Кіріспе
Жапон сәндік қолөнері, Яван дворяндығының атағы. (螺鈿) – дәстүрлі қолөнер және ағаш өңдеуде қолданылатын сәндеу техникаларының бірі. Бұл лак немесе ағашқа ойылған бетке перленді (накрень) енгізу әдісін білдіреді. Бір теория бойынша, Шығыстағы раден техникасы Сасанидтер дәуірінде Персиядан Қытайға әкелінген, ал екінші теория бойынша ол Инь дәуірінде пайда болған. Қазіргі таңдағы кең таралған пікір бірінші теорияға сүйенеді. Раден Хэйан дәуірінен бастап дамыды, бірақ Муромачи дәуірінде төмендеді. Эдо дәуірінде көптеген жапон лак бұйымдары Голландиялық Шығыс Индия компаниясы және жеке саудагерлер арқылы Еуропа патшалары мен дворяндарына экспортталды. Эдо дәуірінде экспортталған лак бұйымдары раденге қарағанда алтын ұнтағын көп пайдалана отырып, маки-э арқылы көркемдік өрнекке көбірек назар бөлді. 19 ғасырда раденмен әшекейленген жапон лак бұйымдары қайтадан экспортқа шығарылды. Бұл термин Корея немесе Оңтүстік-Шығыс Азия елдері, мысалы Вьетнам сияқты жерлердегі ұқсас дәстүрлі жұмыстарға, сондай-ақ Батыста жасалған заманауи туындыларға да қолданылуы мүмкін.
the title of Javanese nobility
(螺鈿) is a Japanese term for one of the decorative techniques used in traditional crafts and woodwork. It refers to a method of inserting nacre into a carved surface of lacquer or wood. There is a theory that the technique of raden in the East was introduced from Persia in the Sasanian dynasty to China, and another theory that it started in the Yin dynasty, and the former theory is now widely accepted. since the Heian period, but raden declined in the Muromachi period. In the Edo period, many pieces of Japanese lacquerware were exported to royalty and nobility in Europe through Dutch East India Company and private traders. The lacquerware exported during the Edo period put more emphasis on artistic expression by maki e using gold powder lavishly than raden. In the 19th century, Japanese lacquerware with raden were exported again. The term may also be used for similar traditional work from Korea or countries in South East Asia such as Vietnam, or for modern work done in the West.
Өндіріс әдістері
Раденді өндірудің көптеген тәсілдері бар, барлық техникалар үш негізгі санатқа жіктеледі: атсугай (қалың қабық тілімдерін пайдалану), усугай (өте жұқа тілімдерді пайдалану) және кенма (қабық тілімдерін ең жұқа қолдану). Атсугай раденінде қабық көбінесе тік кескішпен кесіледі, содан кейін қолдану алдында қайрақпен немесе тегістеу тасымен өңделеді. Усугай раденінде жұқа қабық тілімдері әдетте үлгі және арнайы соққымен жасалады. Кенма радені усугай раденін жасау тәсілімен ұқсас. Қолдану тәсілдері әртүрлі. Қалың қабық тілімдері алдын ала жасалған ойыстарға орнатылуы мүмкін, ал жұқа тілімдері өте қалың лак қабатына басылуы немесе желіммен жабыстырылып, содан кейін лакпен жабылуы мүмкін. Басқа тәсілдер әртүрлі эффекттер алу үшін қышқылмен жуу және лактауды қолданады. Раден әсіресе маки-э – металл ұнтағымен себілген алтын немесе күміс лакпен, әшекей ретінде үйлестіріледі.
Тарих
Радень Нара дәуірінде (710–794 ж.с.) Қытайдың Тан әулетінен (618–907 ж.с.) Жапонияға әкелінді және мозаикаларда және басқа да бұйымдарда янтарь мен тасбақа қабығымен бірге қолданылды. Раден Хэйан дәуірінде (794–1185) қарқынды дамыды, архитектурада да, лак өнімдерінде де пайдаланылды. Раден Хэйан кезеңінен бері бірегей жапон техникасы – маки-эмен бірге қолданылып келеді. Эдо дәуіріндегі атақты шеберлердің, атап айтқанда Тошичи Икусима, Чобей Аогай және Сомада ағайындыларының радень туындылары бүгінгі күнге дейін құрметпен еске алынады. Радень бүгінде Жапонияда кеңінен таралған және қазіргі заманғы да, классикалық да түрде көптеген мақсаттар үшін жасалады.