Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық ақын Гарриетт Муллен (1 шілде 1953 жылы туған), Лос-Анджелес қаласындағы Калифорния университетінің ағылшын тілі профессоры, американдық ақын, әңгімелер авторы және әдебиет зерттеушісі.
American poet
Harryette Mullen (born July 1, 1953), Professor of English at University of California, Los Angeles, is an American poet, short story writer, and literary scholar.
Өмір
Муллен Флоренцияда, Алабама штатында дүниеге келді, Форт-Уорт қаласында, Техаста өсті, Остиндегі Техас университетін бітірді және Санта-Круздағы Калифорния университетінің аспирантурасына қатысты. 2008 жылдан бері ол Лос-Анджелесте тұрады. Мулленнің соңғы жұмысы – «Urban Tumbleweed: Notes from a Tanka Diary». Муллен поэзия жазуды Техас штатындағы Остин қаласындағы жазушылар, суретшілер, музыканттар мен бишілерден құралған көпмәдени қауымдастықта студент кезінде бастады. Жаңадан көзге шығып келе жатқан ақын ретінде Муллен Қара өнер академиясының әдебиет сыйлығын, Техас әдебиет институтының Доби Пайзано стипендиясын, Техас университетінің және Нью-Мексикодағы Хелен Вурлицер қорының суретші резидентурасын алды. Техаста ол Калифорниядағы аспирантураға түсуге дейін «Artists in Schools» бағдарламасында жұмыс істеді, онда американ әдебиетін оқуын жалғастырды және жазушылар мен суретшілердің одан да әртүрлі қауымдастықтарымен кездесті. Мулленге 1960 және 70-жылдардағы африкалық американдықтардың, мексикалық американдықтардың және әйелдердің әлеуметтік, саяси және мәдени қозғалыстары әсер етті, оның ішінде Азаматтық құқықтар қозғалысы, Қара күш қозғалысы, Қара өнер қозғалысы, Чикано қозғалысы және феминизм. Оның алғашқы кітабы «Ағаш бойлы әйел» 1981 жылы жарық көрді. Әсіресе, оның кейінгі кітаптарында – «Trimmings», «S*PeRM**K*T», «Muse & Drudge» және «Sleeping with the Dictionary» Муллен мәдени сынды әзілмен және сөз ойындарымен жиі біріктіреді, өйткені оның поэзиясы жаһандану, бұқаралық мәдениет, тұтынушылық және сәйкестік саясаты сияқты тақырыптарды қамтиды. Элизабет Фрост пен Джулиана Спар сияқты сыншылар Мулленнің поэзия оқырмандары – әр оқырманның мәдени фондық біліміне байланысты, әртүрлі, тіпті қайшы мағыналарды тудыруы мүмкін өлеңдердің жеке және ұжымдық түсіндірмелерін бөлісетін, әртүрлі оқырмандардың қауымдастығы деп санайды. Муллен Корнелл университетінде сабақ берді және қазіргі уақытта Лос-Анджелестегі Калифорния университетінде американдық поэзия, африкалық американдық әдебиет және шығармашылық жазу курстарын оқытады. Итака мен Рочестерде (Нью-Йорк) тұрған кезінде ол Корнелл университетінің гуманитарлық ғылымдар қоғамының оқытушысы және Рочестер университетінің Сьюзан Б. Энтони институтының Рокфеллер стипендиаты болды. Ол инновациялық поэзия үшін Гертруд Штайн сыйлығын, АҚШ этникалық әдебиеті туралы ең жақсы эссе үшін Кэтрин Ньюман сыйлығын, Қазіргі заманғы өнерге арналған гранттар бойынша суретшілерге сыйлық (2004) және Джон Саймон Гуггенхайм мемориалдық қорының стипендиясын алды. Оның «Сөздікпен ұйықтау» (2002) атты поэзия жинағы Ұлттық кітап сыйлығының, Ұлттық кітап сыншылары шеңберінің сыйлығының және Лос-Анджелес Таймс кітап сыйлығының финалисі болды. Ол өзінің «Recyclopedia» (2006) еңбегі үшін PEN/Beyond Margins сыйлығын алды. Ол М.К. Асанте, кішінің режиссерлік еткен және Майя Анжелудың баяндаған «Қара шам» деректі фильмінде пайда болды.
Mullen was born in Florence, Alabama, grew up in Fort Worth, Texas, graduated from the University of Texas at Austin, and attended graduate school at the University of California, Santa Cruz. As of 2008, she lives in Los Angeles, California. Mullen's most recent work is Urban Tumbleweed: Notes from a Tanka Diary. Mullen began to write poetry as a college student in a multicultural community of writers, artists, musicians, and dancers in Austin, Texas. As an emerging poet, Mullen received a literature award from the Black Arts Academy, a Dobie Paisano writer’s fellowship from the Texas Institute of Letters and University of Texas, and an artist residency from the Helene Wurlitzer Foundation of New Mexico. In Texas, she worked in the Artists in Schools program before enrolling in graduate school in California where she continued her study of American literature and encountered even more diverse communities of writers and artists. Mullen was influenced by the social, political, and cultural movements of African Americans, Mexican Americans, and women in the 1960s and '70s, including the Civil Rights Movement, the Black Power movement, the Black Arts Movement, the Chicano Movement, and feminism. Her first book, Tree Tall Woman, which showed traces of all of these influences, was published in 1981. Especially in her later books, Trimmings, S*PeRM**K*T, Muse & Drudge, and Sleeping with the Dictionary, Mullen frequently combines cultural critique with humor and wordplay as her poetry grapples with topics such as globalization, mass culture, consumerism, and the politics of identity. Critics, including Elisabeth Frost and Juliana Spahr, have suggested that Mullen’s poetry audience is an eclectic community of collaborative readers who share individual and collective interpretations of poems that may provoke multiple, divergent, or contradictory meanings, according to each reader’s cultural background. Mullen has taught at Cornell University and currently teaches courses in American poetry, African American literature, and creative writing at the University of California, Los Angeles. While living in Ithaca and Rochester, New York, she was a faculty fellow of the Cornell University Society for the Humanities and a Rockefeller fellow at the Susan B. Anthony Institute at University of Rochester. She has received a Gertrude Stein Award for innovative poetry, a Katherine Newman Award for best essay on U. S. ethnic literature, a Foundation for Contemporary Arts Grants to Artists award (2004), and a fellowship from the John Simon Guggenheim Memorial Foundation. Her poetry collection, Sleeping with the Dictionary (2002), was a finalist for a National Book Award, National Book Critics Circle Award, and Los Angeles Times Book Prize. She received a PEN/Beyond Margins Award for her Recyclopedia (2006). She appears in the documentary film The Black Candle, directed by M. K. Asante, Jr. and narrated by Maya Angelou.
Өмірбаян
Муллен Форт-Уорт қаласында өскенін, бірақ оның отбасы Пенсильваниядан шыққан екенін мәлімдеді. Мұндай шағын қарашіл қауымдастықта өсу қиын болды, әсіресе Муллен сұхбаттарында айтқандай, "оңтүстік диалектынде сөйлейтін, ал менің отбасым ондай сөйлемейтін". Бұл Муллен мен оның құрбылары арасында жік тудырды, олар оның "ақша сөйлейтіні" үшін оны сырттан қараушы деп есептеді.
Mullen has stated that she was brought up in Fort Worth, Texas, but that her family is originally from Pennsylvania. Growing up in such a small black community was hard especially because, as Mullen has said in interviews, "a black Southern vernacular was spoken, which my family didn't speak." This created a division between Mullen and her peers who considered her an outsider for speaking "white."
Тіл
Муллен бала кезінде өзінен бөлек айналасындағылардың үйренген әртүрлі тілдерін еске алады. Әртүрлі тілдер делінгенде, көбінесе алыс шетелдерде сөйленетін тілдер еске түседі, бірақ Муллен өзінің қоғамында қолданылатын ағылшын тілінің түрлері туралы айтып отыр. Ол өскен ағылшын тілі "Стандартты ағылшын тілі" деп есептелді, ол ағылшын тілін дұрыс сөйлеудің қағидалары ретінде түйінделеді, қаланың жақсы аудандарында қара нәсілді адамдарға жақындасуға көмектесетін, түрлі терілі адамды жұмысқа орналастыруға мүмкіндік беретін тіл. Қара нәсілділердің сөйлеу тілі дұрыс емес деп саналады, және егер адамдар тек осы тілде сөйлесе, білімсіз деп есептеледі. Бұл Мулленге ұнамады, себебі ол қара балалардың қара болу мен білімді болудың бір-бірінсіз емес екенін түсінуін қалады. Муллен кейбір тілдердің білімді немесе білімсіз болуына сенбейді; алайда, қоғам олар үшін дұрыс және бұрыс сөйлеудің жолы бар деп шешті.
Mullen recalls on the different languages that she learned as a child as opposed to those around her. When one hears the term different languages one thinks of languages that are spoken in other far away foreign places, yet Mullen is discussing the different types of English that are spoken in her community. The English she grew up learning was considered to be the “Standard English,” which is summed up as the proper way of speaking English, the one that will make black people more approachable in a nice part of town, the English that will make a person of color employable. The black vernacular is considered to be incorrect, and if people only spoke this vernacular they would be considered uneducated. This did not sit well with Mullen because she wanted black children to understand that being black and educated were not mutually exclusive terms. Mullen says that she does not believe that certain vernaculars are particularly educated or uneducated; society has however decided for them that there is a right way of speaking and a wrong way.
Әсерлер
Тіл – екі мәдениетті байланыстыратын көпір, ал Муллен өсіп келе жатып бастапқыда осының кері жағын бастан өткерді. Ол сөйлеген "стандартты ағылшын тілі" оның күтпеген кедергісін тудырды. Бұл көптеген қара балалар үшін де орын алады, олар "дұрыс" сөйлейді және осы үшін ерекше саналады. Бұл қара балалардың өз қаралығын тілдерімен байланыстыруына себеп болады, кейбіреулері "қара тілде жеткіліксіз" сезінеді. Колледжде Муллен қара болудың бірнеше жолы бар екенін түсінеді, бұл оған күрт соққы болды, өйткені ол осы басқа қара мәдениеттер туралы ақ адамнан білді. Мулленге әртүрлі мәдениеттердің қаралығын көріп тұрып, олармен ешқандай мағыналы байланыс орната алмауы таңғажайып көрінді. Оның басқа қара мәдениеттермен таныстығы болмады. Тіпті өзін "қауіпсіз" немесе "өз үйінде" сезінуі керек қара қоғамда да Муллен өзін шеттетілген сезінді. Мұндай жағдайларда кодты ауыстыру – тіршілікке қажетті нәрсе. Қара балалардың барлығы достарымен қалай сөйлеу керектігін, ал полиция тоқтатса, полицеймен қалай сөйлесу керектігін жақсы біледі.
Language is the bridge that can connect two different cultures, and Mullen experienced the opposite of that when she was growing up at first. The "Standard English" she spoke created a barrier for her she could not anticipate. As it does for many other black children that speak "proper" and are considered different for it. This contributes to black children equating their blackness to their language making some feel inadequate because they don’t sound "black enough." As Mullen comes to understand in college there is more than one way of being black, and this came as a shock to her because she was learning about all these other black cultures from a white man. Mullen thought it strange that she could obviously see the blackness of different cultures and yet hold no true meaningful relation to it. There was not type of familiarity between her and all these other black cultures. Even in the black community where she should feel "safe" in or "belong," Mullen felt alienated. Code switching is in many ways the key to survival in these instances. For black children all over they know how to speak when they are hanging out with friends versus how they should speak to a cop if they are pulled over.