Кіріспе

Мориц Август фон Тюмель (1738–1817) – неміс юморисі және сатиралық автор.

Өмір

Тюмель 1738 жылғы 27 мамырда Лейпциг маңындағы Шенефельд қаласында дүниеге келген. Ол Росслебенде (Тюрингия) және Лейпциг университетінде білім алған, онда заңды оқыған. 1761 жылдан 1783 жылға дейін Саксен-Кобург герцогтығының сарайында түрлі лауазымдарда қызмет етті, онда ол жеке кеңесші және мемлекеттік министр болды. Ол "Вильгельмин, немесе қызғалдақ педант" (1764) атты комикалық прозалық эпосты және "Махаббаттың егуі" (1771) атты өлеңмен жазылған туынды жазды. Оның ең танымал еңбегі – "1785-1786 жылдардағы Францияның оңтүстік провинцияларына саяхат" (1791-1805), он томдық "сезімтал саяхат", онда Виландтың ықпалы айқын көрінеді. Шиллер өзінің "Нағыз және сезімтал поэзия туралы" эссесінде бұл туындының эстетикалық мәртебесі жеткіліксіз екенін айтса да, адамдар мен нәрселер туралы терең білімі әдебиетке құнды үлес қосатынын мойындады. Тюмельдің басқа жазбалары осылай танымал емес. Тюмель 1783 жылы зейнетке шығып, 1817 жылғы 26 қазанда Кобургте қайтыс болды. XX ғасырдың басындағы суретші Вито Тиммель оның ұрпағынан шыққан.

Шығармалары

Оның жинақталған еңбектері Лейпцигте сегіз томдық жинақ түрінде (1811–1839) жарық көрді, 8-томда (1820) Иоганн Э. фон Грунердің өмірбаяны жарияланды, және 1856 жылы қайта басылды. Феликс Бобертагтың «Erzählende Prosa der klassischen Periode», 1-томдық еңбегін де қараңыз (Джозеф Кюршнердің «Deutsche Nationaltiteratur», 136-том, 1886). «Вильгельмина» Ричард Розенбауммен (1894) өңделді, ал Джон Реймонд Расселмен (1998) ағылшын тіліне аударылды.