Кіріспе

Италияның тарихи және географиялық аймағы

Гаргано (ɡarˈɡaːno) – Италияның оңтүстік-шығысындағы Апулия облысының Фоггия провинциясында орналасқан тарихи және географиялық аймақ. Ол жоғары жатқан жерлер мен бірнеше шыңдардан тұратын кең, оқшауланған тау массивінен құралған және Адриатика теңізіне қарай ілгерілеп жатқан Гаргано мүйісінің тірегін құрайды, Италия "бут" пішіндес аймағының "тізгіні".

Монте Кальво

Биік нүктесі Монте-Кальво, ал таулы жердің көп бөлігі, шамамен, 1991 жылы құрылған Гаргано ұлттық паркіне кіреді. Гаргано түбегінің бір бөлігі ежелгі орманның қалдықтарымен, Форреста Умбрамен жабылған, бұл Италиядағы ежелгі емен мен шырша орманының соңғы қалдығы, ол бір кезде Орталық Еуропаның көп бөлігін, сондай-ақ Апеннин жапырақты таулы ормандар аймағын қамтыған. Латын ақыны Гораций II, ix өлеңінде Гарганос емендері туралы айтқан. Бұл аймақта 1978 жылдан бері Società foggiana кландары арасында дұшмандық қақтығыс жүріп жатыр.

Туризм

Гаргано жағалауында көптеген жағажайлар мен туристік объектілер орналасқан, оның ішінде Виесте, Песчичи және Маттината сияқты курорттар бар. Екі ірі тұзды көл – Лесина және Варано – жарым аралдың солтүстік бөлігінде жатыр. Гаргано – Батыс Еуропадағы бас періште Михаилға арналған ең көне қасиетті орын, Монте-Сант-Анжело-суль-Гаргано. Басқа да танымал туристік орындарға Сан-Джованни Ротондо, Рипальтадағы (Лесина) Санта-Мария аббаттығы, Лесинадағы "Қара тастар" деп аталатын Триас кезеңіне жататын жанартаулық тау жыныстары, сондай-ақ Сан-Назарио қасиетті орны жатады.

Гаргано түбегіндегі қазбалар

Шамамен 12–4 миллион жыл бұрын, Миоценнің соңғы және Плиоценнің алғашқы кезеңдерінде, қазіргі теңіз деңгейінен жоғары болған кезде, Гаргано аралында өте эндемикалық омыртқалы жануарлар фаунасы қалыптасты. Осы жануарлардың бірнешесі арал гигантизміне ұшырады. Қалдықтар Монте Гарганоның жартылай толған палеокарст жарықтарында табылады. Гаргано аралының фаунасы, аймақтың эндемикалық кеміргіштер туысының атымен, Микротия фаунасы деп аталады. Алғашқыда Микротия деп аталған, бірақ бұл атау түзетілді, себебі Микротия туысының атауы бұрыннан көбелектерге қолданылып келген. Ежелгі карсттың беткі белгілері мезозойлық әктастарда дамыған. Оларда жергілікті фаунаның қалдықтарымен бірге шөгінділер жиналып, қызғылт, массивті немесе нашар қабатталған сазды-құмды балшықтардың қалың қабаттарын құрады, олар "terrae rossae" ("қызыл топырақ") деп белгілі. Плиоценнің ортасында осы шөгінділердің бір бөлігі суға батты, бұл Апулия тақтасының тектоникалық қозғалысынан болуы мүмкін. Ал қалғандары құрлықтан немесе тұщы судан келген басқа шөгінділермен жабылды. Осылайша, көмілген, ішінара қайта өңделген палеокарст пайда болды. Кейін, мұз дәуірінің циклдары басталғанда, теңіз деңгейі төмендеп, бұрынғы арал құрлыққа қосылды. Ерте плейстоценнің салқын және жартылай шөлейтті жағдайында (шамамен 1,8–0,8 млн жыл бұрын) екінші карсттық цикл пайда болды, нәтижесінде неокарст пайда болды, ол палеокарстты толтырудың бір бөлігін жойды.

Тілдер

Пелегринидің айтуынша, Гаргано Оңтүстік итало-роман тілдерінің IIIb аймағына орналасқан. Әрбір қала өз алдына ерекше диалектіде сөйлейді. Канделоро (немесе итальян тілінде Candelaro) өзені мүйістің шекарасын, сондай-ақ IIb аймағымен (Фоггиано диалектілері) шекарасын белгілейді.