Кіріспе

Hallsands - бұл ауыл және жағажай, Англияның оңтүстік Девонында, жартастар мен теңіздің арасында, солтүстікке қарай Бисандс пен оңтүстікке қарай Старт-Пойнт арасында.

Тарих

Холлсандтың ерте тарихы белгісіз, бірақ кем дегенде 1506 жылдан бері сол жерде шіркеу болған. Ауыл Пок-Хоул деп аталатын үңгірде орналасқан, 1600 жылға дейін онда ешкім тұрмаған. 18-19 ғасырларда ауылдың көлемі өсті. 1891 жылы оның 37 үйі, бұлағы, "Лондон мейрамханасы" деп аталатын қонақ үйі және 159 тұрғыны болды. Ол кезде Холлсандтардың көпшілігі балық аулаумен, әсіресе жақын маңдағы Скерри банкіне краб аулаумен айналысқан. 1890 жылдары сэр Джон Джексон ұсынған жоба бойынша Плимут маңындағы Кейхэмдегі теңіз кемежайы кеңейтілді. Құрылыс үшін құм мен қиыршық тас алу үшін Холлсандтан теңізге қаздыру жұмыстары басталды. Көп ұзамай күн сайын 1600 тоннаға жуық материал шығарылып, жағалаудың деңгейі төмендей бастады. Сауда кеңесі жергілікті тұрғындардың наразылығына жауап ретінде жергілікті тергеуді ұйымдастыруға келісті, олар суды қазу жағажайдың тұрақсыздығына әкеліп соған байланысты ауылға қауіп төндіреді деп қорқыды. Тергеу барысында бұл жоба ауылға қауіп төндірмейтінін анықтады, сондықтан суды қазу жұмыстары жалғасты. Алайда 1900 жылы жағалаудың деңгейі төмендей бастады. 1900 жылы күзгі дауыл кезінде теңіз қабырғасының бір бөлігін алып кетіпті. 1900 жылдың қарашасында ауыл тұрғындары өздерінің парламенттік мүшесіне үйлеріне келтірілген залал туралы шағымданды, ал 1901 жылдың наурыз айында Кингсбридж ауылдық округтік кеңесі сауда кеңесіне жолдың зақымдалуына шағымданды. 1901 жылдың қыркүйегінде сауда кеңесінің жаңа инспекторы бұдан әрі қатты дауылдар қатты залал келтіре алады деген қорытындыға келді және суды қазуды тоқтатуды ұсынды. 1902 жылдың 8 қаңтарында бурандалау лицензиясы жойылған. 1902 жылы жағалау деңгейі қалпына келді, бірақ 1902 жылдың қысы дауылдар мен зақымдануларды әкелді. 1917 жылы 26 қаңтарда шығыстан соққан дауыл мен ерекше жоғары су тасқыны Холлсандтың қорғанысын бұзып, сол жылдың аяғына дейін бір ғана үйде өмір сүруге болады. Ауыл тұрғындарының өтемақы алу үшін күресі жеті жылға созылды. 1960 жылы "Pathe News" газетінің хабарларына сәйкес, ауылдың соңғы тұрғыны - Елизавета Преттежон ханым.

Қазіргі күн

Оңтүстік Холлсандс ауылының ескі ауылының орны жұртшылыққа жабық, бірақ Оңтүстік Хэмс аудандық кеңесі Prospect House Apartments (бұрынғы Trout's Hotel) төменгі жолдан кіретін көру платформасын салды. Екі үй әлі де сақталып, демалыс үйі ретінде пайдаланылды. 2012 жылдың мамыр айында кіру жолы, көру платформасы және екі үй 200 тонналық жер сілкінісіне ұшырады, бұл үйлерді эвакуациялауға және зардап шеккен аймақты оқшаулауға әкелді. Солтүстік Холлсандс жағажайлары (сонымен қатар "Гринстейт" деп те аталады) Холлсандстағы жалғыз жағажай. Бұрынғы су бұрғылау мен қайта-қайта болатын дауылдар салдарынан бұрынғы ауылдың астындағы жағажай енді жоқ. 2016 жылы Солтүстік Холлсандс жағалауы дауылмен шашылып кеткен, тек топырақтағы орманның қалдықтары бар торфты қалдырған. Алайда, бұл бірнеше жылда бір рет болатын тұрақты табиғи циклдің бөлігі, сол сияқты Солтүстік Холлсандтағы шиддті жергiлiктi теңіз ағымдарының тазарту әрекетімен алынып тасталады, шығанақтың басқа бөліктерінде орналасады, содан кейін сол процеспен қайта оралады. Солтүстік Холлсандтағы теңіз қорғанысын қалпына келтіру немесе мүмкін қауіп төндіретін бірнеше үйді қорғау жоспарланған жоқ, өйткені Оңтүстік Хэмс кеңесі 2002 жылдан бері ешқандай араласпау саясатын ұстанып келеді.

Әдебиет, музыка, кино және онлайн-өнер жобаларында

1903 жылы ағылшын жазушысы Джон Мейсфилд "Балладтар" атты өлеңдер жинағын шығарды, оның ішінде "Холл Сэндс" бар. Өлеңнің кіріспе бөлігінде "ауыл тұрған жер жығылып, тұншығып бара жатқаны" айтылған. 1964 жылы Майкл Виннер режиссерлік еткен Оливер Рид пен Джейн Мерроудың қатысуымен түсірілген "Система" фильмі екі актермен қираған жерлердегі сахналарды түсірді. 1993 жылы ақын Уильям Оксли "Холлсанд трагедиясы" атты поэмалар сериясын шығарды. 2002 жылы драматург Джулиан Гарнер "Сайлент мотор" атты пьесасын жазды. Ол қысқа турнеде және Эдинбург фестивалінде Кэти Оуэн мен Робин Пиронгс орындаған Пентабус театр компаниясы ұсынды. Екінші қойылым 2010 жылы мамыр айында Челтенхам ойын үйінде Ад Хок Театр Компаниясы Речел Прудден мен Пол Скотттың қатысуымен қойылды. 2003 жылы BBC Radio 4 алғаш рет жазушы Дэвид Гудерсонның "Ауылдың өлімі" атты пьесасын көрсетті. Пьесада 1917 жылғы оқиғалар баяндалады, оның негізгі себебі сол жылдың күшті дауылдарының бірігуі емес, бірнеше онжылдықтар бойы оның қауіптері туралы көптеген ескертулерге қарамастан, үкіметтік мердігерлер жағажайдың қиыршығын кептіру болып табылатынын атап өтті. Пьеса қазіргі заманғы жазбаларға негізделген және үлкен дауылға әкелген оқиғаларға және ауылдың өтемақы үшін күресіне назар аударады. 2006 жылы "Streetwise Opera" опера компаниясы Hallsands оқиғасына негізделген Whirlwind атты жаңа операны тапсырды. Оны Уилл Тодд пен Бен Данвелл жазды және премьерасы The Sage Gateshead-те 2006 жылдың 24 қазанында өтті. 2010 жылдың 15 қарашасында Деймон Албарн BBC Radio 4 Today бағдарламасында Холлсандс жағажайдың өзі мен Джейми Хьюлеттке Gorillaz Plastic Beach LP-ді шығаруға шабыт бергенін айтты. 2016 жылы Джулиен Темпл Кит Ричардс туралы деректі фильм түсірді, Кит Ричардс Түрлердің шығу тегі, Ричардс бала кезінде отбасымен Холлсандста қалай демалғандығын айтты. 2017 жылы британдық прог-рок тобы "Kaprekar's Constant" өзінің "Fate outsmarts desire" альбомында Холлсандтар туралы 14 минуттық эпопея шығарды. Сол жылы суретші Фрэнсис Гинн, музыканттар Лона Козик және Сэм Ричардс Hallsands arts атты веб-жобаға бірігіп жұмыс жасады. 2019 жылы Девонның фолк дуэті "Harbottle & Jonas" өзінің соңғы "The Sea is My Brother" атты альбомын шығарды, онда "Hall Sands" деген трек бар, ол 1917 жылғы оқиғалар туралы.