге қарағанда маңызды мәселелерге жауапкершілікпен қарады және император Сюаньцзунның сенімін қозғады, сондықтан ол оған көп мәселенің шешуін тапсырды. (Дегенмен, сол кездегі басқа канцлерлер мен лауазымды тұлғалардың өмірбаянларында Яо оларға қызғанышпен қарағаны және жалған айыптаулар жасау арқылы оларды биліктен ығыстыруға тырысқаны айтылды, оның ішінде Чжан, Лю Юцю және Чжун Шаоцин. Чжанды император Сюаньцзунның інісі Ли Фанмен (李範) дұрыс емес байланыста болды деп айыптады, ал Лю мен Чжунға император Сюаньцзун оларға маңызды лауазымдар бермегеніне шағымданды деп айыптады.) Осы шамада Яо Юаньцзи есімін Юаньчжиден Чонгқа өзгертіп алды, себебі император Сюаньцзунның дәуірі Кайюань еді. Император Сюаньцзун оны заң шығару бюросының басшысы етіп қайта тағайындады (қазіргі атағы Зивей Линг (紫微令), бюроның өзі Зивей Шэні (紫微省) деп қайта аталды). Осы кезде көптеген адамдар салықтан және еңбекке тартылудан қашу үшін будда монахтары болу үшін киізген. 714 жылы Яо буддалық монахтарға құрмет көрсетудің кейінгі Чжао, кейінгі Цин, Солтүстік Ци және Лян династияларын құтқара алмағанын атап көрсетіп, император Сюаньцзунға буддалық монахтар мен монахтардың дәрежесін мұқият тексеруді және шын ниеті жоқтарды азаматтық өмірге қайтаруды және салық пен еңбекке баруға мәжбүр етуді ұсынды. Нәтижесінде 12000-ға жуық адам азаматтық өмірге қайта оралды. Алайда, Яо генерал және канцлер Сюэ Наның хитанға қарсы жорығын жақтағанда, император Сюаньцзун оны тыңдамай, Сюэге хитанға шабуыл жасауға бұйрық берді. (Сюэдің жорығы 714 жылдың күзінде сәтсіздікке ұшырады.) Яо мен оның әріптесі Лю Хуашен де билікке ықпал ететін ақсүйектердің мәдениетін жоюға көп күш салды. Алайда, осы кезде Яо өзінің ұлдарының мемлекеттік қызмет жүйесіне ықпал етуге тырысқаны туралы жанжалға ұшырады. Яоның әріптесі Вэй Цзигу бұрын Яоның бағыныстысы болған, ол Яомен бірге канцлер болу үшін жоғары көтерілді. Яо бірде Вэйді ренжіткен, өйткені ол Вэйден Луояндағы мемлекеттік қызмет комиссияларын қайта қарауды сұрады, бірақ содан кейін сол кездегі мемлекеттік қызмет істері министрі болған Сонг Цзинь Вэйдің әрекеттерін қайта қарастырды. Осы арада Вэй Луоян қаласында болған кезде, Яоның екі ұлы, олар Луоянның лауазымды адамдары болған, Яо мен Вэйдің бұрынғы қарым-қатынасының арқасында басқалардан пара алып, Вэйдің әрекеттеріне ықпал етуге тырысты. Вэй Чанъанға оралғаннан кейін, ол бұл туралы император Сюаньцзунға хабарлаған, содан кейін басқа бір жағдайда Яодан ұлдары туралы сұрастырып, жағдайды түсінуге тырысты. Яо не болғанын түсінгеннен кейін, оның ұлдары Вэйге дұрыс әсер етпеуге тырысқан болуы керек екенін көрсетті. Император Сюаньцзун, өз кезегінде, Яоның мұны мойындауға дайын екендігіне таң қалды және Вэйдің бұрынғы басшысын жоғары лауазымнан алуға тырысқанына наразы болды, бастапқыда Вэйді жер аударуды жоспарлады. Яоның бұған жол бермеуіне келісім беріп, оны канцлерліктен ғана алып тастап, қоғамдық жұмыстар министрі (工部尚書, Гунбу Шаншу) етіп тағайындады. Вэйдің қызметтен алынуынан (Хитанға қарсы жеңілістен кейін Сюэдің де қызметтен алынуымен) Яо мен Лю қалған жалғыз канцлерлер болды, және Яо жауапкершіліктің көп бөлігін мойнына алды. 715 жылы Яо ұлының қайтысынан кейін шамамен жарты ай демалысқа шыққанда, заң шығару бюросындағы маңызды мәселелер жиналды, оны Лю басқара алмады, ал Яо демалыстан оралғаннан кейін мәселелерді жылдам шеше алды. Лю өзінің Яодай қабілетті емесін түсініп, маңызды мәселелерде көбінесе Яоға бағынды, сол кездегі адамдар Люді "тек бірге тамақ ішетін канцлер" (伴食宰相) деп қысым көрсетті. Сондай-ақ, сол жылы Орталық Қытайда құрттардың кең таралуы болғанда, Яо құрттарды ұстап өлтіруді ұсынды, бұл бастапқыда нәтиже бермеді және император Сюаньцзун одан бас тартуды қарастырды. Яо стратегияда тұрақты болды, соңында жағдайдың жақсаруына әкелді. Лю құрттарды көп өлтірудің рухани әлемде қақтығыс тудыруы мүмкін екенін айтты, бірақ Яо шаруаларды құрттардың зиян келтіріп жатқанын және құрттарды өлтіргені үшін кез келген құдайлық жазаға дайын екенін мәлімдеді. Кейін сол жылы император Сюаньцзун аймақтық тексеру шенеуніктердің (按察使, Анча Ши) лауазымдарын жоюды қарастырғанда, Яо осы лауазымдарды сақтап қалуды ұсынды, себебі осы лауазымдарға лайықты адамдарды табу, барлық префектуралық басшылардың лайықты екенін қамтамасыз етуге қарағанда оңайырақ болады деп сенді. 716 жылы тағы бір құрттардың таралуы болды, және Яо қайтадан құрттарды ұстап өлтіруге бұйрық берді. Биань префектурасының (汴州, шамамен қазіргі Кайфын, Хэнань) префектуралық басшысы Ни Руошуэй Яоның стратегиясы Хань Чжао императоры Лю Цунмен сәтсіз аяқталғанын және құрттарды жою үшін биліктегілердің ізгілігін арттыру қажет екенін айтып, бұйрыққа қарсылық көрсетті, тіпті императорлық цензорлар Биань префектурасына бұйрықты орындау үшін кіруіне жол бермеді. Яо Ниге ресми бұйрық жазды, онда:

In 712, Emperor Ruizong passed the throne to Li Longji (as Emperor Xuanzong), but, at Princess Taiping's suggestion, retained most imperial powers as Taishang Huang (retired emperor). In 713, after Emperor Xuanzong, claiming that Princess Taiping was planning to kill him, carried out a reprisal (先天之变, Xiantian incident) against her, forcing her to commit suicide and executing many of her associates, Emperor Ruizong transferred his authorities to Emperor Xuanzong. In winter 713, Emperor Xuanzong carried out a major review of troops at Xinfeng (新豐, in modern Xi'an, Shaanxi), during which, due to the ceremony not being properly organized as it was supposed to be, he removed and exiled the chancellor Guo Yuanzhen, who was also minister of defense. While at the ceremony, Emperor Xuanzong met a number of prefectural prefects, including Yao Yuanzhi, who personally made 10 suggestions of how he should govern (now known in Chinese as 十事要說), and Emperor Xuanzong considered making Yao chancellor. The chancellor Zhang Yue, jealous of Yao, initially had the imperial censor Zhao Yanzhao submit articles of impeachment against Yao, but when that failed, had the official Jiang Jiao (姜皎), a close associate of Emperor Xuanzong, suggest that Yao should be made the commandant at Hedong (河東, in modern Yuncheng) – which made Emperor Xuanzong suspicious that Zhang was behind the recommendation, and Jiang admitted that that was the case. The next day, Emperor Xuanzong summoned Yao to his presence and made him minister of defense and chancellor with the designation Tong Zhongshu Menxia Sanpin, and created him the Duke of Liang. It was said that Yao was experienced and quick in his reaction, and that he had great knowledge of military matters. It was also said that he, more than other chancellors, took much effort to take responsibility for important matters, and thus was well trusted by Emperor Xuanzong, who delegated the matters to him. (However, the biographies of other chancellors and key officials at the time also suggested that Yao was jealous of them and took actions to remove them from power by making false accusations against them—including Zhang, Liu Youqiu, and Zhong Shaojing, accusing Zhang of improper association with Emperor Xuanzong's brother Li Fan (李範) the Prince of Qi and accusing Liu and Zhong of complaining against Emperor Xuanzong for not giving them more important positions.) Around that time, Yao also stopped using the name Yuanzhi—initially changing back to Yuanchong, but then, because Emperor Xuanzong's era name was Kaiyuan, removed "Yuan" from his name and went by the name of Chong. Emperor Xuanzong also made him again the head of the legislative bureau (now with the title Ziwei Ling (紫微令), with the bureau itself renamed Ziwei Sheng (紫微省)). Around that time, many men took tonsure to be Buddhist monks in order to avoid taxation and labor. In 714, Yao, pointing out that veneration of Buddhist monks did nothing to save Later Zhao, Later Qin, Northern Qi, and Liang dynasty, suggested that Emperor Xuanzong order a thorough review of the ranks of Buddhist monks and nuns and force those who were not truly devout to return to civilian life and be subject to taxation and labors. Some 12,000, as a result, were forced to return to civilian life. Meanwhile, however, when Yao spoke against a campaign that the general and fellow chancellor Xue Na advocated against the Khitan, Emperor Xuanzong did not listen to him and had Xue attack Khitan anyway. (Xue's campaign eventually ended in failure in fall 714.) Yao and his fellow chancellor Lu Huaishen, meanwhile, also did much to try to eliminate the culture of the nobles exerting influence in civil service matters. By this time, however, Yao was himself nearly caught in a scandal involving his sons' trying to influence the civil service system. Yao's fellow chancellor Wei Zhigu had previously been a subordinate of Yao's who had become progressively promoted to become chancellor with Yao. Yao had once offended Wei because he asked Wei to review the civil service commissions at Luoyang—but then had Song Jing, who was then the minister of civil service affairs, carry out a further review of Wei's actions. Meanwhile, while Wei was at Luoyang, two sons of Yao's, who were officials at Luoyang, because of the relationship that Yao and Wei previously had, accepted bribes from others and tried to influence Wei in his actions. After Wei returned to Chang'an, he reported this to Emperor Xuanzong—who then, on another occasion, tried to discreetly figure out the situation by asking Yao about his sons—and Yao, realizing what must have happened, indicated that it must be the case that his sons improperly tried to influence Wei. Emperor Xuanzong, in turn, became impressed that Yao was willing to admit this and displeased that Wei had tried to remove a former superior, initially wanting to exile Wei. At Yao's insistence that that not happen, he only removed Wei as a chancellor and made him the minister of public works (工部尚書, Gongbu Shangshu). After Wei's removal (along with Xue's, after the defeat against Khitan), Yao and Lu were the only remaining chancellors, and Yao bore the brunt of the responsibilities. It was said that in 715, when Yao had to take about half a month of vacation due to his son's death, the important affairs stacked up at the legislative bureau, which Lu was unable to handle, and that once Yao returned from vacation, he was able to handle the matters quickly. Lu, realizing that he was not as capable as Yao, usually yielded to Yao in important matters, and the people at the time derogatorily referred to Lu as "the chancellor who simply ate together" (伴食宰相). Also that year, when there was a major locust infestation in central China, Yao advocated capturing and killing the locusts—a strategy that initially yielded no results, and Emperor Xuanzong considered abandoning it. Yao insisted on the strategy, and eventually this led to the improvement of the situation. Lu opined that killing many locusts may lead to disharmony in the spiritual world, but Yao stated that locusts were harming farmers and that he was willing to take any supernatural punishment for killing locusts. Later that year, when Emperor Xuanzong considered eliminating the posts of circuit reviewing officials (按察使, Ancha Shi), Yao advocated keeping the posts, as he believed that it would be relatively easier to find people suitable to be these officials than to make sure that the prefectural prefects were all suitable officials without Ancha Shi reviewing their acts. In 716, another locust infestation occurred, and Yao again ordered the capture and killing of locusts. Ni Ruoshui (倪若水), the prefect of Bian Prefecture (汴州, roughly modern Kaifeng, Henan), resisted the orders, claiming that Yao's strategy was carried out by the Han Zhao emperor Liu Cong and failed miserably, and that only if people in power enhanced their virtues could the locusts be eliminated; Ni went as far as refusing to have imperial censors enter Bian Prefecture to carry out the order. Yao wrote a formal order to Ni, stating:

Ни содан кейін қарсылық көрсетуге батыл болмады. 716 жылдың қысында Лю қайтыс болды, және Юань Цяньяо канцлер болып, Яомен бірге қызмет етуге кірісті. Осы шамада Яо безгекке шалдықты, және Чанъанда үйі болмағандықтан, Ванцзи храмында (罔極寺) тұрды. Яо ауру болғанда, император Сюаньцзун оны бақылау үшін евнухтарды жіберіп, Юаньді Ванцзи храмына Яомен кеңесу үшін жіберді. Юань император Сюаньцзунға ұсынған ұсыныстар император Сюаньцзунға ұнағанда, император Сюаньцзун: "Бұл Яо Чонгтың қалауы болуы керек", - деді, ал Юань император Сюаньцзунға ұнамайтын ұсыныстар жасағанда, император Сюаньцзун: "Бірінші Яо Чонгпен кеңес ал", - деді. 717 жылдың басында Юаньдің ұсынысымен Яо Ванцзи храмынан...

Ni thereafter did not dare to resist further. In winter 716, Lu died, and Yuan Qianyao became chancellor to serve alongside Yao. Around this time, Yao suffered a bout of malaria, and as he did not have a mansion in Chang'an, stayed at Wangji Temple (罔極寺). While Yao was ill, Emperor Xuanzong often sent eunuchs to look after Yao and had Yuan go to Wangji Temple to consult Yao. It was said that when Yuan made suggestions to Emperor Xuanzong that satisfied Emperor Xuanzong, Emperor Xuanzong would state, "This must be the will of Yao Chong," and that whenever Yuan made suggestions that Emperor Xuanzong was dissatisfied about, Emperor Xuanzong would state, "Go consult with Yao Chong first." Around the new year 717, at Yuan's suggestion, Yao was moved from Wangji Temple to the imperial diplomatic pavilion Sifang Pavilion (四方館), where foreign diplomats would stay when they visited Chang'an, allowing Yao to be closer to the palace—a suggestion that Yao initially declined since he did not believe it appropriate for an ill person to stay there, but which he agreed to at Emperor Xuanzong's insistence. However, at that time, Yao's sons Yao Yí (姚彞) and Yao Yì (姚异) (note different characters and tones), who were both deputy ministers at this time, often received gifts from others, something that the popular opinion at the time criticized them and Yao Chong for. Meanwhile, Yao Chong's associate Zhao Hui (趙誨) was found to have accepted bribes from foreigners, a crime punishable by death but which Yao tried to save him from death for, displeasing Emperor Xuanzong. At that time, Emperor Xuanzong was set to declare a pardon for the criminals of Chang'an, but Emperor Xuanzong modified his pardon to specifically exclude Zhao, ordering that Zhao be caned 100 times and then exiled to the Lingnan region. Yao, in fear, offered to resign and recommended Song to succeed him. Emperor Xuanzong thus removed Yao and Yuan from their chancellor posts—with Yao receiving the honorific title Kaifu Yitong Sansi (開府儀同三司) but no other offices. Song and Su Ting became chancellors to succeed Yao and Yuan. In 717, after Yao made a comment that pleased Emperor Xuanzong, blaming the collapse of a hall of the imperial ancestral temple on the wood being too old rather than on divine displeasure, Yao became restored to Emperor Xuanzong's good graces and, while not made chancellor again, was allowed to meet Emperor Xuanzong once every five days. Yao died in 721. He wrote a will to his sons that disapproved the possibility of a Buddhist or Taoist funeral, stating: