Кіріспе

Karlheinz Stockhausen опера циклы "Жеті күндік апта" (Die sieben Tage der Woche) деп аталатын "Жеті күндік апта" (Licht) 1977 және 2003 жылдар аралығында Karlheinz Stockhausen құрастырған жеті операдан тұратын цикл. Композитор бұл шығарманы "мәңгілік спираль" деп сипаттады, өйткені "аптаның аяғы да, бастауы да жоқ". "Лихт" 29 сағаттық музыкадан тұрады.

Шығу тегі

"Хикари" (光, жапонша "жарық") деп аталатын "Лихт" опера жобасы Токиодағы Ұлттық театр тапсырысымен бишілер мен Гагаку оркестрі үшін жасалған шығармадан бастау алды. "Жылдар ағымы" деп аталатын бұл шығарма Диенстагтың алғашқы туындысы болды. Жапондықтардың тағы бір маңызды ықпалы - Но театры, композитор сахналық іс-әрекетті ұғынуына байланысты келтіреді. Сондай-ақ, цикл яһудилік-христиандық және ведикалық дәстүрлердің элементтеріне сүйенеді. Лихт атағы Шри Ауробиндоның ядролық физиканың екі негізгі негізінен жасалған "Агни" (инду және Веда от құдайлары) теориясына байланысты, ал Стокгаузеннің Лихт суперформуласы туралы тұжырымдамасы Шри Ауробиндоның "супраменталь" санатына байланысты. Бұл оқиғаның басты кейіпкерлері Михаил, Хауа және Люцифер. Операдағы көптеген оқиғалар 1971 жылы Нью-Йорк филармониясының концерті кезінде бір ерекше тұлға Стокхаузенге сатылған "Урантия кітабына" сілтеме жасайды. Циклді талдау кезінде Грегг Вейгер: "Стокгаузеннің Люцифердің бүлігіне алғашқы және ең басты шабыттанғаны Урантия кітабынан шыққанына күмән жоқ", - деп мәлімдейді. "Жергілікті жүйе", "Планеталық княздер" немесе "Жәннәт ұлдары" сияқты нақты терминдер Урантия кітабынан ғана болуы мүмкін. Уэгер сонымен қатар Михайлдың Доннерстагта "Небадоннан" шыққандығы анық екеніне назар аударады, бұл Урантия кітабына тән тағы бір жер атауы. Лихттегі Михаил мен Люцифердің эмблемалары да Урантия кітабынан алынған. Стокгаузеннің өмірбаянын жазған Майкл Курцтың айтуынша, "Михаил, Люцифер және Ева Стокгаузен үшін театр кейіпкерлерінен гөрі көп. Олар жер бетіндегі көздер көрмейтін, бірақ "Урантия кітабы" мен басқа да көздер нақты түрде көрсететін, одан тыс әлемнің көрінісі". Сондай-ақ, Вейгер Люцифер, Хауа және Михаил "Стокгаузеннің жеке ойлап тапқандары, олар Урантия кітабы арқылы мағыналырақ болды. Тыңдаушы сондай-ақ, Стокхаузеннің осы символдарды еркін қолданғанын және Оригиналеде көрініс тапқан абсурдтық театр стилін ұнататынын, онда нақты мағынасы жоқ екенін болжауы мүмкін ". Бұдан басқа, Маркус Бандурдың айтуынша, Урантия кітабындағы сілтемелер басқа мағыналы салаларға қатысты ассоциативтік стратегиялар арқылы жасырылады және алғашқы операдан кейін "Лихт" операсында жұмыс жүріп жатқанда, олардың маңызы біртіндеп азаяды. Стокгаузеннің еңбегі үшін "Урантия кітабының" маңыздылығын асыра бағалауға болмайды.

Құрылымы

Циклдің музыкалық құрылымы үш қарама-қарсы негізгі әуенге (немесе "формулаларға") негізделген, олардың әрқайсысы орталық кейіпкермен байланысты. Ол супер формула композициясының әдісін ұстанады: бұл әуендер тұтастай алғанда сахналардың тональді орталықтарын және ұзақтығын, сондай-ақ әуендік сөз тіркестерін егжей-тегжейлі айқындайды. Үш басты кейіпкердің әрқайсысы бір аспаппен байланысты: Михаил кернеймен, Хауа бассеттік мүйізмен, Люцифер тромбонмен. [Лихт суперформуласын қараңыз.] Стокгаузеннің операны түсінуі өткен екі ғасырдың дәстүрлі драмалық және климактикалық құрылымдарына қарағанда, Ренессанс маскаларының кескіндері мен оның герметикалық космологиясына көбірек ұқсас. Оның шеңберлік құрылымы, аптаның жеті күнін қайта-қайта қайталап өту керек, сондықтан моральдық сын мүмкін емес, өйткені күндердің тақырыптары шындықтың тұрақты белгілері ретінде қайта-қайта келеді. Бұл өз кезегінде Стокгаузеннің теологиялық көзқарасын көрсетеді, ол ой мен үмітке шектеу қоятын үстінен көрінетін айырмашылықтар мен қарама-қайшылықтардан тыс көзқарасты ұсынады. Сондықтан "Лихт" - бұл жақсылық пен жамандық арасындағы қақтығыс емес, керісінше, шындықтың әртүрлі түсініктері туралы дау-дамайға қатысты жасырын шиеленістердің драмасы. Цикл модульдік түрде жасалған. Жеті операның әрқайсысы өзін-өзі қамтамасыз ететін жұмыс ғана емес, сонымен қатар жеке актілер, көріністер және кейбір жағдайларда көріністердің бөліктері. Бұл модульдер сегменттер (мысалы, Orchester Finalisten-ден Mittwoch-тен он бір инструменталды соло бөлімдері) немесе қабаттар (мысалы, Dienstag-тің екінші актісінен электронды Oktophonie қабаты немесе Samstag-тың бірінші сахнасының Klavierstück XIII нұсқасы (Luzifers Traum), бас дауысы алынып тасталған) немесе екеуінің үйлесімі (мысалы, дауысты секстет Menschen, hört және Bassetsu Trio, бұл Michaelion-тен "Karusel" субсценасының екі қабаты, Mittwoch-тың төртінші сахнасы).