Кіріспе

Эндрю Виндзор, 1-ші барон Виндзор (Виндзор, Виндезор) КБ (1467–1543), Парламент мүшесі, ағылшын пэрі және Киім-кешек сақтаушысы, кавалер және әскери қолбасшы болды.

Атауы

1650 жылға дейінгі қолжазбалар мен басылған дереккөздерде оның есімі тұрақты түрде 'Андрю' немесе 'Андреу' деп келеді. 1676 жылы сэр Уильям Дагдейл (1605–1686) «Англия барондығы» еңбегінде оның аты-жөнін келтірді, бұл ақпараттың бір бөлігі «марқұм лорд Виндзордың Томасынан» (6-шы лорд Виндзор, 1642 жылы қайтыс болған) алынған, онда ол «Эндрюс» Виндзор деп аталған, ал Эндрюс – сэр Эндрюдің анасының бойжеткен аты болған. Артур Коллинз 6-шы лордтың ұрпақсыз қайтыс болғанын, 1641 жылы ол мұрагерлік мүлігін қарындасының ұлы Томас Виндзор Хикманға (ол кезде кәмелетке толмаған) Виндзор әулетінің атын және гербін қабылдау шартымен тапсырғанын айтты. 1660 жылы король Карл II (король Карл I бастаған жарлықты орындау мақсатында) оның атағын қайта қалпына келтіріп, оны 7-ші лорд Виндзор етіп тағайындады. Ол өз ниетіне адалдықпен, атын Виндзор Хикман деп өзгертті және балаларына ата-бабаларының есімдерін қойды, біреуін «Домсдей» атасының құрметіне «Озер» деп, ал екіншісін (1678 жылы) Эндрюс Виндзор деп атады. Бұл Дагдейлдің 1-ші баронның есімін өзгертуіне себеп болған болуы мүмкін. 1682 жылы 7-ші лорд Виндзор патент арқылы Плимут графының 1-ші дәрежесіне көтерілді. Бірнеше көрнекті ғалымдар, әсіресе Артур Коллинз, Дэниел Лайсонс және сэр Харрис Николас, әлде сыпайылық таныту үшін, Дагдейлдің көрсеткеніне (егер ол жай ғана баспа қатесі болмаса, өйткені ол екі нұсқаны да қолданған) еріп, тіпті «Андреу» (қолжазбаларда) нұсқасын 1-ші барон Виндзорға қатысты бірдей құжаттардың басылған түрлерінде «Эндрюс» деп өзгертіп жіберді. Басқалары, әсіресе Джон Берк, бұл өзгертуге қарсылық көрсетті, нәтижесінде екі түрлі номенклатура қалыптасты. Қазіргі тарихи контексте 1-ші барон Виндзор өмір бойы қолданған атымен, яғни сэр Эндрю деп аталады.

Туған жері мен ерте өмір

1086 жылы Стэнвелл (Мидлсекс) иелігін Виндзор қамалының констеблі Уильям Фиц Отер иеленді. Стэнвелл қамалға қарасты болды, ал Уильямның ұрпақтары Виндзор деген ат алды. Эндрюдің әкесі Томас Уиндзор, оның әкесі Майлз Уиндзор 1451/52 жылдары Италияның Феррара қаласында қажылық сапарда болғанда 11 жаста болған: Майлздың әйелі – Уолтер Гриннің қызы Джоан, Хейз (Мидлсекс) депутаты (1456 жылы қайтыс болған), (және Кэтрин Гриннің қарындасы (1498 жылы қайтыс болған), Уильям Сталворт (1445 жылы шамамен қайтыс болған), Джон Гейнсфорд (1460 жылы қайтыс болған) және Боарсталдан сэр Эдмунд Реде (1417–1489) әйелдері болған). Томас Уиндзор Хэмптон Пойлдің (Оксфордшир) иесі ретінде, оны 11 Эдуард IV жылы Гейнсфорд және Уорнер отбасының Пойл отбасымен байланысына байланысты Катерина Редеге берді. 1465 жыл шамасында Томас Саффолк графтығының Байлхамнан шыққан Джон және Елизавета Андреустердің қызы Елизавета Андреуске үйленді, ал ең үлкен баласы Эндрю 1467 жыл шамасында дүниеге келді. Томастың бірнеше балалары Елизавета Андреустің кіші және оның әпкесі леди Элис Уайчтың өсиеттерінде тізілген, екеуі де 1474 жылы қайтыс болды. 1479 жылы өзінің өсиеттемесін жасаған Томаске 1483 жылдың маусымында король Эдуард V-нің тәж кию рәсімінде рыцарлық орденін алуға дайындалуға кеңес берілді, бірақ бұл құрметтер іске аспады. 1485 жылы Ричард III оны Виндзор қамалының констеблі етіп тағайындады. Босворт шайқасынан кейін оның жерлері тәркіленді, бірақ Генрих VII оларды дереу қайтарып берді. Ол бір аптадан кейін қайтыс болды; оның Эндрюді мұрагері деп атаған өсиеттемесі 1485/86 жылдың 14 ақпанында расталды.

Ерте мансап

Әкесі қайтыс болғаннан кейін, Эндрюдің анасы Елизавета 1492 жылы Генрих VII-нің киім-кешек сақтаушысы болған сэр Роберт Литонға қайтадан үйленді. Литон, сэр Томас Бургхиерден (1491 жылы қайтыс болған, Эссекс графының кіші ұлы) Гертфордширдегі Кнебворт поместьесін сатып алды, ол оны бұрынғы әйелі Изабелдің (Барре) арқылы иеленген, ол Девонның 1-ші графы Хамфри Стаффордтың жесірі еді. Бургхиер екінші рет Энн Эндрюсқа (сэр Джон Сюльярдтың жесірі және Елизаветаның қарындасы) үйленді, ол одан ұзақ өмір сүрді және 1520 жылы Суффолк штатындағы Уэтерденде қайтыс болды. Эндрю, Эдвард Блоунттың 2-ші барон Маунтджойдың қарындасы және мұрагері Элизабет Блоунтқа үйленді. Оның ағасы Джон Уиндзор, Орта ғибадатханада қызмет етіп, сэр Томас Файнстің Арлингтон, Шығыс Суссекстегі Клавэрхемдегі қызы Энн Файнске үйленді: оның ағасы Энтони Уиндзор Генри Ловеллдің қызы және Констанс Хассидің, Суссекстегі Хартинг поместьесінің мұрагері Елизаветаға үйленді. Оның әпкелері Елизавета мен Элис тиісінше Ричард Фаулер мен Джордж Путтенхемге үйленді. Эндрюдің мұрагерлік иеліктерінің арасында Суффолк штатындағы үйлер болды, соның ішінде Спроутондағы Эндрюс Холл және Стоук, Андрюс тарапынан келген мүлік, 1522 жылғы Ипсвич айналымында және Эндрюдің өсиетінде айтылған. Өмір бойы Уиндзор патшалықтың көптеген аймақтарындағы поместьелерді сатып алды. Орта храмға қабылданғаннан кейін, 1500 жылдары ол бірнеше округтің (Гэмпшир (1502), Миддлсекс (1505) және Букингемшир (1507) сияқты) әділет судьясы болып тағайындалды, 1503 жылы Миддлсекс және Букингемшир үшін субсидиялар комиссары болды, 1504 жылы Гэмпширдегі Букингемнің 3-ші герцогы Эдвард Стаффордтың жерлеріне басқарушы болып тағайындалды және сол округтерде, Лондон мен Эссексте әртүрлі басқа комиссияларды атқарды. Ол 1504 жылы Генрих VII үшін оның қарындасы Маргарет діни өмір сүрген Сион Аббатханасына қатысты жер мәмілесінде феоф болды. Ол сондай-ақ, қарындасы Аннаға үйленген, Палатаның спикері, заңгер Эдмунд Дадлидің феофы ретінде әрекет етті. Элизавета ханымды оның орындаушысы, ал Эндрю Уиндзор мен Эдмунд Дадлиді оның қадағалаушылары етіп, Эндрю оның орнына Гардеробтың күзетшісі болып тағайындалды, бұл байыту үшін үлкен мүмкіндіктер ашты. Патшаның қаржысын басқару кезінде Дадли байлық пен поместьелерді жинады және патшаның ықыласы мен ықпалының басты делдалы болды. Эдмунд Дадли мен Ричард Эмпсон 1509 жылы корольдің қайтысымен бірге дереу тұтқындалды, бірақ Уиндзор VIII Генрихтің таққа отыруында Бат орденімен марапатталғандардың бірі болды. Олардың айыпталуы мен сотталуы кезінде, сатқындыққа қатысты айыптамалар бойынша Дадли мен Эмпсон Лондон мұнарасында ұсталды, онда Дадли Епископ ФитцДжеймс, сэр Эндрю Уиндзор, Дин Колет және доктор Йонгеден өзінің орындаушылары немесе феофтарын жасады. Осылайша Уиндзор Дадлидің Джон Эрнлидің оның поместьелеріне қатысты ұмтылыстарына қарсы тұруына қосылды, ол Англия мен Уэльстің бас прокуроры ретінде жаңа корольдің ықыласына терең енген еді. 1510 жылы Дадлидің өлім жазасына кесілгеннен кейін, сол жылы Уиндзор Криклейдтен парламент депутаты болып сайланды, бұл мәселелер 1512 жылы сотқа келді.

Ат қызметі

Виндзор Генридің 1513 жылы Францияға жасаған әскери жорығында маңызды рөл атқарды. Ол 30 маусымда Кале қаласына патшаның өзімен бірге, виконт Лисль, лорд Виллоуби және басқалармен, патшаның ортаңғы жасағының қазынашысы ретінде келді. Ол Теруан қамалында және Шпоры шайқасында болды, одан кейін Банереттер рыцарьдарының біріншілерінен болды. Патша әскері кейін Турне қаласының алдына ордаласты, оны да жаулап алды. Содан кейін 1514 жылы 20 аттысымен Банерет рыцары ретінде корольдің қарындасы Мэри Францияға, Людовик XII-ге үйлену үшін жасаған сапарында бірге болды. Англияға оралған соң Букингем герцогының басқарушылық қызметін, сондай-ақ Букингемшир, Беркшир, Миддлсекс және басқа аймақтардағы субсидиялар мен басқа да тапсырмаларын қайта бастады, осыдан ол 1512 және 1515 жылдардағы парламенттерде отырды деген болжам туды. 1520 жылы ол Кентербериде король мен королеваны күтіп алуға шақырылды, содан кейін 11 қызметшісі мен 8 атымен Кале және Гизнеге, Франция королімен «Алтын мата алаңында» кездесуге, одан кейін Фландриядағы Гравелинге аттанды, онда оларды император Карл V құрметпен қарсы алды және кардинал Вулсидің бұйрығымен қызметшілерінің жартысын үйлеріне қайтаруға бұйырды.

Ішкі істер

1520 жылы Уиндсордың үлкен ұлы және мұрагері Джордж (Оксфордтың 14-ші графының қарындасы Урсула де Вереге үйленген) әлі жас шағында қайтыс болды. Ол Стэнвеллден және Эндрюдің әпкесі Маргарет Уиндзордың приоресса болған Сион аббатханасынан алыс емес, Хаунслоу Тринитариандық приорына қарасты шағын ғибадатханада жерленді. 1522 жылы Бордодағы өкілдері бар ағылшын саудагерлері француз королінің (қайтару туралы уәделеріне қарамастан) олардың тауарларын тартып алғанын немесе тонағанын, кемелерін порттарда ұстағанын және адамдарын түрмеге қамағанын шағымдады. Француз елшісінің жауабы қанағаттандырмайтындықтан, Вулси Турнеден алынатын сыйлық үшін кепіл ретінде Англияда ұсталып тұрған төрт француз тұтқынын Лорд Сент-Джон, сэр Томас Ловелл, сэр Томас Невилл және сэр Эндрю Уиндзордың жеке күзетіне беруге және елшіні үйіне қамауға бұйрық берді, сондай-ақ Лондондағы көптеген француз азаматтары тұтқындалды. 1523 жылы парламентте отырғаны туралы қосымша мәліметтер бар, бұл оған және оның інісі Энтониге Букингем герцогының басқарушылық лауазымдарын сақтауға мүмкіндік берген заңнамадан және герцогтың қылмыстық ісіндегі олардың талаптарының тіркелуінен көрінеді.

1523 жылғы жорық және кейінгі жылдар

Келесі айлардағы қақтығыстар мен жанжалдардан кейін, 1523 жылдың тамызында Парламенттің ұсынысымен корольдік әскер Францияға жіберілді. Әскердің бас қолбасшысы Саффолк герцогы болды, ал сер Эндрю Уиндзор оның командирлерінің бірі еді. Олар Каледен Дания королі II Христианмен Гравлинде кездесті. Қыркүйек айының соңында Белл қамалының сәтті қоршауынан кейін ағылшын әскері Сомма арқылы Брей және Руай қалаларынан өтіп, заманауи артиллерияны тиімді пайдаланып, 28 қазан күні Мондидье қамалын қоршауға алды, ол капитуляциялады. Бірақ экспедиция қысқы суық пен қиындықтармен аяқталды. Келесі үш жыл ішінде Уиндсор Норфолк герцогы, Саффолк герцогы және басқалармен бірнеше рет Гартер орденіне қабылдануы үшін ұсынылды, бірақ бұл ұсыныстар корольдің келісімін алмады. Дегенмен ол Уолсидің құрметіне ие болды, оның өтініштер сотында комиссар болып қызмет етті және заң мәселелерінде оған кеңесші болды. Оның алғашқы ісінің бірі - Рим папасы VII Климентке хат жазып, корольдің патшайым Екатеринадан ажырасу ниетін мақұлдауын сұрау болды. Егер ол мақұлдамаса, «олар осы мәселеде қанағаттанған болып есептеліп, осы мақсатқа басқа жолдармен қол жеткізуге тырысады» делінген хатта. Одан кейін ол үнемі Парламентке қатысты. Қосымша ұсыныстарға қарамастан, ол Гартер орденіне қабылданбады. 1530 жылы Норфолк герцогымен бірге ол архиепископ Уорхемнің өсиеті бойынша орындаушы болып тағайындалды және 1532 жылы өсиетті растауға ант берді. Ол Сион аббаттығының жабылуына байланысты жағдайды жеңілдетуге тырысты. 1536 жылы ол королева Джейнге шақырылды, ал 1539 жылы Блэкхитте Клевс Аннасын күтіп алды. Әрине, байлығы мен мәртебесіне сенімді болғандықтан, ол әртүрлі иеліктері үшін жиі соттасты, беделді адамдарға қарсы шығудан қорқа алмады. Оған Тардебидж иелігіндегі Хьюэлл Грандж берілді. Уиндзор өсиетнамасын 1543 жылдың 26 наурызында Стэнвеллден жазды және төрт күннен кейін қайтыс болды. Оның әйелі одан бұрын қайтыс болған еді, ол оны Hounslow шіркеуіндегі қабірге бірге жерлеу және олар үшін «суреттері мен жазулары бар ескерткіш» орнату туралы нақты нұсқаулар қалдырды, сондай-ақ оның ұлы Джорджтың қабірін аяқтауды тапсырды. Ол өсиетті орындаушылар ретінде ұлдары Уильям мен Эдвардты, Уолденнің сер Томас Одлиін (Лорд-канцлер) және сер Джон Бейкерді (Ондықтардың канцлері) тағайындады, ал бақылаушылар ретінде ағасы сер Энтони Уиндзор мен Норфолк герцогы Томас тағайындалды. Уильям мен Эдвард 1543 жылдың шілдесінде өсиетнаманы орындады. Эндрюдің ұлы Уильям, 2-ші барон Виндзор 1558 жылы қайтыс болған кезде Ханслоудағы иелік пен шіркеуді иеленді. Оның ұлы Эдвард Виндзор, 3-ші барон Виндзор 1571 жылы оны сатқан кезде, сатып алушы сер Эндрю мен Джордж Виндзордың қабірлерін сақтауға міндеттенді. Тізе бүгіп отырған, әйелімен бірге, қару-жарақ киген адамды бейнелейтін қабырғалық ескерткіш, Андрей мен Елизаветаға арналған болуы мүмкін. 1828 жылға дейін ертедегі периметр қабырғасында орналасқан және «Монсир Эндрюс Ванэдсор» деген жазуы бар тас 1828 жылы қайта салынған шіркеудің сакральдық қабырғасында қайта орнатылды, бірақ қазіргі кездегі қасиетті Үштік шіркеуінің қайта құруында жоғалған сияқты. Оның ұлы Джорджқа арналған жазу Джон Уивер жазғаннан бері жоғалып кетті.