Кіріспе

Палагонит – базальтқа ұқсас химиялық құрамы бар жанартау шынысымен судың өзара әрекеттесуінен пайда болатын өзгеру өнімі. Палагонит су мен базальт балқымасының өзара әрекеттесуінен де пайда болуы мүмкін. Су қызып тұрған лаваға тиген кезде буға айналады, ал лаваның ұсақ бөлшектері бумен әрекеттесіп, базальттық жарылыстардың сумен жанасқан аймақтарында көп кездесетін ақшыл түсті палагонит туф конустарын құрайды. Мысалы, Галапагос аралдарындағы пирокластикалық конустарды атауға болады. Чарльз Дарвин осы конустардың пайда болуын аралдарға сапар жасаған кезде анықтаған. Палагонит лаваның палагонитке баяу үгілуі нәтижесінде де пайда болуы мүмкін, бұл тау жынысының бетінде жұқа, сары-қызыл қабықшаның пайда болуына әкеледі. Лаваның палагонитке айналу процесі палагонитизация деп аталады. Палагонит топырағы – ашық сары-қызыл түсті шаң, көбінесе лаваның ірі бөлшектерімен араласқан, субмикрометрлік өлшемге дейінгі бөлшектердің қоспасынан тұрады. Түсі +3 тотығу күйіндегі темірдің аморфты матрицаға енгенін көрсетеді. Палагонит туфы – палагонит матрицасына енген сидеромелан бөлшектері мен базальт тау жынысының ірі бөлшектерінен тұратын туф. Палагонит матрицасындағы сидеромелан жиынтығы гиалокластит деп аталады.

Марста

Инфрақызыл спектроскопияға сүйенсек, Мауна-Кеа палагонитінің ұсақ түйіршікті құрамы Марс шаңының спектрлік қасиеттерімен ең жақсы сәйкес келетін жер бетіндегі материал болып табылады және құрамы мен пайда болу тегі жағынан Марстың беткі реголитінің шаңды құрамына ұқсас деп саналады. Гавайидегі кратер конусынан алынған палагониттік тефра зерттеушілер үшін Марс реголитінің үлгісін жасауға қолданылды. Марстағы палагониттік өзгерулердің спектроскопиялық сипаттамасы Марста судың болуына дәлел ретінде пайдаланылады.