Кіріспе

Энн Рэдклиффтың романы "Итальяндық немесе қара күнәкарлардың мойындауы" (1796) – ағылшын жазушысы Энн Рэдклифф жазған готикалық роман. Бұл Радклифтің өмірінде жарық көрген соңғы кітабы (ол кейіннен "Гастон де Блондевилл" романын жазса да, ол тек 1826 жылы, оның өлімінен кейін жарық көрді). "Итальяндық" романы қараңғы, құпиялы және мұңды атмосфераға ие, ол қасиетті инквизиция дәуіріндегі махаббат, адалдық және қуғын-сүргін тақырыптарына ден қояды. Роман француз революциясы кезінде маңызды болған дін, аристократия және ұлттық сана сияқты мәселелерді қамтиды. Рэдклифтің жасырын суреттемелерді шебер пайдалануы "Итальяндық" романында ең жоғары деңгейге жеткені айтылады; жасыру және маскировка – романның басты мотивтері. Роман Виктория дәуірі әдебиетіндегі Байрондық кейіпкерлерге әсер еткен, өте күшті антагонист – Әке Шедониге танымал.

Сюжет

Сюжет басталады XVIII ғасырдағы Италияның Неаполь қаласында, Санта-Мария-дель-Пианто шіркеуінде, онда ағылшын саяхатшысы итальяндық монахпен сөйлеседі. Ағылшын шіркеудің көлеңкелі бөлігінде ерекше келбетті адамды байқайды, монахтың айтуынша, ол кісі өлтіруші. Ағылшын осы кісі өлтіруші шіркеуде неге қорғалып жатыр деп сұрағанда, онымен бірге саяхаттап келген итальяндық досы оның назарын шіркеудегі әйгілі мойындау бөлмесіне аударады, онда ерекше таң қалдыратын мойындау орын алған екен. Ол бұрынғы кісі өлтірушінің мойындауын және оған байланысты туған мәселелерді оның қонақ үйіне жіберуді ұсынады, екеуі де шіркеуден шығып, өздерінің жолдарымен кетеді. Ағылшын кісі қонақ үйінің бөлмесінде оқитын оқиға былай: 1758 жылы Неапольдегі Сан-Лоренцо шіркеуінде Винченцио ди Вивальди әпкесі Синьора Бьянкимен бірге әдемі Элена ди Розальбаны көреді. Вивальди оның сұлулығына тәнті болып, оған ғашық болады, олар үйленеді деп үміттенеді. Вивальдидің анасы, мақтанышпен толған маркиза, оның кедей жетімге ғашық болғанын естігенде, ол өзінің амбициялы және айлакер мойындаушысы, ата Шедониге, олардың үйленуіне кедері келтіруді өтінеді, оған орденінде жоғарылауға көмектеседі деп уәде береді. Вивальди Вилла Альтьеридегі Синьора Бьянкиге бара бергенде, оған аян сияқты көрінетін, вилладан және Эленадан алыс болуын талап ететін монах жолығып, оны қорқытады. Әр жолығудан кейін Вивальди досы Бонармо мен адал қызметшісі Паулоның көмегімен осы таңғажайып монахты ұстауға тырысады. Вивальди монахтың ата Шедони екеніне күдіктенеді және оның Эленаға құмарлық танытуының себебін білуге бел буады. Эленаның қолына уәде бергеннен және Синьора Бьянки оны кенеттен құпия өлімге дейін қамқоршы етіп тағайындағаннан кейін, Вивальди Эленаның вилладан ұрланғанын біледі және оны дереу маркиза мен Шедонидің қолынан деп түсінеді. Неапольді жасырын түрде тастап, оны ұрлағандарды қуалай келе, Вивальди мен Пауло ақырында Эленаны Сан-Стефаноның шалғайдағы монастырында қатыгез абыстайдың билігінде табады. Вивальди діни жолаушы болып маскировкаланып, монастырға кіріп, оны құтқаруға тырысады. Монастырда Элена мейірімді, бірақ мұңды монахиня Оливиямен дос болады, ол оған қашуға көмектеседі. Қашып кеткеннен кейін Неапольге қарай бара жатқанда Вивальди Эленадан дереу үйленуді талап етеді, ол ақырында келіседі. Бірақ олар шіркеуде діни қызметкердің алдында ант беруге бірнеше минут қалғанда, Инквизиция үшін жұмыс істейтінін мәлімдеген агенттер, Шедони хабарлаған, Вивальдиді монастырдан монахты ұрлағаны үшін жалған айыппен тұтқындайды. Вивальди мен Пауло Римдегі Инквизицияның түрмелеріне жауап алу және сотталу үшін әкелінеді. Олар тұтқындалудың себептерін түсінбейді, бірақ оларды ұстаған адам бұл туралы ештеңе айтпайды. Алайда, Элена Шедонидің бұйрығымен теңіз жағалауындағы жалғыз үйге жіберіледі, онда тек қана Spalatro, Шедонидің бұрынғы қылмыстарының серіктесі, өлтіріледі. Шедони Эленаны өлтіру үшін үйге келеді, бірақ оның портреті оның қызы екеніне көз жеткізеді. Шедони жүрегі өзгеріп, Эленаны маркизадан жасыру үшін Неапольге жеке алып кетуге шешім қабылдайды. Жолда олар тағы да Spalatroмен кездеседі, ол оларды Шедониден ақша алу үшін ұстап отырды, бірақ Spalatroны ұрыста атып, қалдырады (содан кейін қызбадан қайтыс болады). Шедони мен Элена Неапольге келеді, онда Шедони Вивальдиді босату үшін Эленаны Санта-Мария-дель-Пианто монастырына орналастырады. Шедони маркизаға қайтып келеді, маркизаның ұлы мен қызының некелерін қолдайтынын жасырады, бірақ маркизаны уақытша Эленаның асыл тегінен шыққандығы туралы ақпаратпен алаңдатады, сондықтан неке кем дегенде дұрыс, егер табысты болмаса. Осы арада Инквизицияның түрмесінде Вивальдиден бұрын қашып келген құпия монах, қазір Никола ди Зампари ретінде белгілі, пайда болады және оған монах болғанға дейін ата Шедонидің кінәлі қылмыстарын баяндайды және оны аталық Шедони мен ата Ансальдоны шақыруға көндіреді. Шедони бұрын мойындау кабинетіне өзінің іс-әрекеттерін ашқан болатын. Екеуі де сот алдында тұрып, Шедони өз ағасын өлтіргені үшін, сондай-ақ қызғаныш ашуында ағасының әйеліне үйленгені және кейіннен пышақпен соққы бергені үшін сотталады. Шедони өлім жазасына кесіледі, ал ол тұтқындалу алдында Вивальдиге өзінің Эленамен қарым-қатынасы мен оның қайда екендігін айтады. Вивальдиді де түрмеге алып кетеді, оған қарсы айыптаудың жойылатынын біледі. Осы арада Пауло (Вивальдидің қызметшісі) түрмеден қашып, маркизеге Вивальдидің жағдайы туралы хабарлайды, ол ұлының босатылуын қамтамасыз ету үшін Римге асығады. Шедони өлім төсегінде, соттың алдында, өзінің және оны сатып берген Николаның өзін улағандарын айтады. Монастырда Элена өте таныс дауысты естиді және сүйікті монахиня Оливияны монастырдың ауласында көреді. Екеуі де соңғы рет кездескеннен бергі кездегі оқиғаларын айта келе, Эленаның қызметшісі Беатрис кенеттен маркизаның ұзақ уақыттан бері жатқан, бірақ табиғи аурудан қайтыс болғанын хабарлайды (мойындағаннан кейін, маркиза күйеуінен Элена мен Вивальдидің некелерін мақұлдауын талап еткен). Беатрис пен Оливия бір-бірін таниды және Эленаға қуанышты жаңалықты жеткізеді: ол Оливияның қызы, Шедони қызғанышпен пышақтап, өлді деп есептелген графиня ди Бруно. Бұл Эленаның Шедонидің қызы емес, немере қызы екенін түсінуіне әкеледі. Олардың тегі бір болғандықтан, Эленаның Вивальдиге үйленуіне рұқсат етіледі. Эленаның аристократиялық отбасынан шыққандығы анықталғаннан кейін, оның Вивальдиге үйленуге лайықты патшалық қанға ие екендігі анықталады. Романның соңы бақытты аяқталады: Вивальди мен Пауло түрмеден босатылады, Элена анасымен қайта қосылады, ал Вивальди мен Элена үйленеді, ал барлық жаулар қайтыс болады. Маркиза ұлы түрмеден босатылғанын білгенге біршама бұрын қайтыс болады. Өлім жазасына кесілген ата Шедони өзін және Никола ди Зампариді улап, сотқа, соның ішінде маркизе мен Вивальдиге олардың соңғы мойындауларын тыңдауға шақырады.

Суреттер

Энн Рэдклифф кейіпкерлердің эмоцияларын ояту және пейзаждар мен қоршаған ортаны егжей-тегжейлі сипаттау үшін көрініс суреттеуін пайдаланады. Романның ең айқын суреттері – көркем туындылар мен көркемдік көріністерден алынған. Шын мәнінде, аталған суретшілер – миссис Рэдклифф таныс болған болуы мүмкін он жетінші ғасырдың итальян суретшілері, ал кейіпкерлер өздерінің ойларында басқа кейіпкерлердің портреттерін салатын суретшілерге айналады. Инквизиция трибуналының мүшелерінің беттері тас сияқты берік және қатал, тіпті шамның жыпылығы да олардың мінезін жұмсарта алмайды, сондықтан мүсіндерді көруге болады. Радклифф суреттерді физикалық өнер ретінде ғана емес, сонымен қатар тұлғаландыру, жануарлар, дін, дауылдар, сиқыр және құпия бейнелерін де қамтиды. Э. Клэрри атап көрсеткендей, "Рэдклифтің кейіпкерлері – қиялы мол әйелдер. Олардың пейзажқа құштарлығы мен қиялға бейімділігі арқасында сентименталдық әңгімелерді басқа әлемдік романсқа айналдырады: олар, әсерлі түрде, өздерінің әңгімелерінің авторлары". Романның суреттері бір нәрсенің екіншісінің көрінісінде көруге мүмкіндік береді, осы себепті Рэдклифф қорқыныш пен беймәлімдіктің сипаттамалары арқылы алаңдаушылық тудырады. "Көріністің салтанаттылығы оның көңіл-күйіне сай келді, ол құлағына алыстан келген күркіреу сияқты, бұлттардан кемелсіз естілген дыбыстарды тыңдады" (Оксфорд әлемдік классикасы, 12-бет). "Итальян" романындағы барлық суреттер сипаттау арқылы романды біріктіреді, оқырман мен кейіпкерлер үшін оқиғаның орнын белгілейді.

Итальяндық әйелдер готикасы

Энн Рэдклифтің шығармалары әйелдер готикасы жанрына жатады, ол түсіндірілген мистикалық элементтерді пайдаланумен ерекшеленеді. Әйелдер готикасы ерлер готикасынан соның айырмасында көзге түседі, әйелдер готикасында бастапқыда мистикалық деп қабылданатын элементтер ақырында рационалды түсіндірмелерге ие екендігі анықталады, олар нағыз арбақ немесе басқа дүниенің белгісі ретінде емес, адамның нақты қауіпін ашып көрсетеді – көбінесе басқаларды бақылауға және билікке ие болуға тырысатын кейіпкерлердің ниеттері мен құштарлықтары. Әйелдер готикасы әйел кейіпкерлерге жасалған зұлымдыққа қарсы шығуға бейімделген, оларға сол заманғы бейнелеулерге қарағанда көбірек еркіндік пен тәуелсіздік сыйлайды. Диана Уоллестің «Әйелдер готикасы: гендер, тарих және готика» кітабы туралы айта келе, Яэль Шапира «Әйелдер готикасы әйелдердің өмірлік тәжірибесін және тарих пен тарихнамадағы олардың күмәнді мәртебесін түсіндіруге көмектеседі» деген қорытындыға келді. Бұл Уоллес пікірінше, еркектердің көзқарасының ішкі қарама-қайшылықтарымен шектелген ерлер готикасының дәстүрлі стилінен өзгеше. Осы тұрғыдан алғанда, әйелдер готикасы «әйел бейнесінің тарихи тұрғыдан еркектердің көзімен қалай қалыптасқанына қатысты әрекеттерді кеңейте түсті» (106). Крьогер мен Миллер түсіндіргендей, «Арбақтар қорқынышты, бірақ нағыз қауіп ол нақты әлемде көрген нәрседе: байлық үшін әйелдерді зорлыққа салуға дайын ер адамдар» (24).

Қабылдау

Италиялық алғаш рет 1796 жылдың желтоқсан айында жарияланды. Роман жарық көрген кезде Энн Уорд Радклифф бұрыннан белгілі және жақсы қабылданған готика жазушысы болған. Ол өзінің бірнеше ертедегі еңбектерінен атақ алды, ең алдымен 1791 жылы «Орман романсы» және 1794 жылы «Удолфоның құпиялары». Оның беделі соншалықты табысты болды, оны оқыған мырзалар, сондай-ақ жас ерлер мен әйелдер оқи алды. Бұл кезеңде «готикалық әңгіме» термині кеңінен қолданылмағандықтан, Рэдклифтің замандастары оның жанрын сипаттау үшін «романтика» терминін қолданды. Бұл термин поэтикалық проза арқылы керемет оқиғалар туралы жазу ретінде жіктелді. Бұл поэтикалық элемент Рэдклифтің «Италиялық» шығармасына бірнеше рет сіңірілді және автордың көптеген готикалық шығармаларының айқындаушы белгісі болып саналады. Оның жазуының осы ерекшелігі авторды сол кездегі басқа жазушылардан ерекшелендіріп, сол кездегі көптеген беделді әдебиетшілерден алған бағасы арқылы оның беделін арттырды. Авторды жалпы мақтаған Сэр Уолтер Скотт оны «романтиканың алғашқы ақын қызы» деп атады; Нейтан Дрейк ол «романтика жазушыларының Шекспирі» деп жазды. Ол оқырмандары оның теңдесі жоқ қабілетін бағалайтынына сенді – көз алдына елестетуге мүмкіндік беретін, көркемделген және ландшафтымен толық өткен шақтарды жасай білуін. Коммерциялық тұтынуға арналған романдарды жазу әйел автордың қадірлі өмір сүруіне мүмкіндік беретін жалғыз құралдардың бірі болған кезде, «Италиялық» Рэдклиф үшін үлкен қаржылық жетістік болды. Оның беделі мен бұрынғы табысына байланысты автор романның түпнұсқа авторлық құқығынан 800 фунт стерлинг жинады, бұл әйел автор үшін өте үлкен сома деп саналды және Рэдклифтің көптеген замандастарымен теңдесі жоқ болды. «Италиялық» романы жағымды және жағымсыз пікірлерге ие болды, бұл романның жалпы қабылдауын өте аралас етті. Кейбір сыншылар үшін бұл Энн Рэдклифтің қысқа, бірақ жемісті мансабының ең биік нүктесі болды; басқалар үшін ол оның бұрынғы өнімдерінен форманың айқын төмендеуін білдірді. Көптеген сыншылар монах Шедони Радклифтің кез-келген романдарында жасаған ең табысты кейіпкер деп сенді. Ашу, екіжүзділік және кінәлілік араласқан адам ретінде сипатталған, монах готиканың дәстүрлі конвенцияларынан бөлек тұрғаны үшін мақталды, және көптеген оқырмандар оның күшті тұлғасын мақұлдады. Ол ең жақсы кейіпкерлердің бірі ғана емес, ең жақсы зұлымдардың бірі деп саналды; ол «көп күш-жігерге, күшті құмарлықтарға және шектен тыс мақтанышқа ие болды; кейде адамгершілік сезімдерімен жұмсарады, бірақ ең ауыр жағдайларда ақыл-ойының беріклігін сақтады». Алайда, бұл сын-пікірлердің көбісі оның зұлым табиғатының ауқымында кемшілік тапты, ал басқалары Рэдклифтің мінезін мұқият басқаруы және оны жұмсарту үшін ата-ана сүйіспеншілігін қолдануға тырысуы оны реалистік емес етіп көрсетті деп мәлімдеді. «Италиялық» журналына жауап ретінде берілген сын-пікірлер Рэдклифтің готикалық мансабының соңғы романы болатын мақұлдау мен өкініш арасындағы шиеленісті қайталайды. 1827 жылы «Америка Құрама Штаттары шолу және әдеби газетінде» жазылған шолу авторы «Италиялық» - Рэдклифтің «ең ұлы жұмысы» деген сенімін білдіреді, бірнеше негізгі сахналарда «оқырмандық диалогтарға» ерекше құрмет көрсетеді, соның ішінде Маркеса мен Шедонидің Сан-Николо шіркеуіндегі сұхбаты, сондай-ақ Шедони мен Спалатро арасындағы талқылау, онда соңғысы Эленаны өлтіруден бас тартады. 1797 жылы The Monthly Review журналында жазылған пікірдің авторы Радклифтің романдағы бейнелі және сипаттамалық тілін мақтап, «ең үлкен дарындылықты көрсететін және сипаттамалық күшті бөлігін көрсететін бөлігі – Адриатика жағалауындағы ұзақ үйде өткен көріністердің есебі, Шедони, Элена және Спалатро арасында: Эленаның оның қызы екендігін алғаш рет ашқан кездегі қорқынышты ұлылық, оны пышақтайтын сәтінде, бәлкім, теңдесі жоқ». «Ұлылықты суреттеудің» бұл стилі готика әдеби және көркем кезеңіндегі физикалық немесе реалистік бейнелерге қарағанда аллегориялық немесе трансценденттік бейнелерді артық көретіндігін көрсетеді. Эдмунд Берктің «Артық және әдемі» атты еңбегінде пайда болған, бұл да Рэдклифтің романдарында қорқынышты қорқынышты пайдаланудағы артықшылығына сәйкес келеді. Сол сияқты, кейіннен «Эдинбург ревью» журналында Энн Радклифтің баяндамалық сипаттамасының шеберлігі оқырманға Жерорта теңізіндегі оқиғаларды кейіпкерлермен бірге көруге, сезінуге және тәжірибеге ие болуға мүмкіндік береді деп сипатталды. Алайда, әртүрлі жағымсыз пікірлер пайда болды және «Италиялық» шығармасын Рэдклифтің бұрынғы және сәтті шығармаларымен салыстырғанда туындаған мәселелерді көтерді. Бірнеше мақала автордың ертедегі табысынан кейін беделін сақтаудағы қиындықтарына назар аударды. The English Review журналының 1796 жылғы желтоқсандағы «Италиялық» туралы мақаласының авторы кейбір адамдардың романды оқығанда сезінген көңілі толмағандығын рационалды түрде бағалауға тырысты, былай деді: «Ол «Удолфоның құпияларында» қызығушылықты және күтуді ең жоғары деңгейге көтеруге мүмкіндік берді; бірақ ол бұл құпияларды табиғи түрде түсіндірді». Бұрын Радклифтің тудырған қорқынышынан толыққанды қорқып көргендер бұл сыншылар «Италиялықтың» бұрылыстарына дайын болды деп сенді. Испан инквизициясымен айналысатын сахналарға да жағымсыз сын айтылды, олар кейде тым нақты емес немесе күлкілі болуы мүмкін деп есептелді. 1798 жылғы маусымда The Critical Review журналында жарияланған мақалада былай делінген: «Біз жақтырмайтын романның бөліктерінің арасында инквизиция соты алдындағы тексеруді атауға болады: ол соншалықты ықпалсыз, оны Радклифтің көптеген еліктеушілерінің біріне жатқызуға көбірек ұмтылар едік». Бұған қарамастан, мақалада оқырманның қиялын қоздырып, құмарлықтарын оятуға қабілетті бірнеше сахналар әлі де бар екені айтылды. Рэдклифтің отыз екі жасында осы романнан кейін зейнетке шығуы және бірнеше онжылдықтан кейін қайтыс болуынан кейін, оның барлық шығармаларына, соның ішінде «Италиялыққа» қатысты қоғамдық пікір оңға қарай өзгерді. 1823 жылы қайтыс болғаннан кейін Англиядағы саяси және әлеуметтік атмосфера тағы да өзгерді және Радклиф готика жазушылары тарихындағы маңыздылығына оң бағалауларға ие болды. New Monthly Magazine журналындағы некрологында ол «ағылшын тіліндегі ең жақсы романтикалардың кейбіреулерінің қабілетті авторы» деп сипатталды; Literary Gazette журналында ол «осы түрдегі ойдан туған әдебиетте болған ең ұлы жазушы» болды; ал Gentleman’s Magazine журналында ол «Еуропаның барлық тілдеріне» аударылатын романтар жазғаны айтылды, бұл «елдің құрметіне» ие болды.

Католиктікке қарсылық, қысым және әйелдердің тәуелсіздігі

Итальяндық Редклифтің католик шіркеуін қатыгез, мақтаншыл және жемқор деп бейнелеуіне терең үңіледі. Шедони кейіпкері шіркеуді қарсы күш ретінде бекітеді. Ол кісі өлтіруге бейім, манипулятор, екі жүзді және, ең бастысы, "ағылшын тіліндегідей емес" өмір салтын ұсынады. Эленадан өзгеше, ол да итальяндық, ағылшын әйелдерінің үлгілі мінез-құлқын көрсетеді. Ол ой-санасымен де, материалдық жағдайымен де тәуелсіз. Эленаның айқын "ағылшындығы" оны Италияның шетелдік ортасынан және жаман шіркеуден ерекшелендіреді. Шіркеуге теріс баға берілгенімен, мұның себебі Редклифтің өзінің протестанттық сенімдерімен байланысты болуы мүмкін, бірақ Санта-Мария-дель-Пианто монастыры "ана болудан, әйел болудан және гетеросексуалдық махаббаттан" пана ретінде бейнеленеді. Монастырь әйелдерге интеллектуалдық және рухани бостандық сыйлайды. XVIII ғасырда әйелдерге білім беру нашар болған, тіпті мүлдем білім алмаған. Әйелдерге мойынсұну мен үнсіздікке, сондай-ақ физикалық және рухани тұрғыдан көзге жасыруға үйреткен. Олардың денелері өздеріне тиесілі емес еді. Ер адамдардың үстемдік табиғаты оларды жасөспірімдік шаққа тікелей ұстап тұрды; олар жақсы білім алмады, өздері үшін сөйлей алмады, ал олардың бағаланған және мақталған анорексиялық денелері оларды жас сақтады. Осы себепті көптеген әйелдер толыққанды жетілмей, тек шығармашылық қиялында және достарының арасында күш тапты. Монастырьда Элена шағын жұмыстар мен әйелдермен байланыс арқылы өзін бекіте алды. Элена әйелдердің өзін-өзі анықтауға жасаған тыраныстарының маңыздылығын көрсетеді.

Таңбалар

Пәрде (кепшік) – Еленаның Вивальдимен тұтқындалғаннан кейін қашып кетуіне көмектесу үшін қолданған пәрдесін оған Оливия әпке берді. Бұл пәрде туындыда жиі кездеседі, көбінесе сырлы нәрсе ретінде бейнеленеді, қарапайымдылықты, сенімді қорғауды және ниетті жасыруды символдайды. Қарапайымдық – Вивальди мен Еленаның шіркеуде кездескен сахнасында Вивальди Еленаның әдемі дауысына және оны көргісі келуіне ғашық болады, себебі ол пәрденің артында жасырынып жатыр. Бұл ашылу табиғаттың арқасында болады, еркектің құштарлығы емес, судан соққан жеңіл желдей. Бұл пәрдеге қатысты маңызды көрініс, себебі ол Еленаның белсенді емес екенін және Вивальдидің оны ашуына мұқтаж емес екенін көрсетеді. Сенімді қорғау және ниетті жасыру – Пәрде Еленаға Оливия әпке (кейіннен Еленаның анасы екені анықталды) бергендіктен, ол Еленаның түрмеден қашып кетуіне көмектеседі, оны жасырады. Пәрде оған басқа әпкелермен және кейін Вивальдимен қауіпсіз байланысқа түсуге мүмкіндік береді. Алайда, осы пәрде Еленаның Вивальдиге бірден үйленуіне де кедерілді.

Монахпен қарым-қатынас

Льюис пен Рэдклифф екеуі де готика романының дәстүріне әсер етті, бірақ әртүрлі жолдармен. Льюис еркек готика дәстүрінде жазды, қорқынышты бейнелеуді ұнатты, ал Рэдклифф үрей тудыруды артық көрді, "Поэзиядағы үстіңгі табиғат туралы" эссесінде "Үрей мен қорқыныш мүлдем қарама-қарсы екендігіне сенетінін түсіндірді. Үрей жанды кеңейтеді және сезімталдықты жоғары деңгейге көтереді, ал қорқыныш керісінше, қысқарып, мұздатып, жартылай жоққа шығарады" (Рэдклифф). Белгілі автор болғандықтан, Рэдклифф Льюистің жазу жолына үлкен әсер етті. Олардың танымалдылығы мен эстетикалық қарама-қайшылықтары оларды жиі салыстыруға алып келді – тіпті авторлардың өздері де. 2005 жылға дейін де Вартан Мессье сияқты жазушылар олардың стильдерін салыстырды: "Екі жазушының арасындағы айырмашылық готикаға деген көзқарастарында және әсіресе мазмұнының нақтылығында және белгілі бір готикалық конвенцияларды қолдануында анық көрінеді". Льюис романындағы кейіпкерлерден өзгеше, сыншылар Рэдклифф кінә мен тәлкеуліктің абсолютті билікке ұмтылыстан туындап, олардың бастауы демондық емес, адамдық екенін көрсетті. Готика әдебиетінің үрейден қорқынышқа қарай өрбуі Рэдклиффтің мансабын жалғастыруына кедергі келтірген болуы мүмкін. "Италиялық" пен "Монах" арасында да гендерлік салыстыруды көруге болады; Рэдклифф Льюис ашық зерттейтін құштарлықтарды жанама түрде бейнелейді.

Шекспирдің ықпалы

Уильям Шекспирдің Радклифтің әңгімелері мен риторикасына тікелей әсер еткендігі туралы аз ғылыми еңбектер бар. Дегенмен, екі автордың да кездейсоқ оқырманы "Италиялық" пен Шекспирдің көптеген туындылары арасындағы ұқсастықтарды оңай байқай алады: "Егер бір автор екіншісінің туындыларына ғана сілтеме жасамай, сонымен қатар одан жиі тікелей цитата келтірсе, онда әсер ету фактісін нақты дәлелдеуге болады. Энн Радклифтің Шекспирді жақсы білгенін оның романдарының мазмұнын қысқаша болжау үшін оның цитаталарын тарау тақырыптары ретінде пайдаланғанынан көруге болады. Романдардың мәтінінде де Шекспирдің тіркестері кездеседі, және олар әрқашан таныс тіркестер емес". Радклифтің заманында Шекспирдің пьесалары жиі қойылған, сондықтан Радклифтің оларды сахнада көрген болуы мүмкін. Оливияның өлімін жалғандағаннан кейін жылдар өткен соң қайта пайда болуы Гермиона кейіпкерімен, ал Оливияның қызы Эленаның туғаннан төмен дәрежеде өсуі Гермионаның қызы Пердитаның "Қысқы ертегідегі" тағдырымен сабақтас. Шедони өзінің іс-әрекеттерін Клавдийге ұқсатып көрсететін "ойын ішіндегі ойын", сондай-ақ Шедони ағасын өлтіріп, Клавдий сияқты оның әйеліне үйленуі; Шедони мен Спалатро Элениді өлтіруге дайындалғанда сезінетін ырым-жырым мен қорқыныш "Макбеттен тікелей алынғандай", өйткені Спалатро өзі өлтірген адамның көлеңкесін көреді, дәл Макбет сияқты, және екеуі де Макбет пен Леди Макбеттің Дункан өлтірілгеннен кейін бастан өткерген параноялық сандырақтарын сезінеді; Шедони Отеллодан Иагоны еліктейді, психологиялық түрде басқа кейіпкерлерді манипуляциялайды, ал оның манипуляциялары сюжеттегі негізгі қақтығыстардың туындауына себеп болады. Кейіпкерлердің өзі де Шекспирдің батырларының, қаһармандарының және жауларының мінездерін қайталайтын сияқты. Элена Джульеттаның сүйкімділігіне ие, сонымен қатар "Король Лирдегі" Корделияның мақтанышын да көрсетеді; Вивальди – Ромео сияқты жалынды махаббатқа толы; ал романның ең дамыған кейіпкері – Шедони, Иаго сияқты манипулятор, Эленаға деген махаббатынан Отелло Дездемонаға деген махаббатынан азап шеккендей азап шегеді, қантөгісінің келе жатқан, сөзсіз салдарымен Макбет сияқты бетпе-бет келеді. Шедониді сипаттау үшін қолданылатын жануарлар бейнелері де Шекспирдің туындыларынан тікелей алынған. Ол "Макбет", "Жазғы түнгі арман" және "Ромео мен Джульеттадағы" "жылан" сияқты сипатталады; "Ромео мен Джульеттадағы", "Король Лирдегі", "Макбет" және "Ричард III-тегі" "жолбарыс" сияқты; "Король Лир", "Макбет" және "Тит Андрониктегі" "құс" сияқты; "Ричард III", "Қысқы ертегі" және "Симбелиндегі" "базилиск" сияқты.