Кіріспе

Еуропада 900-нан астам құс түрі байқалған. Еуропаның құс фаунасы Гималай тауларының солтүстігіндегі Азия және Солтүстік Африканың құс фаунасына ұқсас, екеуі де Палеарктика аймағына жатады. Солтүстік Америкамен ортақ топтар да көп. Алайда, Африка-тропикалық және Индомалай аймақтарына тән көптеген топтар Еуропада кездеспейді, олардың ішінде жаканалар, дартерлер, трогондар, мүйізділер, балбағалар, барбеттер (Африкада Lybiidae және Азияда Megalaimidae отбасылары), попугайлар, питталар, кукушкилер, кеңбұлақтар (Calyptomenidae және Eurylaimidae отбасылары), дронголар, монарх ұшқыштары, ақкөздер және экстрильдидтік торғайлар бар (бірақ попугайлар мен экстрильдидтік торғайлар адамдар тарапынан Еуропаға әкелінген). Еуропа аймағында жақында ғана (1800 жылдан кейін) кездесетін екі түр – үлкен гагарка және Канар аралдарының құлқасы қазір толығымен жойылған, ал тағы бір түр – жұқа мүңкілді шағала – жойылу қаупі бар. Сонымен қатар, жалпаққанатты бөдене Еуропада жойылған, бірақ Африка мен Азияда сақталған. Еуропада 71 құс түрі қорғауға алынған. Еуропадағы түрлердің статусын көрсету үшін келесі таңбалар қолданылды. Көбінесе кездесетін жергілікті түрлер ешбір санатқа жатпайды. (А) Кездейсоқ – Еуропада сирек немесе кездейсоқ кездесетін түр. (Е) Эндемик – Еуропаға ғана ендемик түр. (Ext) Жоқ болған – енді бар емес түр. (Ex) Жойылған – Еуропада жабайы табиғатта жойылған түр. (I) Кіргізілген – адамның тікелей немесе жанама әрекеті салдарынан Еуропаға әкелінген түр. Таксономиялық рет IOC World Bird List нұсқасы 13.1 бойынша жүргізілген.

Еуропаның анықтамасы

Бұл мақалада Еуропаның оңтүстігі Жерорта теңізімен, шығысы мен солтүстік-шығысы Урал тауларымен, Урал өзенімен және Каспий теңізімен, ал оңтүстік-шығысы Кавказ тауларымен, Қара теңізбен және Қара теңізді Жерорта теңізімен байланыстыратын су жолдарымен шектеледі. Исландия мен Шпицберген кіреді, бірақ Гренландия кірмейді. Жерорта теңізі аралдары көбінесе кіреді, бірақ Кипр және Түркияға немесе Солтүстік Африка немесе Таяу Шығыс елдеріне тиесілі аралдар кірмейді. Азор, Мадейра және Канар аралдары саяси жағынан Еуропаға жатады, бірақ географиялық немесе құс фаунасына негізделген анықтамалар осы аралдарды әртүрлі түрде Еуропаға, Африкаға немесе екеуіне де жатқызуы мүмкін. Осы аралдарға ғана тән немесе осы аралдарда ғана байқалған, бірақ Еуропаның басқа жерлерінде кездеспейтін құстар тиісінше белгіленеді. Осы тәсіл Кавказға да қолданылады, ол көбінесе Еуропа мен Азияның шекарасында орналасқан деп есептеледі. Кабо-Верде аралдарының құстары осы тізімге енгізілмейді. Мұхиттар Еуропаның жағалауынан 200 теңіз шақырымына дейін немесе Африкаға дейінгі арақашықтықтың жартысына дейін, қайсысы аз болса, солай қарастырылады. Жоғарыда анықталғандай, толығымен Еуропаға жататын елдер мен аумақтар үшін, егер түрлер тиісті ұлттық тізімде А, В немесе С санатына (немесе оған ең жақын санатына) жатса, олар осы тізімге енгізіледі. Еуропа мен Азияны (әсіресе Ресей мен Түркияны) аралап жатқан елдер үшін, сол елдегі байқаудың нақты орны шешуші болады.