Кіріспе

Индуизм, буддизм және джайнизм космологиясындағы жер бетіндегі әлем Уттаракуру (; Uttarakuru) - ежелгі индуизм және буддизм мифологиясындағы, сондай-ақ джайнизм космологиясындағы двипа ("материк") атауы. Уттаракуру елі немесе Уттаракуру патшалығы және оның тұрғындары кейде нақты әлемге тиесілі деп сипатталады, ал басқа уақытта олар мифтік немесе басқа дүниенің рухани тұлғалары болып табылады. Уттара Куру деген сөз "Солтүстік Куру" дегенді білдіреді. Куру - Веда өркениетінің кезінде Үндістанда өмір сүрген тайпа. Сонымен Уттара Курулары Курулардың солтүстігіндегі немесе Гималайдың солтүстігіндегі халық болды. Гректердің Оттаракорай және римдік атакори аңыздары Уттара Курумен байланысты болуы мүмкін. Кейбір тарихшылар бұл патшалықтың жері қазіргі Қырғызстанмен бірдей деп есептейді. Пуравас Айланың (Үндістан патшаларының айлық әулетінің желісінде аталған алғашқы патша) билігі кезінде Уттара Куру мен Үндістанның Курулары бір Куру империясына қараған. Арджуна Юдхиштхираның Раджасуя құрбандығы үшін солтүстікке жасаған әскери жорығы кезінде Уттара Курудан сый-тарту жинады. Эпоста олардың монархиясыз республикалық конституциямен өмір сүргендері туралы да айтылған.

Веда әдебиеті

Айтарийя Брахманада бірінші рет Уттаракуру мен Уттарамадраны нақты өмірдегі Жанападалар деп атайды. Айтария Брахмананың айтуынша, бұл екі ұлт Гималай тауларының артында (Хиндукуш) орналасқан. Айтарийя брахманасында бұл екі халық республика (вайраджия) елдерінің үлгісі ретінде келтірілген, онда бүкіл жанапада билік етудің құрметіне ие болды. Айтарея Брахманада Уттаракуру дева кшетра немесе құдайлық жер болғандығы туралы тағы да айтылған.

Пурандар

Пурандардағы сипаттамаға сүйенсек, Уттаракуру шынайы әлемде орналасқан сияқты. Пураниялық космография Жерді жеті концентрикалық аралға бөледі: Джамбу, Плакса, Салмали, Кушадвипа, Краунка, Сакалдуипия және Пушкара, олар жеті қоршау теңізбен бөлінеді. Джамбудвипа арал материгі континенттердің схемасындағы ең ішкі концентрикалық аралды құрайды. Джамбудвипа тоғыз елді (варша) және тоғыз тауды қамтиды. Илла Врта жері Жамбудивипаның ортасында орналасқан, оның ортасында Меру тауы орналасқан. Уттаракуру жері Меру тауының солтүстігінде орналасқан. Бхагавата Пуранада Уттаракуру "солтүстік курулардың" жері деп аталады, бұл Дакшина куруларынан бөлек халық. Брахманда Пурана мен Ваю Пуранада Пура расасының ата-бабасы Пуравалардың Уртакуруда Урувашимен бірге өмір сүргендігі айтылған. Мацья Пуранада Уттаракуру "Тирта" деп сипатталған, яғни таза орын, онда адам ырымдық тазалық рәсімінен өтеді.

Маһабхарата

Маһабхаратада Уттаракуру кейде ертегілер жері ретінде даңқталады. Бұл - құрметті жандардың ең соңғы мекені. Жау соғысында қаза тапқан ақын-жырманның, ақын-жырманның жандары өлгеннен кейін "Уттакуруға" барады. Маха-Бхараттың Адипарвасы Уттаракуру тұрғындарының арасында құстар мен аңдар сияқты еркін махаббат үрдісін білдіреді және ол күнәлі деп саналмайды, өйткені ол ришилердің мақұлдауымен және ежелгі заманның санкциясымен бекітілді. Басқа уақытта эпоста Уттаракурлар шынайы тұлға ретінде сипатталады және оларды шынайы Курулармен байланыстырады. Юдхиштра патшаның "Раджасуя құрбандығы" кезінде солтүстік-батыс патшалары сыйлықтар әкелді, олардың кейбіреулері Уттаракуруға тиесілі болды. Арджуна Хиндукуштың оңтүстігіндегі Камбоджалар мен Дардаларды жеңгеннен кейін Хиндукуш елдеріне барып, Лохалар, Парама Камбоджалар мен Ришикалармен шайқасты. Арджуна одан кейін Хималай арғы жағындағы көрші тайпалар - Кимпурухалар, Харатакалар және Уттаракурды бағындырды. Карнаның соғыс тәжірибесі арқылы бүкіл Еуразияны жаулап алған Виджаятра басталды.

Рамаяна

Солтүстік елдерді санағанда Рамаяна Камбоджа, Явана, Шака, Парадаларды, ал одан әрі солтүстікке қарай Шайлода өзені мен Кичкака бамбусы аңғарларының арғы жағында жатқан Уттаракурулардың жерін атайды. Ол - Уттаракуру аймағының өте көрнекті суреті.

Буддистік мәтін

Уттаракуру будда әдебиеттерінде де көп кездеседі. Дига Никаяда Уттаракуру - бұл қаланың атауы. Лалита Вистара Уттаракуруды Пратянта двипа немесе шекаралық арал деп атайды. Уттаракуру Дига Никаяның Атанатия суттасында жақсы сипатталған. Бұл - Джамбудвипадан 24000 йожанаға жақын аралда орналасқан арал. Бұл - ұлы Махадвипалардың бірі. Бұл жер молшылыққа толы екені айтылады. Бұл жер аспан патшасы Вессавананың билігіне кіреді. Атанатия - осы елдің ұлы қалаларының бірі. Тұрғындар нәзік, өзімшіл емес, некелік қатынастары жоқ (7 күннен артық), өздерінің мүлкі, үйлері жоқ. Бірақ олар жерде ұйықтай алады, қабықсыз, тәтті иістенетін күріш өздігінен өседі, күріш пештер мен өздігінен жылынатын кристаллдарды пайдалана отырып, қазандарда пісіріледі. Ұртакуру халқының табиғаты бойынша, панкасиланың үлкен қасиеттері мен өмір сүру ұзақтығы бар. Ағаштар жемістерге бай, құстар әдемі ән айтады (кейде "джива" немесе ұзақ өмір сүру деп жылайды), ал Калпарукша бар. Бұл жерге тек иддхи күштері бар немесе чаккаваттин патшалары ғана бара алады. Бұл адамдар Дхамманы түсіне алмайды. Локапаннати деп аталатын бірма мәтіні Уттаракуру туралы қосымша мәлімет береді. Сумангаллавиласинидің айтуынша, Чакраварти патшасының әйелі Уттаракурудан немесе Мадра патшасының нәсілінен шыққан. Буддагосада Веда патшасы Мандхата төрт Махадипадан Жамбудвипаға оралғанда, оның сарайында Уттаракуру халқының көпшілігі болған деп жазылған. Олардың барлығы Джамбудипаға қоныстанды, ал олардың қонысы Куруратта (Куру Раштра) деп аталды. Маджхима түсіндірмесі Курурта халқының бастапқыда Уттаракуруға тиесілі болғанын растайды. Дхаммапада 416-аятта Уттаракуру Будданың шәкірті болған, кейін арахат болған Раджаганың қазынашысы және аса бай адамы Жотикамен байланысты айтылады. Оның Құдайлар әкелген жат жұрттық әйелі болды. Ол Уттаракурудан немесе "Солтүстік аралдан" келді, өйткені ол Маунт-Ар-Айдың солтүстігінде орналасқан. Меру, ғаламдағы мифтік құрылым, ол әр түрлі мекендерді / планеталарды, соның ішінде Жерді қамтиды. Ол өзімен бірге бір стакан күріш пен күріш пісіретін автоматты тасты үш кристаллдан жасалған пеш алып келді. Ол Жотика орденге қосылып, арахат болғанға дейін бірге болды, содан кейін ол Уттаракуруға оралды. Уттаракуру Абхидхамма мәтінінде Будданың Тәватимсаға, Будда жаңбырдың үш айлық кезеңінде (васса) барып, Абхидхамманы құдайларға түсіндірген де айтылған. Будда адам болғандықтан, ол Таватизмсадағы қысқа мерзім ішінде өзінің физикалық денесін тамақтандыруды талап етті, бұл жер бетіндегі төрт күнтізбелік айға тең. Ол Таватимсаға жақын жердегі адам тәрізді жандардың мекені - Уттаракуруға қайыр-садақа алуға барған, бірақ ол жерге қайтып оралмаған. <DhA. Уттаракуру Сарвастивада Вайбхасика канонында айтылған. Пт. 23 - тарауда: "Уттаракуруда тұратын адамдар (вирага) және ақсүйектер (ария) осында туылмайды" деп жазылған. (Уттаракуру азаматтары жан-жақты емес (вирага) және ақсүйектер (ария) осында туылмайды.)

Калхананың Раджатарангини

Калхананың Раджатарангиниінің айтуынша, Кашмирдің патшасы Лалитадитя Муктапида солтүстік тайпаларына қарсы соғыс экспедициясына бастамашылық етеді (яғни Кашмирдің солтүстігінде) және бірінен соң бірі күресетін Камбоджалар, Тушарлар, Бхауттар, Дардалар, Валукамбудхилер, Уттаракурустар, Стрираджа (мифтік немесе басқа) және Прагджйотишалармен кездеседі.

Шетелдік көздер

Птолемейдің "География" кітабында Отторокорай (Уттаракуру) тайпасы, Отторокора қала, ал Отторокорас өзен деп аталады. Плинийдің "Аттакори" дегені, мүмкін, Уттаракуру халқы мен олардың елін білдіреді.