Кіріспе

1986 жылғы роман "Скандал" – жапондық автор Шусаку Эндоның 1986 жылғы романы. Эндо – жапон католик жазушысы, оның шығармалары жапондық католиктердің өмірі мен тәжірибесінің түрлі жақтарын қамтыды. Ол сонымен қатар жапон әдеби ортасының белгілі бір өкілі болды, осы себепті романда ПЕН клубының жиналыстарының маңыздылығына тоқталған. Жапониядағы егде жастағы адамдардың жағдайы да бір қарт кісінің денсаулық мәселелері арқылы көрсетілген.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

1980 жылдары Токиода өткен бұл фильмде қартайған шақта өмірін қиып жүрген католикалық жазушының оқиғасы баяндалады. Бір күні, жас әйел басты кейіпкер Сугуро қатысқан қонаққа келіп, соңғы кездері суретші ретінде жұмыс істейтін жаман аты бар көшеге бармағанын қатты айтады. Оның жоғары моральдық нормаларға ие христиан жазушысы ретінде танымал болғандықтан, мұндай мінез-құлықты оның жариялаушылары өте жағымсыз деп санайды, ал өзі өте ұят. Ол Мицу деген жас қызды кездестіреді, оған ендо косай ("компенсацияланған кездесулер") туралы айтады, ал Сугуро оны ревматикалық әйеліне осындай әрекеттерден арылуға көмектесу үшін көмекші ретінде жалдауға шешім қабылдайды. Уақыт өте келе ол осы жас қыз туралы армандай бастайды, бірақ әйеліне алаңдамау үшін үндемейді. Сюгуро тойдағы әйелдің студиясына барып, одан үлкен әйелмен танысады. Сонымен қатар ол мазохизмді және аздап немесе көп жағдайда азғындықтың түрлі түрлерін қамтитын басқа әлемді табады. Сол әлемдегі адамдардың бәрі оны таниды, Сугуро оның атын кемітуге тырысатын алдап жүр деп күдіктеніп, осы кісіні іздеп табады. Ақырында, ол қазір өте жақын болған үлкен әйел оған хат жібереді, оны махаббат қонақ үйіне шақырады, онда ол алдап жүрген адамның жеке басы ашылады деп жазады. Сугуро жас Мицуны мас күйінде, жартылай жалаңаш төсекте табады. Кітаптың соңында оған өзінің жалтыратылған бетінің астында қараңғы жағы бар екені ашылады.

Санаткерлік талдау және қабылдау

"Скандалда" Эндо Сугуроны өзінің көшірмесі ретінде жасайды және Сугуроны өзінің күнәлі табиғаты мен өзіне сенімділігін күдікке салуға мәжбүр етеді. Кристос Циолкастың сөзіне қарағанда, "Скандал" – "Дориан Грейдің портреті" романының қайтажаралуы. Циолкас: "Эндо бізге өзімізге жалған айтып, бірінші тас лақтыруға толық құқымыз бар деп сенгенде адамгершілігіміздің не болатынын көрсетеді". Publishers Weekly журналы "Скандалды" "қартайған жазушының құпия қорқыныштары мен құштарлықтарын суыққандай, өткір зерттеу" деп бағалап, жағымды пікір білдірді. Бұл ойландыратын, құлшыныспен толған зерделеу тек жеке тұлғаның мәнін ғана емес, сонымен қатар күнә, құтқарылу, өнер және дін салаларын зерттейді, бұл барлық нәрсені өз өнерінде толыққанды меңгерген жазушыға тән ерекше шеберлікпен жасалған. J. Thomas Rimer, Washington Post үшін жазған, романды оң бағалап, оны Эндоның "адамның рухани қараңғылығына қатысты ең қызықты туындыларының" бірі деп атады. Kirkus Reviews сын пікірін жазып, "күтпеген жерден туған қиындықтар сюжеттік шешімдер бұл дуализмді еске түсіретін ең керемет шығармалардың қатарына кірмейді" деді. Чарльз Ньюман, New York Times үшін жазған, романның стильін және тақырыптарын сынап, "Скандал" тек "наразылықпен күдік тудыруға" ғана шақыруы мүмкін деп жазды.