Кіріспе

Хеберто Хуан Падилья (20 қаңтар 1932 – 25 қыркүйек 2000) – кубалық ақын, куба үкіметін сынағандығы үшін түрмеге қамалған «Падилья ісі» деп аталатын оқиғаның орталық тұлғасына айналған. Ол Кубаның Пинар-дель-Рио провинциясындағы Пуэрта-де-Голпеде дүниеге келген. Оның алғашқы поэзия кітабы «Las rosas audaces» («Батыл раушандар») 1949 жылы жарық көрді. Падилья бастапқыда Фидель Кастро басқарған революцияны қолдағанмен, 1960 жылдардың соңында оны ашық түрде сынап, 1971 жылы куба үкіметі оны түрмеге қамады.

Революцияны сынға алу

Падильяның Кастро үкіметін сынауына Кубаның жаңа революциялық қоғамында жазушының рөлінің өзгеруі және кубалық мәдени бюрократтар мен кубалық жазушылар арасындағы шиеленіс себеп болды. 1960 жылдары Кубадағы жазушылар мәдени институттар мен шығармашылық материалдарды өндіруде, соның ішінде Каса-де-лас-Америкас және Lunes de Revolución басылымын шығаруда күш-қуат пен белсенділік танытты. Алайда, мәдени бюрократтар өнер туындыларына көбірек сын көзқараспен қарасты және Кубадағы түнгі өмір туралы P. M. фильмін тыйым салды. Бұл P. M. көрсетілетін теледидар платформасын демеуші болған Lunes de Revolución мен Халықтық Социалистік партия арасындағы бұрыннан бар сенімсіздікті күшейтті. Осы дағдарыстан кейін Lunes de Revolución авторлары, сондай-ақ басқа кубалық жазушылар Ұлттық кітапханада өткен бірқатар пікірсайыстарға шақырылды, онда PSP басшылары оларды жарылыс тудырушы және шын мәнінде социалистік емес деп айыптады. Бұл пікірсайыстардың қызуы Фидель Кастроның өзінің араласуын қажет етті, ол сөйлеуінде үкіметтің мәдени саясатын баяндады: революцияға негізгі қолдау көрсетілгенше, барлық көркемдік өрнекке төзімділік танытылады. Падилья Tres Tristes Tigres романына жоғары баға берді, оны ең керемет, тапқыр және терең кубалық романның бірі деп атады. Fuera del juego басылып шығу алдында, UNEAC бұл шешімді қатты сынады және кітаптың контрреволюциялық сипаты туралы бірнеше пікірсайыстар өтті. Өлеңдер жинағында революцияға қатысты айқын күмән білдірілді, әсіресе "Fuera del juego" атты өлеңінде жақсы революционер мен жаман революционердің аражігін ашып көрсетті. Өлең мен кітап революцияға сынды көзқарас білдіргенімен, бұл революцияны "артық бюрократиялық немесе әскерилендіруден" қорғау мақсатында жасалды.

Түрмеге қамау

Революциялық идеологияның әлсіреуін болдырмауға бағытталған Куба үкіметінің мәдени саясатының күшеюімен бірге, кубалық жазушыларға қатысты қадағалау күшейді, оларды Кастроның коммунистік практикасынан ең аз ғана ауытқулары үшін жазалады. Осылайша, 1971 жылдың 20 наурызында Хеберто Падилла «Fuera del juego» атты туындысы үшін тұтқындалып, түрмеге қамалды. Революциялық қадағалаудың бекершілігін көрсету үшін, «Fuera del juego» туындысына тағылған айыптардың бірі – Падилланың тарихқа қатысты көзқарасы болды, онда ол уақытты дөңгелек ретінде сипаттаған. Бұл контрреволюциялық көзқарас деп есептелді. UNEAC-тің ресми мәлімдемесінде былай делінген: «Ол елдің тарихи даму кезеңіндегі ұжымдық қажеттіліктеріне қарсы жекеліктің қадір-қасиетін жоғары қойып, тарихи емес көзқарасын білдірді, сондай-ақ уақытты өрлеуші сызық емес, қайталама дөңгелек ретінде қарастырды». Ол тіпті өзінің әйелі сияқты басқа жазушыларды да революциялық қоғамға бейімделуге шақырды. Халықаралық сын Кубада мәдени поляризацияның күшеюіне алып келді, себебі үкімет бұл реакцияны шетелдік қастандық деп қарады. Падилла түрмеден босатылғанымен, 1980 жылға дейін елден кетуге рұқсат алған жоқ.

Салдары

Ол Нью-Йорк, Вашингтон (Колумбия округі) және Мадрид қалаларында тұрды, соңында Принстон, Нью-Джерси штатына қоныстанды. Падилья Вудро Вильсон атындағы халықаралық зерттеулер орталығының стипендияты болды. Farrar Straus & Giroux оның поэзиясының бірнеше басылымын, «En mi jardín pastan los héroes» (Батырлар бақшамда жайылады) романын және «La mala memoria» (Басқаның портреті) естелік кітабын жариялады. 1999–2000 жылдары ол Колумбус штатындағы Колумбус мемлекеттік университетінде Латын Америкасы зерттеулері саласындағы Елена Амос есімді көрнекті ғалым болды. Ол 2000 жылдың 25 қыркүйегінде Алабама штатындағы Оберн университетінде сабақ беріп жүргенде қайтыс болды.

Жеке өмір

Бірінші некесі Берта Эрнандеспен болған, одан үш баласы болды: Жизель Падилья, Мария Падилья және Карлос Падилья. Содан кейін ол ақын Белкис Куза Малеге үйленді, одан кіші ұлы Эрнесто Падилья дүниеге келді. Белкис Куза Малемен некелері ажырасып бітті. Одан қалғандары: бірінші некеден үш баласы және екінші некеден бір ұлы.