Мозес Гомберг: Американ химигінің өмірбаяны мен ғылыми еңбектері
Moses Gomberg
Мозес Гомберг (1866-1947) – американ химигі, Мичиган университетінің профессоры. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі, американдық химик қоғам президенті. Биографиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық химик (1866–1947)
American chemist (1866–1947)
Мозес Гомберг (8 ақпан 1866 – 12 ақпан 1947) – Мичиган университетінің химия профессоры. Ол Ұлттық ғылым академиясы мен Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды және Америка химия қоғамының президенті қызметін атқарды.
Moses Gomberg (February 8, 1866 – February 12, 1947) was a chemistry professor at the University of Michigan. He was elected to the National Academy of Sciences and the American Philosophical Society, and served as president of the American Chemical Society.
Ерте өмір және білім
Ол Ресей империясының Елизаветград қаласында еврей саудагер отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Гершко (Гирш) Гомберг, ал анасы Марьям Этель Резникова болды. 1884 жылы отбасы Александр II патшаның өлтірілуінен кейін болған қырғындардан қашу үшін Чикагоға көшіп барды. Чикагода ол Лейк орта мектебінде оқыған кезде мал сою комбинатында жұмыс істеді. 1886 жылы Мозес Мичиган университетіне түсті, онда 1890 жылы бакалавр, ал 1894 жылы А. Б. Прескотттың жетекшілігімен докторлық диссертациясын қорғады. Оның "Триметилксантин және оның кейбір туындылары" атты диссертациясы кофеиннің химиялық өзгерістерін зерттеді.
He was born in Yelisavetgrad, Russian Empire to a Jewish merchant family. His father was Hershko (Hirsh) Gomberg and his mother was Maryam Ethel Reznikova. In 1884, the family emigrated to Chicago to escape the pogroms following the assassination of Czar Alexander II. In Chicago he worked at the stockyards while attending Lake High School. In 1886, Moses entered the University of Michigan, where he obtained his B. Sc. in 1890 and his doctorate in 1894 under the supervision of A. B. Prescott. His thesis, titled "Trimethylxanthine and Some of its Derivatives", dealt with the derivatization of caffeine.
Мансап
1893 жылы нұсқаушы болып тағайындалған Гомберг өзінің кәсіби академиялық мансабының барлық кезеңінде Мичиган университетінде жұмыс істеді, 1927 жылдан 1936 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін химия кафедрасының меңгерушісі болды. 1931 жылы доктор Гомберг Америка химия қоғамының президенті болды. 1896-1897 жылдары ол Мюнхенде Баер және Тилемен, ал Гейдельбергте Виктор Мейермен докторантурадан кейінгі зерттеуші ретінде жұмыс істеу үшін бір жылға демалысқа шықты, онда ол көптен іздеген тетрафенилметанды сәтті синтездеді. Ол одан да кеңістіктік кедергісі бар гексафенилэтанды синтездеуге тырысқанда трифенилметил радикалын, алғашқы тұрақты радикалды дұрыс анықтады, осылайша радикалдық химияның негізін қалаушы ретінде танылды. Бұл жұмысты кейін Вильгельм Шленк жалғастырды. Гомберг Вернер Эммануэль Бахманның ұстазы болды, ол да оның еңбегін дамытты және олар бірге Гомберг-Бахман реакциясын ашты. 1923 жылы ол күміс перхлораты мен йодтың реакциясы арқылы хлор тетроксидін синтездегенін мәлімдеді, бірақ кейіннен қателікке ұшырағаны анықталды.
Appointed an instructor in 1893, Gomberg worked at the University of Michigan for the duration of his professional academic career, becoming chair of the department of chemistry from 1927 until his retirement in 1936. Dr. Gomberg served as president of the American Chemical Society in 1931. In 1896–1897, he took a year's leave to work as a postdoctoral researcher with Baeyer and Thiele in Munich and with Victor Meyer in Heidelberg, where he successfully prepared the long elusive tetraphenylmethane. During attempts to prepare the even more sterically congested hydrocarbon hexaphenylethane, he correctly identified the triphenylmethyl radical, the first persistent radical to be discovered, and is thus known as the founder of radical chemistry. The work was later followed up by Wilhelm Schlenk. Gomberg was a mentor to Werner Emmanuel Bachmann who also carried on his work and together they discovered the Gomberg Bachmann reaction. In 1923, he claimed to have synthesized chlorine tetroxide via the reaction of silver perchlorate with iodine, but was later shown to have been mistaken.
Тетрафенилметан синтезі
Гомберг тетрафенилметанды алғаш рет синтездеді. Бұл 1 фенил-2 тритилдиазеннің термиялық ыдырауы арқылы қажетті өнімді 2,5% түсіммен алуға қол жеткізілді.
Gomberg was the first to successfully synthesize tetraphenylmethane. This was accomplished by the thermal decomposition of 1 phenyl 2 trityldiazene to the desired product in 2 5% yield.