Австралияға тән қанатсыз құс - Эму — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Австралияға тән ұшпайтын ірі құс.

Тарих

Еуропалықтар эмуларды алғаш рет 1696 жылы Австралияның батыс жағалауын зерттеу кезінде көрген. Бұл оқиға екі жыл бұрын жоғалған кемеден аман қалғандарды іздеген голландиялық капитан Виллем де Вламинг басқарған экспедицияда болды. Бұл құстар 1788 жылға дейін, алғашқы еуропалықтар қоныстанғанға дейін шығыс жағалауда белгілі болған. Құстар алғаш рет 1789 жылы Артур Филиптің «Ботаника шығанағына саяхат» еңбегінде «Жаңа Голландия казуары» деген атпен сипатталды: «Бұл түр жалпыға белгілі түрден көптеген ерекшеліктерімен ерекшеленеді, аяқтары жоғарырақ, мойны ұзынырақ. Жалпы ұзындығы – 198 см. Мұқарасы жалпы казуар мұқарасынан көп айырмашылығы жоқ, бірақ бас мүйізі бұл түрде мүлдем жоқ: бас пен мойынның барлығы қауырсынмен жабылған, тек мойынның алдыңғы жартысы ғана толық қауырсынмен жабылмайды; ал жалпы казуарда бас пен мойын жалаңаш және күріш тәрізді. Қауырсыны қоңыр және сұр түстердің қоспасынан тұрады, қауырсын ұштары бүгілген немесе иілген, ал қанаттары ұшуға мүлдем жарамсыз, тіпті қауырсынның қалған бөлігінен де ажырату қиын, егер олар аздап тұрмаса. Қанаттағы ұзын тікендер бұл жерде байқалмайды, сондай-ақ құйрығы да жоқ. Аяқтары мықты, Галлеатты казуар аяқтарындай, бірақ артқы жағы тіктелген немесе араланған. Бұл түрді 1790 жылы орнитолог Джон Латэм Австралияның Сидней аймағынан алынған үлгіге сүйене отырып атады. Ол Филиптің кітабында жұмыс істеді және көптеген австралиялық құс түрлерінің алғашқы сипаттамаларын және атауларын берді. «Dromaius» грек сөзінен шыққан, мағынасы «жарыскер», ал «novaehollandiae» – «Жаңа Голландия» латынша атауы, сондықтан атауын «Жаңа Голландияның жылдам аяқтысы» деп аударуға болады. 1816 жылы француз орнитологы Луи Пьер Вийот эмуды сипаттағанда екі түрлік атау қолданды: алдымен «Dromiceius», кейін «Dromaius». Қай атауды қолдану керектігі туралы пікірталас әлі де жалғасуда, екіншісі дұрыс қалыптастырылған, бірақ таксономиядағы қағида бойынша, организмге берілген алғашқы атау қолданылады, егер ол басу қатесі болмаса. Көптеген қазіргі басылымдар, соның ішінде Австралия үкіметі, 2014 жылы Митчелл және тағы басқалар митохондриялық ДНК талдауы негізінде балама жіктелуді ұсынды. Бұл Casuariidae-ді өздерінің Casuariformes ордеріне бөліп, тек казуарларды Casuariidae туысына қамтиды, ал эмуларды өздерінің Dromaiidae туысына орналастырады. Төменде көрсетілген кладограмма олардың зерттеуінен алынған. Еуропалықтар Австралияға қоныстанған кезде екі Dromaius түрі болған, ал үшінші түрі қазба қалдықтарынан белгілі. Кенгуру аралы мен Кинг аралында кездесетін D. n. baudinianus және D. n. minor аралдық карлик эмулары еуропалықтар келгеннен кейін көп ұзамай жойылып кетті. Тасманиядан келген тағы бір аралдық карлик эму – D. n. diemenensis 1865 жылы жойылып кетті. Материктегі D. n. novaehollandiae түрі кең таралған. Бұл құстардың саны онжылдықтар бойынша өзгереді, көбінесе жауын-шашынға байланысты; 2009 жылы 630 000 мен 725 000 аралығында құс болған деп есептелді. Тасмания және Оңтүстік Австралияның жағалауындағы Кенгуру аралында 20 ғасырда осы құстардың саны қалпына келтірілді. Мария аралындағы құстар 1990 жылдардың ортасында жойылып кетті. Кенгуру аралындағы құстар сәтті көбейіп бара жатқан популяцияны құрды. 1912 жылы австралиялық орнитолог Грегори М. Мэтьюс эмудың үш тірі түрін анықтады: D. n. novaehollandiae (Latham, 1790), D. n. woodwardi Mathews, 1912 және D. n. rothschildi Mathews, 1912. Алайда «The Handbook of the Birds of the World» журналында соңғы екі түрінің жарамсыз екендігі айтылады, себебі құс қанатының түсі мен түрдің көшпелі табиғаты Австралия құрлығында бір ғана түрінің болуын көрсетеді. Кинг аралы эмуының ДНК-сын зерттеу оның материктегі эмумен тығыз байланысты екенін және оны кіші түр ретінде қарастыру қажеттігін көрсетті. Ең үлкендерінің бойы 180 см-ге жетеді. Сабынан құйрығына дейінгі ұзындығы 150 см, еркектердің орташа бойы 170 см, ал әйелдердің – 160 см. Эмулар – страустардың екі түрінен және екі үлкен казуар түрінен кейін төртінші немесе бесінші ең ауыр тірі құс, олардың орташа салмағы император пингвинінен сәл артық. Ересек эмулардың салмағы 30-55 кг, еркектердің орташа салмағы 35 кг, ал әйелдердің – 40 кг. Олардың арнайы жамбас-аяқ бұлшық еттерінің арқасында сағатына 50 км жылдамдықпен жүгіре алады. Жүргенде эмулар 1 метрдей қадам жасайды, ал толық жүгіргенде қадамы 2,5 метрге жетеді. Саусақ пен тырнақтың жалпы ұзындығы 10 см. Мұқарасы кішкентай, 8 см, және шөппен қоректенуге бейімделген жұмсақ. Эмудың мойны ашық көк түсті және сирек қауырсындары арқылы көрінеді. Бұл олардың қызып кетуіне жол бермейді, ыстық күндері белсенді болуға мүмкіндік береді. Эму қауырсынының ерекшелігі – бір сабақтан екі қауырсын шығуы. Екі қауырсын да бірдей ұзындықта болады, ал текстурасы әртүрлі: теріге жақын жері жұмсақ, ал алыс ұштары шөпке ұқсайды. Еркектер зәр шығарғанда және дефекация жасағанда мүжігі көрінеді. Қауырсынның түсі қоршаған ортаға байланысты өзгереді, құсқа табиғи камуфляж береді. Қызыл топырақты құрғақ аймақтардағы эмулардың қауырсыны қызыл түсті, ал ылғалды жерлерде тұратын құстардың қауырсыны көбінесе қара түсті болады. Қажет болғанда олар жүзуге жарайды, бірақ су толып кеткенде немесе өзенді кесіп өту қажет болғанда ғана жүзеді. Эмулар терең ұйқыдан 90 минут сайын оянып, қысқа уақытқа жем жейді немесе дефекация жасайды. Олардың ояу болу кезеңі 10-20 минутқа созалады, содан кейін қайтадан ұйықтайды. Суық ауа райында олардың үлкен, көп қабатты мұрын жолдары бар. Салқын ауа өкпеге өткенде жылынады, мұрын аймағынан жылуды алады. Тыныс шығарғанда эмудың суық мұрын турбиналары ауадан ылғалды конденсаттайды және оны қайта пайдалану үшін сіңіреді. Басқа ратиттер сияқты, эмудың дене температурасын сақтау қабілеті жоғары, және олар осы күйді 20-30°C аралығында сақтай алады. Эмулардың бейтарап аймағы 20-30°C аралығында жатады. Олар шөпқоректілер, бірақ жәндіктер мен басқа да бунақ аяқтыларды (жебелер, қоңыздар, тарақандар, сиырғақтар, богон және мақта құртын қоса) жейді. Бұл олардың протеин қажеттіліктерінің үлкен бөлігін қамтамасыз етеді. Олар бидайды және қол жеткізе алатын жемістерді немесе басқа да дақылдарды жейді, қажет болғанда тік биік қоршауларды да жеңе алады. Бұлдың бір жағымсыз салдары 20 ғасырдың басында Квинсленд штатында эмулардың тікенді груша жемісін жеуі болды. Олар қозғалыс кезінде тұқымдарын әртүрлі жерлерге таратты, нәтижесінде эмуларды аулау және бұл жаугершік кактустың тұқымдарын таратуды болдырмау кампаниялары өтті. Кактус ақырында шағылысқан моль (Cactoblastis cactorum) арқылы бақыланды, оның дернәсілі өсімдікпен қоректенді, бұл биологиялық бақылаудың алғашқы мысалдарының бірі болды. Эмудың диетасының δC көрсеткіші оның жұмыртқа қабығының кальцитінің δC көрсеткішіне көрінеді. Өсімдік материалды ұнтақтау және сіңіруге көмектесу үшін кішкентай тастар жұтылады. Жеке тастардың салмағы 50 граммға жетеді, ал құстардың ағазасында бір уақытта 1 кг-ға дейін тас болуы мүмкін. Олар көмірді де жейді, бірақ оның себебі белгісіз.

Emus were first reported as having been seen by Europeans when explorers visited the western coast of Australia in 1696. This was during an expedition led by Dutch captain Willem de Vlamingh who was searching for survivors of a ship that had gone missing two years earlier. The birds were known on the eastern coast before 1788, when the first Europeans settled there. The birds were first mentioned under the name of the "New Holland cassowary" in Arthur Phillip's Voyage to Botany Bay, published in 1789 with the following description:

This is a species differing in many particulars from that generally known, and is a much larger bird, standing higher on its legs and having the neck longer than in the common one. Total length seven feet two inches. The bill is not greatly different from that of the common Cassowary; but the horny appendage, or helmet on top of the head, in this species is totally wanting: the whole of the head and neck is also covered with feathers, except the throat and fore part of the neck about half way, which are not so well feathered as the rest; whereas in the common Cassowary the head and neck are bare and carunculated as in the turkey. The plumage in general consists of a mixture of brown and grey, and the feathers are somewhat curled or bent at the ends in the natural state: the wings are so very short as to be totally useless for flight, and indeed, are scarcely to be distinguished from the rest of the plumage, were it not for their standing out a little. The long spines which are seen in the wings of the common sort, are in this not observable,—nor is there any appearance of a tail. The legs are stout, formed much as in the Galeated Cassowary, with the addition of their being jagged or sawed the whole of their length at the back part. The species was named by ornithologist John Latham in 1790 based on a specimen from the Sydney area of Australia, a country which was known as New Holland at the time. He collaborated on Phillip's book and provided the first descriptions of, and names for, many Australian bird species; Dromaius comes from a Greek word meaning "racer" and novaehollandiae is the Latin term for New Holland, so the name can be rendered as "fast footed New Hollander". In his original 1816 description of the emu, the French ornithologist Louis Pierre Vieillot used two generic names, first Dromiceius and later Dromaius. It has been a point of contention ever since as to which name should be used; the latter is more correctly formed, but the convention in taxonomy is that the first name given to an organism stands, unless it is clearly a typographical error. Most modern publications, including those of the Australian government, An alternate classification was proposed in 2014 by Mitchell et al., based on analysis of mitochondrial DNA. This splits off the Casuariidae into their own order, the Casuariformes, and includes only the cassowaries in the family Casuariidae, placing the emus in their own family, Dromaiidae. The cladogram shown below is from their study. Two different Dromaius species were present in Australia at the time of European settlement, and one additional species is known from fossil remains. The insular dwarf emus, D. n. baudinianus and D. n. minor, originally present on Kangaroo Island and King Island respectively, both became extinct shortly after the arrival of Europeans. D. n. diemenensis, another insular dwarf emu from Tasmania, became extinct around 1865. The mainland subspecies, D. n. novaehollandiae, remains common. The population of these birds varies from decade to decade, largely being dependent on rainfall; in 2009, it was estimated that there were between 630,000 and 725,000 birds. off Tasmania, and Kangaroo Island off the coast of South Australia, during the 20th century. The Maria Island population died out in the mid 1990s. The Kangaroo Island birds have successfully established a breeding population. In 1912, the Australian ornithologist Gregory M. Mathews recognised three living subspecies of emu, D. n. novaehollandiae (Latham, 1790), D. n. woodwardi Mathews, 1912 and D. n. rothschildi Mathews, 1912. The Handbook of the Birds of the World, however, argues that the last two of these subspecies are invalid; natural variations in plumage colour and the nomadic nature of the species make it likely that there is a single race in mainland Australia. Examination of the DNA of the King Island emu shows this bird to be closely related to the mainland emu and hence best treated as a subspecies. the largest individuals can reach up to in height. Measured from the bill to the tail, emus range in length from , with males averaging and females averaging Emus are the fourth or fifth heaviest living bird after the two species of ostrich and two larger species of cassowary, weighing slightly more on average than an emperor penguin. Adult emus weigh between , with an average of in males and females, respectively. and can run at speeds of due to their highly specialised pelvic limb musculature. When walking, the emu takes strides of about , but at full gallop, a stride can be as long as The toe and claw total in length. The bill is quite small, measuring , and is soft, being adapted for grazing. The neck of the emu is pale blue and shows through its sparse feathers. This prevents the birds from overheating, allowing them to be active during the heat of the day. A unique feature of the emu feather is the double rachis emerging from a single shaft. Both of the rachis have the same length, and the texture is variable; the area near the skin is rather furry, but the more distant ends resemble grass. although the male's penis can become visible when he urinates and defecates. The plumage varies in colour due to environmental factors, giving the bird a natural camouflage. Feathers of emus in more arid areas with red soils have a rufous tint while birds residing in damp conditions are generally darker in hue. They are able to swim when necessary, although they rarely do so unless the area is flooded or they need to cross a river. Emus typically awake from deep sleep once every ninety minutes or so and stand upright to feed briefly or defecate. This period of wakefulness lasts for ten to twenty minutes, after which they return to slumber. For normal breathing in cooler weather, they have large, multifolded nasal passages. Cool air warms as it passes through into the lungs, extracting heat from the nasal region. On exhalation, the emu's cold nasal turbinates condense moisture back out of the air and absorb it for reuse. As with other ratites, the emu has great homeothermic ability, and can maintain this status from The thermoneutral zone of emus lies between They also eat insects and other arthropods, including grasshoppers and crickets, beetles, cockroaches, ladybirds, bogong and cotton boll moth larvae, ants, spiders and millipedes. This provides a large part of their protein requirements. They are also known to feed on wheat, and any fruit or other crops that they can access, easily climbing over high fences if necessary. One undesirable effect of this occurred in Queensland in the early twentieth century when emus fed on the fruit of prickly pears in the outback. They defecated the seeds in various places as they moved around, and this led to a series of campaigns to hunt emus and prevent the seeds of the invasive cactus being spread. The cacti were eventually controlled by an introduced moth (Cactoblastis cactorum) whose larvae fed on the plant, one of the earliest examples of biological control. The δC of the emu's diet is reflected in the δC of the calcite of its egg shell. Small stones are swallowed to assist in the grinding up and digestion of the plant material. Individual stones may weigh and the birds may have as much as in their gizzards at one time. They also eat charcoal, although the reason for this is unclear.

Өсіру

Эмулар желтоқсан және қаңтар айларында жұптасып көбейеді және шамамен бес ай бойы бірге болады. Осы уақыт ішінде олар диаметрі бірнеше километр болатын аумақта қоныстанады және осы аумақта өздеріне жер тауып, қорғайды деп саналады. Көбейеді кезде еркектер де, аналықтар да салмақ қосады, аналықтары біршама ауырлайды. Жұптасу әдетте сәуір мен маусым аралығында жүзеге асады, нақты уақытын климат анықтайды, себебі құстар жылдың ең суық кезінде ұялайды. Еркектер жердегі жартылай қорғалған ойысқа қабырға, шөп, таяқ және жапырақтардан жасалған дөңгелек тәрізді ұя салады. Ұяда бірнеше эмудың жұмыртқалары болады, әдетте 15-25 жұмыртқаға дейін. Аналық эмулар еркектерге құштарлық танытады, аналықтың қауырсыны сәл қараңғыланады, ал көздерінің астындағы және мүсік тұсындағы жалаңаш тері бөліктері көк түске боялады. Еркек құстың қауырсыны түсі өзгермейді, бірақ жалаңаш тері бөліктері де ашық көк түске айналады. Ұсыну кезінде аналықтары мойындарын артқа тартып, қауырсындарын кеңейтіп, барабан соғысының дыбысына ұқсас төменгі, бір буынды дыбыстар шығарады. Мұндай шақыру еркектер көзден жоғалғанда немесе одан да алыс жерде естіледі. Еркектің назарын аударғаннан кейін, аналық өзінің болашақ жұбайының айналасында шамамен 1,5 метр қашықтықта айналып жүреді. Осы кезде мойнын бұрап оған қарайды, сонымен бірге артқы жағын оған бұрады. Егер еркек аң қайықтап жүрген аналыққа қызығушылық танытса, ол жақындап келеді, ал аналық аң одан әрі қашықтап, бірақ оны айналып жүріп, құдалануын жалғастырады. Аналықтар құдалану кезеңінде еркектерге қарағанда агрессивтірек, көбінесе жұпқа қол жеткізу үшін күреседі, бұл кезеңде аналықтар арасындағы ұрыстар агрессивті қарым-қатынастардың жартысынан астамын құрайды. Егер аналық еркекке құдалануға келсе, ол оны қуу және тебу арқылы қарсыласты ығыстыруға тырысады. Мұндай өзара әрекеттесулер ұзаққа созылуы мүмкін, тіпті бес сағатқа дейін, әсіресе егер күресіп жатқан еркек жалғыз болса және ешбір аналықтың басымдығы болмаса. Мұндай жағдайда аналықтар шақыруларын және көрсетулерін күшейтеді. Аналықтың жұмыртқаға салған еңбегі зор, сарысының ақуыздағы арақатынасы шамамен 50%-ды құрайды, бұл осы мөлшердегі жұмыртқа үшін күтілгеннен де жоғары. Бұл ұзақ инкубация кезеңімен байланысты, себебі дамитын балапан ұрықтанғанға дейін көп мөлшерде ресурстарды қажет етеді. Эмуда генетикалық тұрғыдан бірдей құс егіздерінің алғашқы расталған жағдайы анықталды. Жұмыртқаның беті түйіршікті және ашық жасыл түсті. Инкубация кезінде жұмыртқа қара-жасыл түске айналады, бірақ егер жұмыртқадан балапан шықпаса, күннің әсерінен ақ түске айналады. Еркек аналық жұмыртқа салғаннан кейін ұялай бастайды және ұялау толық аяқталғанға дейін жұмыртқаларды инкубациялай бастауы мүмкін. Осы уақыттан бастап ол тамақ ішпейді, су ішпейді және нәжіс тастамайды, тек жұмыртқаны айналдыру үшін тұрады, күніне шамамен он рет айналдырады. Сегіз апталық инкубация кезеңінде ол салмағының үштен бірін жоғалтады және сақталған дене майымен және ұядан қол жеткізе алатын таңғы тамшымен күш алады. Австралияның көптеген басқа құстары сияқты, мысалы, керемет жұлдыздар, эмулар да жұптасқаннан кейін адалдық танытпайды: еркек ұялай бастағаннан кейін, аналық әдетте адасып кетеді, басқа еркектермен жұптасып, бірнеше ұяға жұмыртқа салады, сондықтан ұядағы балапандардың жартысына дейін инкубациялап жатқан еркекпен немесе тіпті екеуінің біреуімен де туған болмауы мүмкін, себебі эмулар да ұя паразиттілігін көрсетеді. Кейбір аналықтар ұяны қорғап, балапандар шыға бастағанға дейін қалады, бірақ көпшілігі ұялау аймағын толығымен тастап, қайтадан ұялайды, жақсы маусымда аналық эму үш рет те ұялай алады. Егер ата-аналар инкубация кезеңінде бірге болса, олар кезекпен жұмыртқаларды күзетіп, екіншісі ішіп-жеп, құлаққа жетерлік жерде тамақтанады. Инкубация 56 күнге созылады, ал еркек жұмыртқадан балапан шығуға аз уақыт қалғанда инкубацияны тоқтатады. Балапандар өте жылдам өседі және бес-алты айда толық бойға жетеді. Жастар эмулар алысқа саяхаттауға қабілетсіз болғандықтан, ата-аналары көбейе алу үшін мол азық-түлік бар аумақты таңдауы керек.

Emus form breeding pairs during the summer months of December and January and may remain together for about five months. During this time, they stay in an area a few kilometres in diameter and it is believed they find and defend territory within this area. Both males and females put on weight during the breeding season, with the female becoming slightly heavier at between Mating usually takes place between April and June; the exact timing is determined by the climate as the birds nest during the coolest part of the year. Males construct a rough nest in a semi sheltered hollow on the ground, using bark, grass, sticks and leaves to line it. The nest can contain eggs from multiple emus the number is usually between 15 and 25 eggs. Female emus court the males; the female's plumage darkens slightly and the small patches of bare, featherless skin just below the eyes and near the beak turn turquoise blue. The colour of the male's plumage remains unchanged, although the bare patches of skin also turn light blue. When courting, females stride around, pulling their neck back while puffing out their feathers and emitting low, monosyllabic calls that have been compared to drum beats. This calling can occur when males are out of sight or more than away. Once the male's attention has been gained, the female circles her prospective mate at a distance of As she does this, she looks at him by turning her neck, while at the same time keeping her rump facing towards him. If the male shows interest in the parading female, he will move closer; the female continues the courtship by shuffling further away but continuing to circle him. Females are more aggressive than males during the courtship period, often fighting for access to mates, with fights among females accounting for more than half the aggressive interactions during this period. If females court a male that already has a partner, the incumbent female will try to repel the competitor, usually by chasing and kicking. These interactions can be prolonged, lasting up to five hours, especially when the male being fought over is single and neither female has the advantage of incumbency. In these cases, the females typically intensify their calls and displays. The maternal investment in the egg is considerable, and the proportion of yolk to albumen, at about 50%, is greater than would be predicted for a precocial egg of this size. This probably relates to the long incubation period which means the developing chick must consume greater resources before hatching. The first verified occurrence of genetically identical avian twins was demonstrated in the emu. The egg surface is granulated and pale green. During the incubation period, the egg turns dark green, although if the egg never hatches, it will turn white from the bleaching effect of the sun. The male becomes broody after his mate starts laying, and may begin to incubate the eggs before the clutch is complete. From this time on, he does not eat, drink, or defecate, and stands only to turn the eggs, which he does about ten times a day. Over the course of the eight week incubation period, he will lose a third of his weight and will survive on stored body fat and on any morning dew that he can reach from the nest. As with many other Australian birds, such as the superb fairywren, infidelity is the norm for emus, despite the initial pair bond: once the male starts brooding, the female usually wanders off, and may mate with other males and lay in multiple nests; thus, as many as half the chicks in a brood may not be fathered by the incubating male, or even by either parent, as emus also exhibit brood parasitism. Some females stay and defend the nest until the chicks start hatching, but most leave the nesting area completely to nest again; in a good season, a female emu may nest three times. If the parents stay together during the incubation period, they will take turns standing guard over the eggs while the other drinks and feeds within earshot. Incubation takes 56 days, and the male stops incubating the eggs shortly before they hatch. Chicks grow very quickly and are fully grown in five to six months; As the young emus cannot travel far, the parents must choose an area with plentiful food in which to breed.

Жауыздық

Ересек эмулардың қазіргі кезде кездесетін табиғи жыртқыштары аз. Түр тарихының басында олар қазір жойылып кеткен көптеген құрлықтағы жыртқыштармен бетпе-бет келген болуы мүмкін, соның ішінде алып ящерица Мегалания, тайлацин және мүмкін басқа ет жейтін сумкалы жануарлар. Бұл олардың құрлықтағы жыртқыштардан өзін қорғау қабілетінің жақсы дамыған сияқты болуын түсіндіруі мүмкін. Бүгінде эмулардың басты жыртқышы – динго, оны аборигендер мыңдаған жылдар бұрын жартылай үйретілген қасқырлардан әкелген. Дингголар эмуды басына шабуыл жасап өлтіруге тырысады. Эму әдетте дингоны ауаға секіріп, төмен түсіп келе жатқанда тебу арқылы немесе басып, қуып жіберуге тырысады. Эму секіреді, себебі дингоның мойнына қауіп төндіретіндей биікке секіруге мүмкіндігі шектеулі, сондықтан дұрыс уақытта секіру арқасында басы мен мойны қауіптен сақталады. Жыртқыш-олжа қарым-қатынасына қарамастан, динголардың болуы эмулардың санына елеулі әсер тигізбейді, өлімге әкелуі мүмкін басқа табиғи жағдайлар да бар. Құйрықты бүркіттер – толық бойға жеткен эмуларға шабуылдай алатын жалғыз құс жыртқыш, бірақ олар көбінесе кішкентай немесе жас эмуларды аулайды. Бүркіттер эмуға жоғары жылдамдықпен тік түсіп, басын және мойнын нысанаға алады. Бұл жағдайда дингоға қарсы қолданылатын эмудың секіру әдісі тиімсіз. Құстар эмуды ашық жерде ұстап алуға тырысады, осылайша оның кедергілердің артына жасыруына мүмкіндік бермейді. Мұндай жағдайларда эму хаотикалық түрде жүгіреді және шабуылдан қашу үшін жиі бағытын өзгертеді. Толық бойға жеткен эмулар сирек ауланады, бірақ динголар, жыртқыштар, монитор ящерицалары, әкелінген қызыл түлкілер, жабайы және үй иттері, сондай-ақ жабайы шошқалар кейде эму жұмыртқаларымен қоректенеді немесе кішкентай балапандарды өлтіреді. Ересек эмулар өз балаларын жыртқыштардан, әсіресе динго мен түлкілерден аяусыз қорғайды.

Адамдармен қарым-қатынасы

Эмуларды Австралияның жергілікті халқы мен ерте еуропалық қоныс аударушылар тағамдық көз ретінде пайдаланған. Эмулар көшпенді құстар, егер олар аяқ-қолдың немесе киімнің күтпеген қозғалысын байқаса, адамдарға жақындауы мүмкін. Жалпы табиғатта олар адамдарды қадағалап, соңынан ілеседі. Ерте еуропалық қоныс аударушылар эмуларды ет алу үшін өлтіріп, майын шамдарды жағуға пайдаланған. Эмулар ірі, күшті құстар, олардың аяқтары кез келген жануардың арасында ең мықтыларының бірі және металл торларды жыртуға жете алады.

Мәдени сілтемелер

Эму австралиялық аборигендер мифологиясында маңызды орын алады, оның ішінде Ювааларай және басқа да Жаңа Оңтүстік Уэльс тайпаларының жаратылыс мифтерінде күннің эму жұмыртқасын аспанға лақтыру арқылы пайда болғаны айтылады; бұл құс көптеген аборигендер тобының әңгімелерінде этиологиялық түсіндірмелерде жиі кездеседі. Батыс Австралиядағы әңгімеде бір ер адам кішкентай құсты ренжіткендіктен, ол бұмранг лақтырып, оның қолынан айырды да, оны қанатсыз эмуға айналдырды. Орталық Австралиядағы Курдайтча адамы іздерін жасыру үшін эму қауырсынынан жасалған сандал киеді. Австралияның көптеген аборигендік топтарында Сүт Жолындағы қараңғы жолақтар аспандағы алып эмуды бейнелейді деген дәстүр бар. Сиднейдегі тасқа қашалған суреттерде эмулар бейнеленген, ал құстар абориген билерінде еліктеліп орындалады. Каурна тілінде "кари" деп аталатын эмуларды аулау Аделаида аймағындағы Каурна халқының ежелгі батыры Тжилбрук туралы мифтік әңгімесінде маңызды орын алады. Эму Австралияның ресми емес ұлттық құсы саналады. Ол Австралияның елтаңбасында қызыл кенгурумен бірге қалқан ұстаушы ретінде, сондай-ақ 50 центтік монетада бейнеленген. Ол көптеген австралиялық пошта маркаларында пайда болған, оның ішінде 1888 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльстің 100 жылдығына арналған 2 пенс көк эму маркасы, 1986 жылғы 36 центтік марка және 1994 жылғы 1,35 долларлық марка бар. Австралиялық жеңіл атты әскерлерінің бас киімдері эму қауырсынынан жасалған қауырсынмен әшекейленген. Эмуды тауарлық белгі ретінде пайдаланған алғашқы австралиялық компаниялардың қатарында Webbenderfer Bros рама қалыптары (1891), Mac Robertson шоколад және какао (1893), Dyason and Son Emu Brand Cordial Sauce (1894), James Allard Pottery Wares (1906) және арқан өндіруші G. Kinnear and Sons Pty. Ltd. компаниясы да бар, олар әлі де кейбір өнімдерінде оны қолданады. Австралияда атауында "эму" сөзі бар шамамен алты жүз газеттелген жер бар, олар таулар, көлдер, төбелер, жазықтар, өзендер мен су қоймаларын қамтиды. 19 және 20 ғасырларда көптеген австралиялық компаниялар мен тұрмыстық тауарлар осы құстың атымен аталып келді. Батыс Австралияда Эму сырасы 20 ғасырдың басынан бері өндіріліп келеді, ал Swan Brewery "Эму" деп аталатын сыралардың әртүрлі түрлерін шығарады. Корольдік Австралиялық орнитологтар одағының тоқсан сайын жарияланатын рецензиялық журналы, сондай-ақ Birds Australia деп танылатын журнал "Эму: Австралиялық орнитология" деп аталады. Комедияшы Род Халл көптеген жылдар бойы өзінің қойылымдарында эму қуыршағын пайдаланды, ал құс 1999 жылы қуыршақшының қайтысынан кейін оның ұлы Тоби қолында экранға оралды. 2019 жылы американдық сақтандыру компаниясы Liberty Mutual LiMu Emu, компьютерлік графикамен жасалған эмуды бейнелейтін жарнамалық кампанияны іске қосты. Әлеуметтік желілерде танымал болған тағы бір эму – Оңтүстік Флоридадағы Knuckle Bump Farms шаруашылығының тұрғыны Эммануэль. Шаруашылық иесі Тейлор Блейк 2013 жылдан бері шаруашылықтың әртүрлі аспектілерін түсіндіретін қысқа бейнежазбаларды түсіріп келеді, бірақ Эммануэль эму оның бейнелеріне кіріп, оны бұзып, үнемі сөгіске ұшыратады; "Эммануэль, істеме!" деген сөз әлеуметтік желілерде кеңінен таралды.

The emu has a prominent place in Australian Aboriginal mythology, including a creation myth of the Yuwaalaraay and other groups in New South Wales who say that the sun was made by throwing an emu's egg into the sky; the bird features in numerous aetiological stories told across a number of Aboriginal groups. One story from Western Australia holds that a man once annoyed a small bird, who responded by throwing a boomerang, severing the arms of the man and transforming him into a flightless emu. The Kurdaitcha man of Central Australia is said to wear sandals made of emu feathers to mask his footprints. Many Aboriginal language groups throughout Australia have a tradition that the dark dust lanes in the Milky Way represent a giant emu in the sky. Several of the Sydney rock engravings depict emus, and the birds are mimicked in Indigenous dances. Hunting emus, known as kari in the Kaurna language, features in the major Dreaming story of the Kaurna people of the Adelaide region about the ancestor hero Tjilbruke. The emu is popularly but unofficially considered as a faunal emblem – the national bird of Australia. It appears as a shield bearer on the Coat of arms of Australia with the red kangaroo, and as a part of the Arms also appears on the Australian 50 cent coin. It has featured on numerous Australian postage stamps, including a pre federation New South Wales 100th Anniversary issue from 1888, which featured a 2 pence blue emu stamp, a 36 cent stamp released in 1986, and a $1.35 stamp released in 1994. The hats of the Australian Light Horse are decorated with emu feather plumes. Trademarks of early Australian companies using the emu included Webbenderfer Bros frame mouldings (1891), Mac Robertson Chocolate and Cocoa (1893), Dyason and Son Emu Brand Cordial Sauce (1894), James Allard Pottery Wares (1906), and rope manufacturers G. Kinnear and Sons Pty. Ltd. still use it on some of their products. There are around six hundred gazetted places in Australia with "emu" in their title, including mountains, lakes, hills, plains, creeks and waterholes. During the 19th and 20th centuries, many Australian companies and household products were named after the bird. In Western Australia, Emu beer has been produced since the early 20th century and the Swan Brewery continues to produce a range of beers branded as "Emu". The quarterly peer reviewed journal of the Royal Australasian Ornithologists Union, also known as Birds Australia, is entitled Emu: Austral Ornithology. The comedian Rod Hull featured a wayward emu puppet in his act for many years and the bird returned to the small screen in the hands of his son Toby after the puppeteer's death in 1999. In 2019, American insurance company Liberty Mutual launched an advertising campaign that features LiMu Emu, a CGI rendered emu. Another popular Emu on social media is Emmanuel, a resident of Knuckle Bump Farms in south Florida. Taylor Blake, the farm's owner, since 2013 has recorded video shorts explaining aspects of the farm and is often interrupted as Emmanuel the Emu photobombs her videos earning constant rebukes; the term "Emmanuel don't do it!" has become popular on social media.

Қалыптануы мен сақталуы

Джон Гулдтың 1865 жылы алғаш жарияланған «Австралия құстарына арналған нұсқаулық» кітабында ол Тасманияда эмудың жоғалуына қайғырды, онда эму сирек кездесіп, содан кейін толығымен жойылып кеткен; ол эмулардың Сидней маңында бұрынғыдай көп кездеспейтінін айтты және осы түрге қорғалатын статус беруді ұсынды. Олардың санының өсу динамикасы тұрақты деп есептеледі және Халықаралық табиғатты қорғау одағы олардың сақталу статусын «алаңдауға негіз жоқ» деп бағалайды. Австралия материгіндегі эмулардың саны еуропалықтардың қоныстануына дейін болғаннан қазіргі кезде көп болғанымен, кейбір жергілікті популяциялардың жойылу қаупі сақталып тұр. Эмуларға төнетін қауіптер: қолайлы мекендеу орталарының жойылуы мен фрагментациясы, қасақана қырғын, көлік құралдарымен соқтығысу, жұмыртқалары мен балаларына хищтік шабуылдар.