Құқықта істі ерекшелеу – бұрынғы сот шешімі нақты жағдайлардың өзгешелігіне байланысты қолданылмайды. Прецеденттерді сақтау, факторларды ескеру және сот шешімін негіздеу маңызды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заң бойынша, істі ажырату – бұл соттың екі іс арасындағы маңызды айырмашылықтарға байланысты бұрынғы істің шешімін немесе құқықтық негіздемесін қолданбау туралы шешім қабылдауы. Кейінгі сотқа екі формальды талап қойылады: бұрынғы істің шешімінде (құқықтық негіздемесінде) айтылған маңызды факторлар (қарастырылатын мәселелер, сынақтар, сұрақтар немесе анықтамалар) нақты айтылуы керек немесе олардың эквиваленті келтірілуі керек, немесе бұрынғы іс оларды қолдануға ерекше жағдай жасауы керек. Сондай-ақ, кейінгі іс бойынша шешім бұрынғы істің нәтижесіне күмәнділік білдірмеуі керек (сынға алмауы керек). Судьяның немесе судьялар алқасының шешімі қолдағы дәлелдерге және дауға тікелей қатысты немесе даумен байланысты тақырыптар мен құқық салаларын қамтитын міндетті құқықтық актілерге негізделуі тиіс (оларға сәйкес болуы керек). Бұл, прецедент (ағылшын және шотланд құқығында «қолданылу» деп аталады) ұқсас фактілерге ие іске қатысты қарастырылса, онда шешім осыған негізделген ажырату арқылы қабылдануы мүмкін, немесе ол мақұлдаумен сілтеме жасалғанмен, бұрынғы шешімнің негіздемесімен үйлесімді себептермен қолданылмайтын болып табылса мүмкін.
In law, to distinguish a case means a court decides the holding or legal reasoning of a precedent case that will not apply due to materially different facts between the two cases. Two formal constraints constrain the later court: the expressed relevant factors (also known as considerations, tests, questions or determinants) in the ratio (legal reasoning) of the earlier case must be recited or their equivalent recited or the earlier case makes an exception for their application in the circumstances otherwise it envisages, and the ruling in the later case must not expressly doubt (criticise) the result reached in the precedent case. The ruling made by the judge or panel of judges must be based on the evidence at hand and the standard binding authorities covering the subject matter and areas of law cited in or plainly relevant to the dispute (they must be followed). This means that a precedent will be dealt to (in English and Scottish law known instead as applied to) a case with similar facts, in which a decision can then be distinguished based upon this, or it may be cited with approval but found to be inapplicable on bases reconcilable with the earlier decision's reasoning.
Мысалдар
Балфур мен Балфур (1919 ж.) және Мерритке қарсы Меррит (1970 ж.) – күтім туралы келісімдердің күшімен байланысты істер. Әрбір жағдайда әйел күйеуін келісімшартты бұзды деген айыппен сотқа шақырды. Балфур ісінде судья талапты заңдық міндеттемелерді құру ниетінің дәлелі болмаса қолдауға болмайды деп шешті, демек заңдық күші бар келісімшарт болған жоқ. Ал Мерритке қарсы Меррит ісінде судья Балфур мен Балфур ісінен өзгешеліктерді көрсетті, фактілер маңызды жағынан ерекшеленеді деп шешті: (i) күйеу мен әйел бөлініп, енді «ынтымақтастықта» емес; және (ii) келісім олар бөліскеннен кейін жасалды және жазбаша нысанда болды. Ридке қарсы Лайонс (1947 ж.) (жарылыстан жарақат алған қару-жарақ жұмыскерінің ісі) ісінде сот Риландсқа қарсы Флетчер (1868 ж.) ісінен ажыратылды, себебі ағымдағы жағдайда, айыпталушы зауыт «табиғи емес қолдану үшін жерде қауіпті заттарды» сақтағанына қарамастан, «қашу болған жоқ».
Balfour v Balfour (1919) and Merritt v Merritt (1970) were cases involving the enforceability of maintenance agreements. In each case a wife sued her husband, alleging breach of contract. The judge in Balfour held the claim could not be sustained without evidence of intention to create legal regulations, so there was no legally binding contract. By contrast, in Merritt v Merritt, the judge distinguished Balfour v Balfour, deciding that the facts were materially different in that: (i) the husband and wife were separated and no longer "in amity"; and (ii) the agreement was made after they had separated, and in writing. In Read v Lyons (1947), (where a munitions worker was injured in a factory explosion), the court distinguished Rylands v Fletcher (1868) because in the present case, even though the defendant factory kept "dangerous things on the land for a non natural user", there was "no escape".
Обитрі
Егер кейіннен, гипотетикалық жағдайларға негізделген міндетті емес пікір (obiter dictum) одан әрі қолданылып, қабылданса, онда кейінгі сот шешімі осы пікірді "бекітеді" деп есептеледі, ал бұрынғы сот шешімі "бекітілді", "қолданылды" немесе "obiter dictum қолданылды" деп таңбалануы мүмкін.
Where an obiter dictum (a non binding statement based on hypothetical facts) is subsequent followed and adopted, then the later case is said to "approve" that obiter, and the earlier case may be marked "approved", "followed", or "obiter followed".