Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Австриялық астроном және математик (1841–1886)
Austrian astronomer and mathematician (1841–1886)
Теодор фон Оппольцер (26 қазан 1841 – 26 желтоқсан 1886) – богемиялық тегі бар австриялық астроном және математик. Дәрігер Йоханн Риттер фон Оппольцердің ұлы Прагада дүниеге келген. Вена университетінде медицина мамандығы бойынша аспирантураны бітіріп, 1865 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Оның жеке обсерваториясы да болған. 1866 жылдан бастап Вена университетінде теориялық астрономия және геодезиядан сабақ берді. 1875 жылы профессор қызметіне тағайындалды. 1873 жылы Австрияның геодезиялық қызметінің директоры болды, ал 1886 жылы Халықаралық геодезиялық қауымдастықтың президенті болып сайланды. Ол өте қабілетті астроном және математик деп есептелді. Мысалы, ол 14 000 логарифмнің мәнін жатқа білген. 1868 жылы күн тұтылуын бақылауға экспедиция ұйымдастырды. Содан кейін (1887) «Күн және ай тұтылуларының каталогы» (Canon der Finsternisse) атты еңбегін жариялады, онда б.з.д. 1200 жылдан б.з. 2161 жылға дейінгі 8000 күн және 5200 ай тұтылуы туралы мәліметтер жинақталған. Бұл сол кездегі ең үлкен есептеу жетістігінің бірі ретінде танылды. Оппольцер 300-ден астам мақаланың авторы, олардың көпшілігі кометалар мен астероидтердің орбиталық элементтеріне арналған. Сондай-ақ, ол кометалар мен планеталардың орбиталық элементтерін анықтау жөніндегі екі томдық оқулық жариялады. Оның екі еңбегі де көп жылдар бойы стандартты астрономиялық анықтамалықтар ретінде пайдаланылды. Өмірінің соңында Айдың қозғалысының жаңа теориясын жасап жатқан. Оның ұлы Эгон фон Оппольцер де белгілі астроном атанды.
Theodor von Oppolzer (26 October 1841 – 26 December 1886) was an Austrian astronomer and mathematician of Bohemian origin. The son of the physician Johann Ritter von Oppolzer, Theodor was born in Prague. He completed his graduate studies in medicine at the University of Vienna, gaining a Ph. D. in 1865. He also owned a private observatory. He began teaching theoretical astronomy and geodesics at the University of Vienna in 1866. By 1875 he was appointed a professor. In 1873 he became the director of the Austrian Geodetic Survey, and in 1886 he was elected president of the International Geodetic Association. He was considered a highly capable astronomer and mathematician. For example, he was reputed to have memorized the values of 14,000 logarithms. In 1868 he led an expedition to observe a solar eclipse. Afterward (1887) he authored the Canon der Finsternisse, an authoritative compilation of the 8,000 solar and 5,200 lunar eclipses from 1,200 B. C. until 2,161 A. D. This was widely recognized as one of the greatest computational feats of its day. Oppolzer authored over 300 papers, with most concerning the orbital elements of comets and asteroids. He also published a two volume manual on the determination of the orbital elements of comets and planets. Both of his works served as standard astronomy references for many years. He was working on an improved theory of lunar motion at the time of his death. His son Egon von Oppolzer also became a distinguished astronomer.
Марапаттар мен құрметтер
1882 жылы Венаның Императорлық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1883 жылы Америка Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Ай бетіндегі Опползер кратері оның құрметіне аталған. 1492 Опползер астероиді де оның есімімен аталады. Бұдан өзге, астероидтер оның әйеліне (237 Coelestina) және екі қызына (153 Hilda және 228 Agathe) да аталған. 153 Hilda астероидінен кейін, Hilda тобы осылай аталды.
Elected to the Imperial Academy of Sciences of Vienna, 1882. Elected to the American National Academy of Sciences, 1883. The crater Oppolzer on the Moon is named after him. Asteroid 1492 Oppolzer was named for him. In addition asteroids were named for his wife (237 Coelestina), and his two daughters (153 Hilda and 228 Agathe). 153 Hilda then gave its name to the Hilda group.