Кіріспе

Химиялық қосылыс

Норетистерон ацетаты (NETA), сонымен қатар норетиндрон ацетаты деп те аталады және Primolut Nor саудалық атауымен де сатылады, – прогестинмен әрекет ететін дәрілік препарат, ол ауызға қабылданатын контрацептивтерде, менопаузалық гормоналды терапияда және гинекологиялық бұзылыстарды емдеу үшін қолданылады. Дәрі-дәрмек төмен және жоғары дозадағы түрлерде қол жетімді және оны жеке немесе эстрогенмен бірге пайдалануға болады. NETA – прогестин, немесе синтетикалық прогестоген, сондықтан ол прогестин сияқты прогестогендердің биологиялық мақсаты болып табылатын прогестин рецепторының агонисі болып табылады. Дәрі-дәрмек организмде норетистеронға айналатын продәрі болып табылады. NETA әлемнің көптеген елдерінде кеңінен таралған.

Медициналық қолданыстар

NETA эстрогенмен бірге гормоналды контрацептив ретінде, жатыр қан кетуі сияқты гинекологиялық бұзылыстарды емдеуде, сондай-ақ менопаузалық белгілерді емдеу үшін менопаузалық гормоналды терапияның құрамдас бөлігі ретінде қолданылады.

Жанама әсерлер

NETA-ның жанама әсерлері: етеккірдің бұзылуы, бас ауруы, құсу, кеудедегі ауыру, көңіл-күйдің өзгеруі, безең, шаштың артық өсуі және басқа да жағдайлар. Ауызға қабылдағанда, ішекте және алғашқы бауыр метаболизмі кезінде эстеразалар арқылы тез норетистеронға айналады. Сондықтан, норетистеронның про-дәрісі ретінде NETA негізінен бірдей әсер етеді, күшті прогестоген ретінде, сонымен қатар әлсіз андрогендік және эстрогендік белсенділікпен (соңғысы оның метаболиті этинилэстрадиол арқылы). Микрондалған NETA-ның эндометрийді трансформациялайтын дозасы цикл бойынша 12-14 мг, ал микрондалмаған NETA үшін 30-60 мг құрайды.

NETA 10-40 мг дозалық диапазонында 0,20-0,33% жылдамдықпен этинилэстрадиолға метаболизденеді. 10, 20 немесе 40 мг NETA дозасында этинилэстрадиолдың ең жоғары деңгейі тиісінше 58, 178 және 231 пг/мл болды. Этинилэстрадиол арқылы эстрогендік активтілігіне байланысты, NETA-ның жоғары дозалары эстрогенді толықтырусыз эндометриозды емдеуде қосымша ем ретінде ұсынылған. Әйелдерде NETA-ның овуляцияны тежейтін дозасы күніне шамамен 0,5 мг құрайды.

Тарих

1957 жылдың маусым айында Schering AG компаниясы NETA үшін патентке өтініш берді, ал патент 1960 жылдың желтоқсанында тіркелді. Препарат алғаш рет 1964 жылдың наурыз айында Parke Davis компаниясы АҚШ-та Norlestrin деген атпен сатылымға шығарды. Бұл 2,5 мг NETA және 50 мкг этинилэстрадиолдың қосылысы болды және ауызша қабылдауға арналған контрацептив ретінде тағайындалды. Сонымен қатар, ол этинилэстрадиол және эстрадиол сияқты эстрогендермен біріктірілген, ауызша қабылдауға арналған контрацептив ретінде және менопауза симптомдарын емдеу үшін менопаузалық гормоналды терапияда қолдануға арналған, әлдеқайда төмен дозаларда (0,1 – 1 мг) көптеген саудалық атаулармен қол жетімді.