Жапон үйі: Шай ішу дәстүрі мен архитектурасы

Кіріспе

Жапон шай үйі (茶室, "шай бөлмесі") – жапон дәстүрінде шай ішу рәсімі (чаною) жиындары үшін арналған архитектуралық кеңістік. Шашицу үшін қалыптасқан архитектуралық стиль сукия стилі (сукия зукури) деп аталады, ал сукия (数奇屋) термині шашицудың синонимі ретінде қолданылуы мүмкін. Қатысты жапон терминдері – "часеки" (茶席), ол "шай ішу орны" деген мағынаны білдіреді және шай ішу рәсіміне қатысу үшін адамдар отыратын кез келген кеңістікті білдіреді, сондай-ақ "чабана" – "шай гүлдері", шай ішу рәсімімен байланысты гүлдерді безендіру стилі. Шашицудың ерекше белгілері – жапон қағазымен жабылған ағаш тордан жасалған шōджи терезелер мен сырғыма есіктер; татами төсемдер; токонома нишасы; қарапайым, тыныш түстер мен стиль. Шашицудың ең көп кездесетін көлемі – 4,5 татами төсем.

Анықтама

Жапон тілінде тек шай рәсімін өткізуге арналған жеке бөлмелер де, арнайы дайындалған бос ғимараттар да чашицу деп аталады. Бұл термин қонақтарды қабылдайтын шай бөлмесін немесе осы бөлме мен оған қосылған құрылғыларды, тіпті оған апаратын роджи бақша жолын да білдіруі мүмкін. Ағылшын тілінде көбінесе шай үйлері деп аталатын шайға арналған жеке құрылымдар мен шай рәсімдері үшін пайдаланылатын бөлмелер арасында айырмашылық жасалады. Чайханалар әдетте кішкентай, қарапайым ағаш ғимараттар болады. Олар жеке үйлердің бақшаларында немесе аулаларында орналасқан. Сонымен қатар, ғибадатханалар, мұражайлар мен саябақтар да жиі кездеседі. Ең кішкентай шай үйінде екі бөлме болады: бас бөлмеде қонақтар жиналып, шай ішеді, ал мизуяда қонақ тәттілер мен жабдықтарды дайындайды. Бүкіл құрылыстың жалпы еден ауданы үш татами кілемше болуы мүмкін. Өте үлкен шайханаларда әр түрлі мөлшердегі бірнеше шай бөлмелері, заманауи ас үйге ұқсайтын үлкен, жақсы жабдықталған мизуя, қонақтарды күту үшін үлкен бөлме, қонақтарды қарсы алатын және аяқ киімдерін алып тастайтын және сақтайтын қонақжай аймақ, ерлер мен әйелдер үшін бөлек дәретханалар, киім ауыстыратын бөлме, қойма бөлмесі, сондай-ақ бірнеше антреума, роджи жолы бар бақша, қонақтарды күтетін ашық аймақ және бір немесе бірнеше привилер болуы мүмкін. Чай бөлмелері – шай жиналыстарын өткізу үшін арнайы салынған кеңістіктер. Олар үлкен шайханаларда, жеке үйлерде немесе шай рәсімін өткізуге арналмаған басқа құрылымдарда орналасуы мүмкін. Чай бөлмесінің еден ауданы 1.75 татами кілемше (қоштарға арналған бір толық татами кілемше және дайме (台目) деп аталатын татами кілемше, толық татами кілемше ұзындығының шамамен 3/4 бөлігі, портативті оттық (фуро) немесе көмбе оттық (ро) орналасуы үшін, сондай-ақ қонақ үйге отыру және шай дайындау үшін) немесе 10 татами кілемше немесе одан да көп болуы мүмкін. 4.5 кілемше қазіргі заманғы шай бөлмелерінде идеалды саналады. Чай бөлмесінде әдетте токонома және қыста шай дайындауға арналған оттық болады.

In Japanese, free standing structures specifically designed for exclusive tea ceremony use, as well as individual rooms intended for tea ceremony, are both referred to as chashitsu. The term may be used to indicate the tea room itself where the guests are received, or that room and its attached facilities, even extending to the roji garden path leading to it. In English, a distinction is often made between free standing structures for tea, referred to as tea houses, and rooms used for tea ceremony incorporated within other structures. Tea houses are usually small, simple wooden buildings. They are located in the gardens or grounds of private homes. Other common sites are the grounds of temples, museums, and parks. The smallest tea house will have two rooms: the main room where the host and guests gather and tea is served, and a mizuya, where the host prepares the sweets and equipment. The entire structure may have a total floor area of only three tatami mats. Very large tea houses may have several tea rooms of different sizes; a large, well equipped mizuya resembling a modern kitchen; a large waiting room for guests; a welcoming area where guests are greeted and can remove and store their shoes; separate toilets for men and women; a changing room; a storage room; and possibly several anterooms as well as a garden with a roji path, an outdoor waiting area for guests and one or more privies. Tea rooms are purpose built spaces for holding tea gatherings. They may be located within larger tea houses, or within private homes or other structures not intended for tea ceremony. A tea room may have a floor area as small as 1.75 tatami mats (one full tatami mat for the guests plus a tatami mat called a daime (台目), about 3/4 the length of a full tatami mat, for the portable brazier (furo) or sunken hearth (ro) to be situated and the host to sit and prepare the tea); or as large as 10 tatami mats or more; 4.5 mats is generally considered the ideal in modern tea rooms. A tea room will usually contain a tokonoma and a sunken hearth for preparing tea in the winter.