Кіріспе

Құстың жойылған түрі — Оңтүстік арал пиопиосы (Turnagra capensis), сонымен қатар Жаңа Зеландия тарнасы деп те аталады, Oriolidae тұқымдасының қызылқұстылар тобына жататын құс.

Таксономия және жүйелеу

Оңтүстік аралдың пиопиосы бастапқыда Танагра туысына (Тангараның синонимі) жатқызылған, ал кейіннен кейбір мамандар оны Турдус туысына жатқызған. Ұзақ уақыт бойы Оңтүстік аралдың пиопиосы Жаңа Зеландияның Солтүстік аралында қоныстанған Солтүстік аралдың пиопиосымен бір түр деп есептелді, бірақ кейіннен сыртқы түрі мен сүйек құрылысының айқын ерекшеліктеріне байланысты екі бөлек түр ретінде мойындалды (Олсон және тағы басқалар, 1983). Олардың кішірек өлшемді болуына байланысты Стивенс аралының пиопиосының сипаттамасы кейде жас құстарға негізделген деп ойланды, бірақ қазір ол дұрыс деп саналады (Медвей, 2004b). Құрлыққа жақын (3,2 км) орналасқан, шағын (2,6 км²) аралда жақсы ұшатын құстың ерекше түрге эволюциялануы қиынға түседі, бірақ Стивенс аралында 1894 жылы жүздеген құстар болған болуы мүмкін (Медвей, 2004a), ал пиопио көбінесе ұшуға құштар емес, әдетте жағалау аралдарында кездеспейтін.

Сипаттама

Бұл орташа мөлшердегі құс негізінен зәйтүн қоңыр түсті болған, қанаттары мен құйрығы қызыл қоңыр, ал кеудесі ұсақ дақты болған. Стивенс аралындағы пиопио номинативті түрден әлдеқайда кішкентай болды. Оңтүстік арал пиопиосы Жаңа Зеландияға тән ең әдемі әнші құстардың бірі саналды.

Мінез-құлық және экология

Оңтүстік аралдың пиопиолары бәсекелес жемділер болған және адамдардан салыстырмалы түрде қорқып көрмеген, тіпті кемпингтіктерден тамақ қалдықтарын алғаны туралы жазбалар бар. Оңтүстік арал пиопиосында Brueelia туысына жататын бітелер табылған (Palma, 1999).

Мәртебе

Оңтүстік аралдың пиопиосы бір кездері Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы бұталы ормандарда көптеп кездесетін болған, бірақ 1863 жылға дейін оның саны азая бастады. Пиопио 1880 жылдар бойында қарқынды түрде азая берді, мұның басты себебі адамдар аралға әкелген мысықтар мен егеуқұйрықтардың шабуылдары және ортаның бір бөлігінің жойылғандығы болды. 1888 жылға қарай бұл құс Жаңа Зеландиядағы ең сирек кездесетін құс деп есептелді, ал 1905 жылы ол дерлік жойылып кеткен деп саналды. Соңғы расталған нұсқасы 1902 жылы Охаруда атып түсірілді, алайда одан кейін де оны көру туралы хабарлар келіп түсіп жатты. Мысалы, 1923 жылы Патеа маңында, 1947 жылдың 7 мамырында Гисборн мен Уайроа арасында, 1948 жылдың қаңтарында Нельсон ауданында (барлығы Allison et al., 1949) және 1947 жылдың 17 желтоқсанында Хауроко көлінде (Данкли және Тодд, 1949) Оңтүстік аралдың пиопиосын көру туралы расталмаған жазбалар бар. Соңғы мүмкін көрінісі 1963 жылы тіркелген.