Кіріспе

Американдық актриса және драматург (1922–2002)

Виннет Джастин Кэрролл (11 наурыз 1922 – 5 қараша 2002) – американдық драматург, актриса және театр режиссері. Ол Бродвейде 1972 жылы «Don't Bother Me, I Can't Cope» мюзиклінің қойылымын режиссерлік еткен алғашқы афроамерикандық әйел болды. Лизл Томмидің 2016 жылы «Eclipsed» үшін ұсынылғаннан бұрын, Кэрролл режиссура саласында «Тони» сыйлығына ие болған жалғыз афроамерикандық әйел еді. Ол үш жасында отбасымен Ямайкаға көшіп, балалық шағының көп бөлігін сонда өткізді. 10 жасында Нью-Йоркке қайтарылған ол және оның екі қарындасы Нью-Йорк қалалық мектебіндегі жалғыз қара нәсілді оқушылар болды. Оның анасы Артуро Тосканини рөлін үйде сомдап, үш қызын даналықпен тәрбиеледі. Әкесі қыздарын дәрігер болуға ынталандырды. Кэрролл психологияны оқып, осы тілегін орындады. Манхэттеннің Батыс 20-шы көшесіндегі лофт театры арқылы «Urban Arts Corps» ұйымымен 100-ден астам пьеса қойды. Театр «Black Theater Alliance» және «Off Off Broadway Alliance» мүшесі болды және Нью-Йорк штатының өнер жөніндегі кеңесі, Ұлттық өнер қоры, Эдвард Нобл қоры және CBS қолдауында болды. «Urban Arts Corps» өндірісіне «Don't Bother Me, I Can't Cope», Жан Пол Сартрдың «The Flies» және Уильям Хэнлидің «Slow Dance on a Killing Ground» пьесалары және тағы да көптеген туындылар кірді. Театр «жаңа драматургтерді қадағалап, олардың шығармаларын көрсетуге» арналған кеңістік болды. 1968 жылы Кэрролл атқарушы директор Джон Б. Хайтауэрдің өтініші бойынша Нью-Йорк штатының өнер кеңесіне қосылды. Бұрын ол Нью-Йорк штатының «Гетто өнері» бағдарламасының директоры болып тағайындалған еді.

Білім

Каролл Манхэттеннің Харлем қаласында орналасқан интеграцияланған Wadleigh орта мектебінде оқыды. Ол 1944 жылы Лонг-Айленд университетінен бакалавр дәрежесін алды. 1946 жылы Нью-Йорк университетінен магистр дәрежесін алды. Ол Колумбия университетінде психология мамандығы бойынша докторант болды, бірақ психология дәрежесін аяқтамай, актерлік мансабын жалғастыруды шешті. Психология, оның таңдаған мамандығы болмаса да, адамдармен жұмыс істегенде өте құнды құрал болды. 1946 жылы ол New School for Social Research-те театр пәнін оқып, актриса болуға ұмтылды. Ол сонымен қатар клиникалық және өнеркәсіптік психология саласында білім алды және 1948 жылы New School for Social Research-те аспирантурада жұмыс істеу үшін стипендия алды. Ол сондай-ақ Эрвин Пискатордың «объективті орындау стилі» қағидаларын қолдады. Пискатормен жұмыс істегеннен кейін, ол 1948-1950 жылдар аралығында Страсберг студиясында оқыды. Осы қарама-қарсы стильдердің үйлесуі Кэрроллдің өзінің жаңа стильді халық драмасын жасаудағы жеке тәсіліне әкелді. 1955 жылы Кэрролл Нью-Йорктегі Сахналық өнер орта мектебінің оқытушылар құрамына қосылды. Кэрролл сондай-ақ кино және теледидарда жұмыс істеді. Ол «Up the Down Staircase» (1967), «Alice's Restaurant» (1969) және басқа фильмдерде ойнады. 1976 жылы ол «All in the Family» эпизодының екі бөлігіндегі «Арчидің операциясы» сериясында доктор Уайнелл Тэтчер рөлін ойнады. Кейін ол 1996 жылы түсірілген және 1998 жылы шыққан «Соңғы мүмкіндік» фильмінде де көрінді. 1964 жылы ол қара ақындардың шығармаларын драмалық оқиғаға айналдырған «Beyond the Blues» жұмысы үшін Эмми сыйлығын алды. Кейін ол өзінің труппасымен Лондонға оралып, Питер Вессель Запфенің «Жұмқор ұл» спектаклін қойды. Ол музыка, театр және би арқылы өмірдің байлығы мен алуан түрлілігін бейнелейтін «ән-драма» деп аталатын театрдың жаңа түрін жасау үшін жұмыс істеді. 1957 жылы ол өзінің алғашқы қара түсті актерлік құрамын құрып, Ховард Ричардсон мен Уильям Бернидің «Айдың қараңғы түні» пьесасын Гарлемдегі YMCA-да қойды. «Айдың қараңғы түні» пьесасының екінші қойылымы Джеймс Эрл Джонс, Шоннел Перри және Гарольд Скотт сияқты бірнеше жас афроамерикалық актерлердің мансабын бастады. 1972 жылы ол «Мені мазалама, мен төтеп бере алмаймын» қойылымын қойып, Бродвейдегі алғашқы афроамерикалық режиссер әйел болды. Осы госпел-ревюдің идеясын Кэрролл жасады, ал музыкасы мен сөздерін Микки Грант жазды. Ол төрт Тони сыйлығына ие болды. 1976 жылы ол Грант пен Алекс Брэдфордпен бірге «Your Arms Too Short to Box with God» спектаклінде жұмыс істеді, ол үш Тони сыйлығына ұсынылды. Бұл қойылым Матайдан алынған Ізгі хабарға негізделген. Кэрролл өзінің әйел режиссер рөліне ерекше мән бермеді, өйткені ол бұл өзін-өзі жеңуге алып келеді деп ойлады. Ол өзінің еңбегі мен таланты арқылы өзінің қойылымдары арқылы қоғамға бірлікке шақыруды ұсынды. Оның суретші және драматург ретіндегі еңбегі көбінесе назардан тыс қалады. Алайда, ол ән-драманы жаңартуымен танымал, ол көптеген театрлық туындыларында жанданды. Афроамерикалық театр тәжірибесіндегі евангелистік музыка арқылы жеке басын білдіру ән-драманың дамуында айқын көрінеді. Оның жұмысы өмір мен адамдарды қайта бекіту туралы болды. Афроамерикалықтар туралы тараған стереотиптер Кэрроллды «театр мен өнердегі түстерді оң және көркем түрде бейнелейтін жаңа туындыларды жасауға және оларға режиссерлік етуге» итермеледі. Ол 2002 жылдың 5 қарашасында 80 жасында Флорида штатының Лаудерхилл қаласында жүрек ауруы мен қант диабетінен қайтыс болды.