Кіріспе

Nuuk Airport (; Nuuk lufthavn, бұрын Godthåb lufthavn) – Гренландияның астанасы Нуук қаласын қызмет көрсететін әуежай. Бұл әуежай Гренландияның ұлттық әуе компаниясы Air Greenland үшін техникалық база және негізгі пункті болып табылады, ол астананы елдің батыс және оңтүстік-батыс бөліктеріндегі бірнеше қалалармен, соның ішінде Kangerlussuaq әуежайындағы әуекомпанияның хабымен байланыстырады. Гренландиядағы алты халықаралық әуежайдың бірі саналатын Nuuk әуежайы Исландиямен байланысқа ие, бірақ ол тек Гренландия және Исландия ішіндегі бағыттарға қызмет көрсетеді. Халықаралық рейстер Исландиядағы Keflavík халықаралық әуежайына немесе Kangerlussuaq әуежайына жасалады. 1960 жылдардың басында, жаңа құрылған Air Greenland компаниясының гидроұшақтары Нуук портына қонды. 1965 жылы әуекомпания ірі Sikorsky S 61 тікұшағына негізделген, жақсырақ жабдықталған флотты дамытуға инвестиция жасады, ол келесі төрт онжылдық бойына қалаға қызмет көрсетуді жалғастырды. Тіпті Нууктегі әуежай салынысымен және 1970 жылдан бері басымдыққа ие болған de Havilland Canada Dash 7 ұшақтарына қызмет көрсетуге қабілетті болғаннан кейін де. Бұл әуежай Гренландияның ең ірі қаласына қызмет ету үшін салынған, бірақ таулы жерде орналасқандығы және ауа райымен байланысты мәселелерге байланысты, ол Данияға немесе басқа елдерге тікелей рейстерді немесе үлкен әуе кемелерін қабылдай алмайды, Исландиядан басқа. Кейде, шаралармен байланысты VIP рейстері үшін ұшақтар жалданады, егер олар Нуукке ұша алмайтын болса, онда әдетте Kangerlussuaq әуежайында кішкентай жергілікті ұшаққа ауысу қажет болады. Әуежайды кеңейту жоспары Нууктің шеткі аудандарының дамыған аймағына жақын орналасқандығына байланысты дау тудырды, бірақ бұл мәселе Гренландиядағы ішкі талқылаулардың тақырыбы болып қала береді. Жаңа халықаралық әуежай 2024 жылы аяқталуға тиіс.

География

Аэропорт Нуук қаласының солтүстік-шығысында орналасқан және бастапқыда тек PBY Catalina гидроұшағымен қызмет көрсетілді. Ұшақ Nuuk портының су жолдарынан қону алаңы ретінде пайдаланды. Бұл қала үшін сенімді көлік құралы болып танылды және 1965 жылы сатып алынған күннен бастап 1970 жылдардың соңына дейін он жылдан астам уақыт бойы Нуук қаласына арналған эксклюзивті қызмет көрсетті.

Аймақтық әуежайлар желісі

Нүук әуежайы 1979 жылы, жаңадан құрылған жергілікті басқару үкіметі STOL мүмкіндігі бар ішкі әуежайлар желісін құруды шешкен кезде салынды. Гренландияның ең ірі қаласындағы әуежай үкімет үшін басымдыққа ие болды, одан кейін Диско шығанағы аймағындағы, тасты Uummannaq аралында орналасқан Кулусук және Аасиат әуежайлары келді.

2000 жылдан бастап

Нуук әуежайынан алғашқы халықаралық рейстер Канаданың Нунавут аймағындағы Икалуитке бағытталды. Бұл байланыс 13 жылдан кейін жабылды. Nuuk, Narsarsuaq, Ilulissat және шығыс жағалаудағы барлық әуежайларға рейстерді жүзеге асыратын Icelandair компаниясымен бәсекелесу мақсатында Air Greenland Исландиямен жаңа байланыстар ашуды жариялады, Nuuk және Narsarsuaq қалаларын Кефлавик халықаралық әуежайымен байланыстырды, бірақ кейін бұл бағыт Nuuk қаласына ғана шектелді. Air Greenland компаниясының Канададағы Икалуитке жасаған маусымдық рейстері 2012 жылдың жазында қайта басталды, алайда 2015 жылдың жазынан бұрын тоқтатылды. Air Greenland 2024 жылғы маусымда Dash 8 ұшағымен Nuuk пен Икалуит арасындағы жазғы маусымдық бағытын аптасына бір рет қана орындайтын болады. Нуук әуежайы сонымен қатар Beechcraft King Air B200 "Amaalik" ұшағымен шұғыл медициналық көмек рейстері мен кейде шарттық рейстер үшін де пайдаланылады. Әуежай түрлі шарттық рейстерге де қолданылады, мысалы, Нууктің көрнекті жері – Сермитсиак тауының шыңына (Сермитсиак аралында, әуежайдан солтүстікке қарай орналасқан) әуе тасымалы үшін. Сондай-ақ, 2010 жылы Нуукте өткен Инуиттік аймақтық кеңестің бас ассамблеясы және 2016 жылғы Арктикалық қысқы ойындар сияқты шараларға арналған шаттл рейстері де осы әуежай арқылы жүзеге асырылады. Жалпы алғанда, қысқа ұшу-қону жолағы Нууктегі ірі шараларды өткізуде қиындық тудырады. Гренландиядан келмейтін шарттық және қосымша рейстер Нуукке (немесе Гренландияның басқа кез келген қаласына) қона алмайды, сондықтан Air Greenland жолаушыларды Кангерлусуак пен Нуук арасында шағын ұшақтармен тасымалдауға мәжбүр, бұл көбінесе Кангерлусуактағы қонақ үйде түнеуді талап етеді.

Ұшу-қону жолағын кеңейту

Нуук әуежайының теңіз деңгейінен 283 фут (86 м) биіктікте бір асфальт ұшу-қону жолағы (05/23) бар. Данияға тікелей рейстерді қамтамасыз ететін, бірақ қазіргі қолданыстағы үлкен Airbus A330 орнына Boeing 737 немесе Airbus A320 сияқты орташа өлшемді реактивтік ұшақтармен ғана мүмкін болатын соңғы нұсқа бар. Осының салдарынан, рейстер саны көбейтілуі керек. 2016 жылы мемлекеттік «Калааллит Аэропорттар» А/С компаниясы құрылды. Оның міндеті – Нуук, Илулиссат және Қақортоқ әуежайларын салу немесе қайта жаңарту (кеңейту), содан кейін олардың меншігіне өту. Құрылыс жұмыстары 2019 жылдың қараша айында басталды. Жол қозғалысын үздіріссіз жалғастыру мақсатында жасалған жоспар бойынша, оңтүстік бөлігі 2021 жылдың шілдесіне дейін салынып бітіріледі, содан кейін әуе қызметтері үшін пайдаланылады, ал жаңа ұшу-қону жолағының қалған бөлігі мен жаңа терминал ғимараты 2024 жылы аяқталады. Оңтүстік бөлігіндегі жұмыстар 2022 жылдың қараша айында басталды.

Гренландиялық хаб

Nuuk әуежайынан айырмашылығы, Kangerlussuaq әуежайы ірі авиалайнерлерді қабылдау қабілетін сақтайды және Гренландияның ресми туы бар тасымалдаушысы Air Greenland-тың басты хабы ретінде қызмет етеді. Халық саны аз болғанымен, Kangerlussuaq негізінен әуе кемелерін ауыстыру үшін транзиттік пункт қызметін атқарады. Хабты Nuuk-ке көшіру көптеген жолаушылар үшін әуе кемесін ауыстыру қажеттілігін жояды, соған байланысты ұшу-қону жолағын шамамен кеңейту қажет болады. Air Greenland хабын көшіруге қарсы, мұндай қадамның қаржылық салдарына назар салып, Kangerlussuaq-тағы тұрақты жағымды ауа-райы жағдайларын атап көрсетеді. Гренландия мұз қабатының шетінен шамамен қашықтықта орналасқан Kangerlussuaq, жағалаудағы тұман, дауыл, қатты қар және жиі кездесетін турбуленттіктерден гөрі, тамаша инфрақұрылыммен және кедергісіз көрінумен ерекшеленеді. Тағы бір ұсыныс – Kangerlussuaq-қа жақын орналасқан Кефлавик әуежайын (Исландияның басты халықаралық әуежайы) халықаралық хаб ретінде пайдалану және Nuuk әуежайының ұшу-қону жолағын шағын реактивті ұшақтарға бейімдеу үшін сәл кеңейту. Елдің көптеген маңызды мекемелері қалада орналасқандықтан, Kangerlussuaq-та әуе кемесін ауыстыру жолаушылар үшін, әсіресе ұзақ қашықтыққа арналған чартерлік рейстерді пайдаланатын үлкен топтар үшін қымбатқа соғады және көп уақытты алады. Әуе байланысы круиздік кемелердегі жолаушылар үшін маңызды, себебі Еуропадан немесе АҚШ-тан кемеде қалып, кері оралу көбінесе тым ұзаққа соғады және қымбатқа түседі. Кейбір круиздік кемелер жолаушыларды алмастыруды жеңілдету үшін Kangerlussuaq-қа ұзартылған маршрутпен барады (қолайлы порт болмағандықтан, жолаушылар шағын қайықтарға ауысуы керек), ал басқалары Nuuk-Kangerlussuaq фидерлік рейстерін пайдаланады. Алайда, бұл рейстер круиздік кемелерге жеткілікті сыйымдылықты ұсырмайды. Тікелей чартерлік рейстер қажет. Ұшу-қону жолағын кеңейту круиздік туризмді дамытуға көмектеседі.

Жер үсті көлігі

Nuup Bussii 3-жолы әуежайды Nuuk Centrumмен байланыстырады, Nuussuaq және Quassussuup Tungaa аудандарынан өтеді. Дүйсенбіден жұмаға дейін сағат сайын, жұмыстың қарбалас сағаттарында әуежайдан автобустар кетеді. Nuna Taxa компаниясының таксилері де қолжетімді. Терминал сыртында жеке көліктерге уақытша тұрақ орны бар.

Апаттар мен оқиғалар

1973 жылы Grønlandsfly компаниясы басқаратын Sikorsky S 61N тікұшағы Нуук қаласының оңтүстігіндегі суға құлады, себебі негізгі ротордың бұзылуы мүмкін болды. Барлығы, жолаушылармен қоса 15 адам қаза тапты. 2008 жылғы 7 маусымда Air Greenland компаниясының Eurocopter AS350 тікұшағы Нуук әуежайының ұшу-қону жолағында апатқа ұшырады. Ешкім жарақаттанбады, бірақ тікұшақ жөнделмейтіндей зақымдалды. 2011 жылғы 4 наурызда Air Iceland Dash 8 ұшағының қону шассисі ұшу-қону жолағына қонған кезде жұмысын тоқтатты. Ешкім жарақаттанбады, бірақ ұшаққа ауыр зақым келді.