Джордж Гершвин: Американдық композитор және пианист

Кіріспе

Американдық композитор және пианист (1898–1937)

Джордж Гершвин (/ɡ//ɜr//ʃ//.//w//ɪ//n/; туған аты Джейкоб Гершвин; 26 қыркүйек 1898 – 11 шілде 1937) – американдық композитор және пианист, оның шығармалары халықтық, джаз және классикалық жанрларды қамтиды. Оның ең белгілі туындыларының қатарында оркестрлік композициялар «Rhapsody in Blue» (1924) және «An American in Paris» (1928), «Swanee» (1919) және «Fascinating Rhythm» (1924) әндері, «Embraceable You» (1928) және «I Got Rhythm» (1930) джаз стандарттары, сондай-ақ «Summertime» хиті бар «Porgy and Bess» операсы (1935) жатады. Гершвин фортепианоны Чарльз Хамбицерден, ал композицияны Рубин Голдмарк, Генри Коуэлл және Джозеф Бродиден оқыды. Ол мансабын ән жазушы ретінде бастады, бірақ көп ұзамай ағасы Айра Гершвинмен және Бадди ДеСилвамен бірге Бродвей театрлық туындыларын жасай бастады. Ол Парижде Надя Булангерден оқуға ниеттенді, бірақ ол қатаң классикалық білім оның джазға негізделген стилін жояды деп қорқып, одан бас тартты. Гершвин онымен оқу туралы сұрағанда Морис Равел да осындай пікір білдірді. Содан кейін ол «An American in Paris» шығармасын жазды, Нью-Йоркке оралды және Ира мен Дюбоз Хейвардпен бірге «Porgy and Bess» операсын жазды. Бастапқыда коммерциялық сәтсіздікке ұшыраған опера, ХХ ғасырдың ең маңызды американдық операларының бірі және американдық мәдени классикасы болып есептеледі. Гершвин Голливудқа көшіп, көптеген фильмдерге музыка жазды. Ол 1937 жылы 38 жасында ми ісігінен қайтыс болды. Оның шығармалары кино мен теледидарда пайдаланылды, олардың көптегені джаз стандарттарына айналды.

Ата-бабалары

Гершвин еврей тегінен шыққан. Оның әкесінің әкесі, Яков Гершовиц, Ресей империясының Одесса қаласында (қазіргі Украина) дүниеге келген. Ол еврей болып саналып, еркін жүріп-тұру және тұру құқығын алу үшін Ресей императорлық армиясында 25 жыл механик болып қызмет еткен, соңында Санкт-Петербургке жақын жерде зейнеткерлікке шықты. Оның ұлы Моише, Джорджтың әкесі, әйелдер аяқ киімі үшін былғары кесуші болып жұмыс істеді. Оның анасы, Роза Брускина, Санкт-Петербург, Ресейде дүниеге келген. Моише Розамен Литваның Вильнюс қаласында кездескен. Ол және оның отбасы Ресейде еврейлерге қарсы сезім күшейгендіктен Нью-Йоркке көшіп келді, сол кезде Роза өзінің есімін Роуз деп өзгертті. Ресейде қалып, міндетті әскери қызметке шақырылуы мүмкін болған Моише, мүмкіндігі болғанда Америкаға көшіп кетті. Нью-Йоркке келген соң, ол өзінің атын Моррис деп өзгертті. Гершовиц Бруклинде анасының туысымен бірге тұрып, әйелдер аяқ киімі фабрикасында шебер болып жұмыс істеді. Ол 1895 жылдың 21 шілдесінде Розаға үйленді, ал Гершовиц көп ұзамай өзінің тегін Гершвин деп ағылшыншалады. Олардың тұңғыш ұлы Айра Гершвин 1896 жылдың 6 желтоқсанында дүниеге келді, содан кейін отбасы Бруклиннің Шығыс Нью-Йорк ауданындағы Снедикер даңғылы, 242 мекенжайындағы екінші қабаттағы пәтерге көшіп барды.

Ерте өмір

Джордж 1898 жылғы 26 қыркүйекте Снедикер даңғылындағы пәтерде дүниеге келді. Оның туу туралы куәлігінде ол Якоб Гершвин деп тіркелген, ал оның тегі орыс және идиш тілінде сөйлейтін иммигранттар арасында «Гершвин» деп айтылған. Ол атасының құрметіне аталған, және американдық дәстүрге қайшы, екінші есімі болмаған. Көп ұзамай ол Джордж деп танылды, ал кәсіби музыкант болған кезде тегін «Гершвин» деп өзгертті. Одан кейін Айра мен Джордж, тағы бір ұлы Артур Гершвин (1900–1981) және қызы Фрэнсис Гершвин (1906–1999) дүниеге келген соң, отбасының қалған мүшелері де солай жасады. Отбасы әр түрлі жерлерде тұрды, себебі әкесі әр жаңа іске кіріскен сайын тұрғын үйін ауыстырып отырды. Олар көбінесе идиш театры ауданында өсті. Джордж мен Айра жергілікті идиш театрларына жиі баратын, ал Джордж кейде эпизодтық рөлде сахнаға шығатын. Джордж Нью-Йорктің қарапайым үйлерінде балалық шағын өткізді, достарымен ойнап, роликтермен сырғанап, көшеде тәртіпсіздік жасады. 1908 жылға дейін ол музыкаға қызығушылық танытпады. Бірақ он жасында досы Макси Розенцвейгтің скрипкада ойнағанын естіп, қызығушылық танытты. Досының ойнаған әуені мен шеберлігі оны әсерге түсірді. Сонымен бірге Джорджтың ата-анасы үлкен ұлы Айраға пианино сатып алған еді. Бірақ ата-анасының таңғалысына қарай, Айра да қуанды, себебі Джордж пианинода көбірек уақыт өткізіп, ойнауды ұнататын. Оның кіші қарындасы Фрэнсис Гершвин отбасының ішінде музыкалық өнер арқылы ақша табуға бірінші болып қол жеткізгенімен, ол жас күйеуге шығып, ана мен үй шаруасымен айналысуға бел буды, осылайша музыкаға толыққанды берілу мүмкіндігінен айырылды. Ол өнерден қол үзген соң, сурет салуға ден қойды, бұл Джорджтың да қысқа ғана уақыт бойы хоббиі болған. Артур Гершвин Джордж мен Айраның жолын жалғастырып, әндер, мюзиклдер мен қысқа фортепиано пьесаларын жазды. Джордж шамамен екі жыл (1911 жылға дейін) әртүрлі фортепиано мұғалімдерінен сабақ алды, содан кейін 1913 жылы Бетховен симфониялық оркестрінің пианині Джек Миллер оны Чарльз Хамбицермен таныстырды. Хамбицер 1918 жылы қайтыс болғанға дейін Гершвиннің музыкалық ұстазы болып қалды, оған дәстүрлі фортепиано ойнау техникасын үйретті, еуропалық классикалық музыкамен таныстырды және оркестрлік концерттерге қатысуға шақырды.

George was born on September 26, 1898, in the Snediker Avenue apartment. His birth certificate identifies him as Jacob Gershwine, with the surname pronounced 'Gersh vin' in the Russian and Yiddish immigrant community. He was named after his grandfather, and, contrary to the American practice, had no middle name. He soon became known as George, and changed the spelling of his surname to 'Gershwin' around the time he became a professional musician; other family members followed suit after Ira and George, another boy, Arthur Gershwin (1900–1981), and a girl, Frances Gershwin (1906–1999), were born into the family. The family lived in many different residences, as their father changed dwellings with each new enterprise in which he became involved. They grew up mostly in the Yiddish Theater District. George and Ira frequented the local Yiddish theaters, with George occasionally appearing onstage as an extra. George lived a boyhood not unusual in New York tenements, which included running around with his friends, roller skating and misbehaving in the streets. Until 1908, he cared nothing about music. Then, as a ten year old, he was intrigued upon hearing his friend Maxie Rosenzweig's violin recital. The sound, and the way his friend played, captivated him. At about the same time, George's parents had bought a piano for his older brother Ira. To his parents' surprise, though, and to Ira's relief, it was George who spent more time playing it as he continued to enjoy it. Although his younger sister Frances Gershwin was the first in the family to make a living through her musical talents, she married young and devoted herself to being a mother and housewife, thus precluding spending any serious time on musical endeavors. Having given up her performing career, she settled upon painting as a creative outlet, which had also been a hobby George briefly pursued. Arthur Gershwin followed in the paths of George and Ira, also becoming a composer of songs, musicals, and short piano pieces. George studied with various piano teachers for about two years (circa 1911) before finally being introduced to Charles Hambitzer by Jack Miller (circa 1913), the pianist in the Beethoven Symphony Orchestra. Until his death in 1918, Hambitzer remained Gershwin's musical mentor, taught him conventional piano technique, introduced him to music of the European classical tradition, and encouraged him to attend orchestral concerts.

Тин-Пэн аллеясы мен Бродвей: 19131923

1913 жылы Гершвин 15 жасында мектепті тастап, Нью-Йорк қаласындағы Тин-Пэн аллеясында "әндерді насихаттаушы" болып жұмыс істеді. Ол Джером Х. Ремик пен Компаниядан аптасына 15 доллар табады, бұл Детройттегі баспа фирмасының Нью-Йорктегі филиалы болатын. Оның алғашқы жарық көрген әні 1916 жылы "When You Want 'Em, You Can't Get 'Em, When You've Got 'Em, You Don't Want 'Em" болды. Ол 17 жасар Гершвинге 50 цент табыс әкелді. 1916 жылы Гершвин Нью-Йорктегі Aeolian Company және Standard Music Rolls компанияларында жұмыс істей бастады, жазбалар түсіріп, әндерді аранжировкалады. Ол өзінің және басқа да есімдермен ондаған, тіпті жүздеген ролл шығарды (Гершвинге жатқызылатын псевдонимдердің ішінде Фред Мурта мен Берт Уинн бар). Сондай-ақ, ол Duo Art және Welte Mignon пианинолары үшін өзінің композицияларының роллдерін жазды. Пианино роллдерін жазудан бөлек, Гершвин қысқа уақытқа водевильге де қатысты, Нора Бейз бен Луиза Дрессерге пианинода сүйемелдеді. Оның 1917 жылғы "Риалто рипплз" жаңалық регтаймы коммерциялық сәттілікке жетті. 1919 жылы Гершвин Ирвинг Цезарь сөздерімен жазылған "Swanee" әнімен алғашқы ұлттық хитін жасады. Бродвей жұлдызы және бұрынғы әнші Ал Джольсон Гершвиннің "Swanee" әнін кеште орындағанын естіп, оны өзінің бір шоуында орындауды шешті. Одан кейін "О, Кей!" (1926), "Funny Face" (1927) және "Strike Up the Band" (1927 және 1930) туды. Гершвин соңғы әнді өзгертілген атаумен "УКЛА үшін топты соққыға түсіру" деп футбол әні ретінде пайдалануға рұқсат берді. 1920-ші жылдардың ортасында Гершвин қысқа уақытқа Парижде болды, ол кезінде атақты Надя Буланжеден композицияны оқып үйренуге өтініш білдірді. Бірақ ол, сондай-ақ Морис Равель сияқты басқа да бірнеше болашақ ұстаздар, қатаң классикалық білім оның джазға негіделген стилін жояды деп қорқып, одан бас тартты. Морис Равель Гершвинге жазған хатында: "Егер сен қазірдің өзінде бірінші дәрежелі Гершвин болсаң, не үшін екінші дәрежелі Равель болуың керек?" деді. Сол кезде Гершвин "Париждегі америкалық" шығармасын жазды. Бұл шығарма 1928 жылғы 13 желтоқсанда Карнеги залында алғаш рет орындалғанда аралас пікірлер алды, бірақ ол тез арада Еуропа мен АҚШ-тың стандартты репертуарына енді.

In 1913, Gershwin left school at the age of 15 to work as a "song plugger" on New York City's Tin Pan Alley. He earned $15 a week from Jerome H. Remick and Company, a Detroit based publishing firm with a branch office in New York. His first published song was "When You Want 'Em, You Can't Get 'Em, When You've Got 'Em, You Don't Want 'Em" in 1916. It earned the 17 year old 50 cents. In 1916, Gershwin started working for Aeolian Company and Standard Music Rolls in New York, recording and arranging. He produced dozens, if not hundreds, of rolls under his own and assumed names (pseudonyms attributed to Gershwin include Fred Murtha and Bert Wynn). He also recorded rolls of his own compositions for the Duo Art and Welte Mignon reproducing pianos. As well as recording piano rolls, Gershwin made a brief foray into vaudeville, accompanying both Nora Bayes and Louise Dresser on the piano. His 1917 novelty ragtime, "Rialto Ripples", was a commercial success. In 1919, Gershwin scored his first big national hit with his song "Swanee", with words by Irving Caesar. Al Jolson, a Broadway star and former minstrel singer, heard Gershwin perform "Swanee" at a party and decided to sing it in one of his shows. They followed this with Oh, Kay! (1926), Funny Face (1927) and Strike Up the Band (1927 and 1930). Gershwin allowed the latter song, with a modified title, to be used as a football fight song, "Strike Up The Band for UCLA". In the mid 1920s, Gershwin stayed in Paris for a short period, during which he applied to study composition with the noted Nadia Boulanger, who, along with several other prospective tutors such as Maurice Ravel, turned him down, afraid that rigorous classical study would ruin his jazz influenced style. Maurice Ravel's rejection letter to Gershwin told him, "Why become a second rate Ravel when you're already a first rate Gershwin?" While there, Gershwin wrote An American in Paris. This work received mixed reviews upon its first performance at Carnegie Hall on December 13, 1928, but it quickly became part of the standard repertoire in Europe and the United States.

Нью-Йорк: 1929-1935 жылдар

1929 жылы Гершвин ағайындылары «Show Girl» спектаклін жасады; келесі жылы «Girl Crazy» пайда болды, ол «Embraceable You» стандартын, оны Джинджер Роджерс орындады, және «I Got Rhythm» әнін таныстырды. 1931 жылғы «Of Thee I Sing» драма саласындағы Пулитцер сыйлығын жеңіп алған алғашқы музыкалық комедия болды; жеңімпаздар – Джордж С. Кауфман, Морри Рискинд және Айра Гершвин. Гершвин 1934 жылдың жазын Оңтүстік Каролинадағы Фолли аралында өткізді, себебі оны «Порги» романының авторы Дюбоз Хейвард шақырған болатын. Осы жұмыс сапарда ол өзінің «Порги мен Бесс» операсының музыкасын жазуға шабыттанды. «Rhapsody in Blue» композиторы «Порги мен Бесс» операсын тағы бір американдық классикасы деп санады, тіпті сыншылар оны қалай бағалау керектігін немесе опера ма, әлде амбициялық Бродвей мюзиклі ме екенін аныға алмай қалды. Театр тарихшысы Роберт Кимболл айтқандай: «Ол шекараларды бұзды. Бұл қатаң алғанда музыкалық туынды да емес, драмалық туынды да емес – ол музыка және драма сыншыларының екеуінен де жауап алды. Бірақ бұл туынды әрқашан санаттан тыс болды».

Соңғы жылдары: 1936-1937

"Порги мен Бесс" коммерциялық сәтсіздікке ұшырағаннан кейін Гершвин Голливудқа көшіп барды. 1936 жылы RKO Pictures компаниясы оған Фред Астер мен Джинджер Роджерс бас рөлде ойнаған "Билейік пе?" фильміне музыка жазуды тапсырды. Гершвиннің балет пен джазды жаңаша үйлестіретін, бір сағаттан асатын кеңейтілген музыкалық шығармасы болды. Гершвинге оны жазу және оркестрлеуге бірнеше ай уақыт кетті. Гершвин композитор Кей Свифтпен он жыл бойы қарым-қатынаста болды және ол оның музыкасы туралы жиі кеңес алатын. Екеуі ешқашан үйленбеді, бірақ ол осы қарым-қатынастың жалғасуы үшін күйеуі Джеймс Уорбургтан ажырасты. Свифттың немересі Кэтрин Вебердің пікірінше, олардың үйленбеуіне себеп Джорджтың анасы Розаның "Кей Свифт еврей болмағандықтан наразы болуы" болды. 1926 жылғы Гершвиндердің "О, Кей" мюзиклі оның құрметіне аталды. Гершвиннің өлімінен кейін Свифт оның кейбір музыкасын өңдеп, көптеген жазбаларын түсіріп, ағасы Айрамен бірнеше жобада бірлесіп жұмыс істеді.

Ауру және өлім

1937 жылдың басында Гершвин басын ауыртып, көзін жоғалтатындей бас ауруларынан және күйген резеңке иісін сезінуден шағымдана бастады. (Бұған дейін, 1934 жылдың ақпан айында, ол Детройт теміржол станциясында күйген қоқыс иісін сезгенін айтқан, бірақ оның жанындағылар иіс сезген жоқ.) 1937 жылдың 11 ақпанында ол француз маэстросы Пьер Монтеux басқарған Сан-Франциско симфониялық оркестрімен бірге өзінің фортепиано концертін F мажордағы арнайы концертте орындады. Әдетте өзінің шығармаларында өте жақсы пианист болатын Гершвин орындау кезінде координацияның бұзылуына және есінен тануға ұшырады. Ол сол кезде Айра мен оның әйелі Леонорамен бірге Беверли-Хиллстегі жалға алынған үйінде тұрып, Голливудтың басқа да фильмдері жобаларында жұмыс істеп жатқан еді. Леонора Джорджтың көңіл күйінің өзгеруінен және оның тамақ ішкенде тамақты төгіп алуынан алаңдады. Ол психикалық ауруды күдіктенді және оны үйден шығарып, жақын жердегі лирик Ип Харбургтің бос бөлмесіне көшіруді талап етті, онда ол өзінің жеке күзетшісі Пол Мюллердің күтіміне берілді. Бас аурулары мен иіс сезу галлюцинациялары жалғасты. 1937 жылдың 9 шілдесінде Гершвин Харбургтің үйінде құлап, "Голдвин фоллиз" фильмінің музыкасын жазып жатқан еді. Ол Лос-Анджелестегі Седарс-оф-Либан ауруханасына апарылды және комаға түсті. Дәрігерлер оның миында ісік бар екенін білгенде ғана, оның жағдайының қатты екенін түсінді. Леонора Джорджтың жақын досы Эмиль Мосбахерге қоңырау шалып, нейрохирург табудың өте қажет екенін түсіндірді. Мосбачер дереу Бостон қаласындағы Харви Кушингке хабарласты, ол бірнеше жыл бұрын зейнетке шыққан еді. Ол Мэриленд штатының губернаторы Гарри Найспен бірге Чесапик шығанағында балық аулап жүрген Уолтер Дендиді ұсынды. Мосбачер Ақ үйге қоңырау шалып, жағалау күзетінің кемесін губернатордың яхтасын іздеп, Дендиді жағаға тез әкелуге жіберді. Содан кейін Мосбачер ұшақ жалдап, Дендиді Ньюарк әуежайына ұшырып, ол жерден Лос-Анджелеске ұшақпен баратын болды; сол кезде Гершвиннің жағдайы ауыр болды және операция жасау қажет болды. 1937 жылдың 11 шілдесінде, жексенбі күні таңертең дәрігерлер оның миындағы ірі ісікті алып тастады, бұл глиобластома болған деп есептелді, бірақ Гершвин сол күні 38 жасында қайтыс болды. Ол 9 шілдеде тұрғанда кенеттен құлап, комаға түскені мидың жарылуы және Дюрет қан кетуімен байланысты деп түсіндірілді. Ол Нью-Йорк штатының Хадсон қаласындағы Вестчестер Хиллс зиратында жерленді. 1937 жылдың 8 қыркүйегінде Голливуд Боулда естелік концерт өтті, онда Отто Клемперер Гершвиннің Үш прелюдиясының екіншісін өз оркестрлеуімен дирижерлік етті.

Early in 1937, Gershwin began to complain of blinding headaches and a recurring impression that he smelled burning rubber. (As early as February 1934, he had said he smelled burning garbage at the Detroit railway station, though those with him did not.) On February 11, 1937, he performed his Piano Concerto in F in a special concert of his music with the San Francisco Symphony Orchestra under the direction of French maestro Pierre Monteux. Gershwin, normally a superb pianist in his own compositions, suffered coordination problems and blackouts during the performance. He was at the time working on other Hollywood film projects while living with Ira and his wife Leonore in their rented house in Beverly Hills. Leonore Gershwin began to be disturbed by George's mood swings and his seeming inability to eat without spilling food at the dinner table. She suspected mental illness and insisted he be moved out of their house to lyricist Yip Harburg's empty quarters nearby, where he was placed in the care of his valet, Paul Mueller. The headaches and olfactory hallucinations continued. On the night of July 9, 1937, Gershwin collapsed in Harburg's house, where he had been working on the score of The Goldwyn Follies. He was rushed to Cedars of Lebanon Hospital in Los Angeles, and fell into a coma. Only then did his doctors come to believe that he was suffering from a brain tumor. Leonore called George's close friend Emil Mosbacher and explained the dire need to find a neurosurgeon. Mosbacher immediately called pioneering neurosurgeon Harvey Cushing in Boston, who, retired for several years by then, recommended Walter Dandy, who was on a boat fishing in the Chesapeake Bay with Harry Nice, the governor of Maryland. Mosbacher called the White House and had a Coast Guard cutter sent to find the governor's yacht and bring Dandy quickly to shore. Mosbacher then chartered a plane and flew Dandy to Newark Airport, where he was to catch a plane to Los Angeles; by that time, Gershwin's condition was critical and the need for surgery was immediate. in the early hours of Sunday, July 11, 1937, doctors at Cedars removed a large brain tumor, believed to have been a glioblastoma, but Gershwin died that morning at the age of 38. The fact that he had suddenly collapsed and become comatose after he stood up on July 9 has been interpreted as brain herniation with Duret hemorrhages. He was interred at Westchester Hills Cemetery in Hastings on Hudson, New York. A memorial concert was held at the Hollywood Bowl on September 8, 1937, at which Otto Klemperer conducted his own orchestration of the second of Gershwin's Three Preludes.

Музыкалық стиль және әсері

Гершвинге ХХ ғасырдың басындағы француз композиторлары әсер етті. Өз кезегінде Морис Равел Гершвиннің қабілетіне таң қалды, ол былай деді: "Жеке өзім джазды өте қызықты деп санаймын: ырғақтары, мелодиялардың орындалуы, мелодиялардың өзі. Джордж Гершвиннің шығармаларын естідім және оларды қызықты деп табамын". Гершвиннің симфониялық шығармаларындағы оркестрлеулер көбінесе Равельдің оркестрлеулеріне ұқсас; сондай-ақ, Равельдің екі фортепиано концерті Гершвиннің ықпалын көрсетеді. Джордж Гершвин Равелден сабақ алуды сұрады. Равел Гершвиннің қанша ақша тапқанын естіген соң, оған: "Сен маған сабақ бергенің дұрыс" деді. (Бұл оқиғаның кейбір нұсқаларында композитор ретінде Равел емес, Игорь Стравинский фигура етеді; алайда Стравинский бұл оқиғаны Равелден естігенін растады.) Гершвиннің фа мажордағы концерті Клод Дебюссидің шығармаларымен байланысты болды, джаз стилінен гөрі. Бұл салыстыру оны француз стилін зерттеуден тоқтатып қоймады. "Париждегі америкалық" атты шығарманың атауы оның композитор ретінде саналы түрде жасаған саяхатын көрсетеді: "Бастапқы бөлім әдеттегі француз стилінде, Дебюсси мен Les Six стилінде дамиды, бірақ мелодиялар түпнұсқа". Гершвин Альбан Берг, Дмитрий Шостакович, Игорь Стравинский, Дариус Мийо және Арнольд Шёнбергтің шығармаларына қызығушылық танытты. Ол Шёнбергтен де композиция сабақтарын сұрады. Шёнберг: "Мен сені жаман Шёнбергке айналдырамын, ал сен қазірдің өзінде керемет Гершвинсің" деп бас тартты. (Бұл цитата Гершвиннің 1928 жылы Францияға сапары кезінде Морис Равелге айтқан сөзіне ұқсас: "Неге екінші деңгейдегі Равел болу керексің, егер сен бірінші деңгейдегі Гершвин болсаң?") Гершвинге әсіресе Бергтің музыкасы қатты әсер етті, ол оған "Лирикалық сюитаның" ноталарын берді. Ол 1931 жылы Леопольд Стоковский дирижерлік еткен "Воццек" операсының американдық премьерасына қатысты және "күлкіге толы әсер алды". Гершвиннің композиция бойынша ұстазы ретінде орыс Джозеф Шиллинджердің (1932–1936) әсері оған композиция әдісін ұсынуда маңызды болды. Шиллинджердің Гершвинге тигізген әсерінің сипаты туралы пікірталас болды. "Порги мен Бесс" операсының қанатын жайғаннан кейін Шиллинджер операның жасалуына үлкен және тікелей әсер еткенін мәлімдеді; ағасы Айра мұндай көмекті мүлдем жоққа шығарды. Гершвиннің ұстазымен музыкалық қарым-қатынасы туралы үшінші жазбаны Гершвиннің жақын досы Вернон Дьюк, сондай-ақ Шиллинджердің шәкірті, 1947 жылы "Музыкалық тоқсандық" журналында жариялады. Гершвиннің ерекшелігі – музыка формаларын өзінің бірегей стиліне бейімдеу қабілеті. Ол Tin Pan Alley-де тапқан джазды өз дәуірінің танымал әндерімен ырғақтары мен тоналдылығын біріктіре отырып, кең қауымға таныстырды. Джордж Гершвин өзінің музыкасы туралы үлкен мәлімдеме жасаған жоқ, бірақ ол "нағыз музыка халықтың және заманның ой-пікірін және ұмтылысын көрсетуі керек деп сенді. Менің халқым – американдықтар. Менің уақытым – бүгін". 2007 жылы Конгресс кітапханасы танымал әндерге арналған Гершвин сыйлығын Джордж және Айра Гершвиннің құрметіне атады. Популярлы музыканың мәдениетке тигізген терең және оң әсерін мойындай отырып, сыйлық жыл сайын композиторға немесе орындаушыға, өмір бойындағы еңбектері Гершвиндермен байланысты сапа стандартын көрсететін тұлғаға табыс етіледі. 2007 жылдың 1 наурызында бірінші Гершвин сыйлығы Пол Саймонға табыс етілді.

Gershwin was influenced by French composers of the early twentieth century. In turn Maurice Ravel was impressed with Gershwin's abilities, commenting, "Personally I find jazz most interesting: the rhythms, the way the melodies are handled, the melodies themselves. I have heard of George Gershwin's works and I find them intriguing." The orchestrations in Gershwin's symphonic works often seem similar to those of Ravel; likewise, Ravel's two piano concertos evince an influence of Gershwin. George Gershwin asked to study with Ravel. When Ravel heard how much Gershwin earned, Ravel replied with words to the effect of, "You should give me lessons." (Some versions of this story feature Igor Stravinsky rather than Ravel as the composer; however Stravinsky confirmed that he originally heard the story from Ravel.) Gershwin's own Concerto in F was criticized for being related to the work of Claude Debussy, more so than to the expected jazz style. The comparison did not deter him from continuing to explore French styles. The title of An American in Paris reflects the very journey that he had consciously taken as a composer: "The opening part will be developed in typical French style, in the manner of Debussy and Les Six, though the tunes are original." Gershwin was intrigued by the works of Alban Berg, Dmitri Shostakovich, Igor Stravinsky, Darius Milhaud, and Arnold Schoenberg. He also asked Schoenberg for composition lessons. Schoenberg refused, saying "I would only make you a bad Schoenberg, and you're such a good Gershwin already." (This quote is similar to one credited to Maurice Ravel during Gershwin's 1928 visit to France – "Why be a second rate Ravel, when you are a first rate Gershwin?") Gershwin was particularly impressed by the music of Berg, who gave him a score of the Lyric Suite. He attended the American premiere of Wozzeck, conducted by Leopold Stokowski in 1931, and was "thrilled and deeply impressed". Russian Joseph Schillinger's influence as Gershwin's teacher of composition (1932–1936) was substantial in providing him with a method of composition. There has been some disagreement about the nature of Schillinger's influence on Gershwin. After the posthumous success of Porgy and Bess, Schillinger claimed he had a large and direct influence in overseeing the creation of the opera; Ira completely denied that his brother had any such assistance for this work. A third account of Gershwin's musical relationship with his teacher was written by Gershwin's close friend Vernon Duke, also a Schillinger student, in an article for the Musical Quarterly in 1947. What set Gershwin apart was his ability to manipulate forms of music into his own unique voice. He took the jazz he discovered on Tin Pan Alley into the mainstream by splicing its rhythms and tonality with that of the popular songs of his era. Although George Gershwin would seldom make grand statements about his music, he believed that "true music must reflect the thought and aspirations of the people and time. My people are Americans. My time is today." In 2007, the Library of Congress named its Gershwin Prize for Popular Song after George and Ira Gershwin. Recognizing the profound and positive effect of popular music on culture, the prize is given annually to a composer or performer whose lifetime contributions exemplify the standard of excellence associated with the Gershwins. On March 1, 2007, the first Gershwin Prize was awarded to Paul Simon.

Жазбалар мен фильмдер

Карьерасының басында, өзінің атымен де, псевдонимдермен де Гершвин жүзден астам ойыншы пианино роликтерін жазды, бұл оның табысының басты көзі болды. Көпшілігі сол кезеңнің танымал музыкасы еді, ал аз бөлігі – оның өзінің шығармалары. Музыкалық театрға жазған туындыларынан түскен табысы жеткілікті болғаннан кейін, роликтерді жазу қажеттілігі жойылды. 1920 жылдары ол Aeolian Company компаниясының фортепианосы үшін өзінің ең танымал шығармаларының қосымша роликтерін жазды, соның ішінде "Rhapsody in Blue" әнінің толық нұсқасы да бар еді. Пианино роликтерімен салыстырғанда, Гершвиннің ойнаған дыбыс жазбалары аз санда сақталған. Оның алғашқы жазбасы 1919 жылы Фред Ван Эпс триосымен бірге "Swanee" әні болды. Жазылған дыбыста Ван Эпстің банджода ойнауы ерекше көзге түседі, ал фортепианоның үні көлеңге түседі. Бұл жазба 1920 жылдың басында "Swanee" әні Аль Джолсонның ерекше туындысы ретінде танымал болғанға дейін жасалған. Гершвин 1924 жылы Пол Уайтмен және оның оркестрімен бірге Victor Talking Machine Company үшін "Rhapsody in Blue" әнінің қысқартылған нұсқасын жазды. Гершвин және сол оркестр 1927 жылы Victor үшін осы әннің қысқартылған нұсқасын электрлік жазбаға түсірді. Алайда, студияда интерпретация туралы туған дау Уайтменді ашуландырып, ол жазба сессиясынан шығып кетті. Victor компаниясының штаттағы дирижері және аранжировщигі Натаниел Шилкрет оркестрді басқарды, бірақ Уайтмен әлі де жазбаның мұқабасында дирижер ретінде көрсетілген. Гершвин өзінің мюзиклдерінен әндерді соло фортепианода орындап жазды, олардың кейбіреулерінде Фред пен Адель Астердің вокалы да болды, сондай-ақ фортепианоға арналған үш прелюдиясы да жазылды. 1929 жылы Гершвин Натаниел Шилкрет пен Виктор симфониялық оркестрімен бірге "An American in Paris" әнінің әлемдік премьералық жазбасын "бақылаушылық" етті. Гершвиннің жазбадағы рөлі шектеулі болды, өйткені Шилкрет дирижерлік етіп, музыка туралы өз пікірлері болды. Қысқа уақытқа созылған челеста солосын ойнауға ешкім тағайындалмағанын білгенде, Гершвиннен осы аспапта ойнай ала ма деп сұрады, ол келісті. Гершвиннің орындауы баяу бөлімде қысқаша ғана естіледі. Гершвин бірнеше радио бағдарламаларында, соның ішінде Руди Валлидің бағдарламаларында пайда болды және оның кейбір композицияларын орындады. Бұл F мажордағы концерттің үшінші бөлімін қамтыды, Валли студиялық оркестрді басқарды. Осы қойылымдардың кейбіреулері транскрипциялық дискілерде сақталды және LP мен CD форматтарында жарық көрді. 1934 жылы жоспарлаған халық операсын қаржыландыру үшін ақша табу мақсатында Гершвин өзінің "Music by Gershwin" атты радио бағдарламасын жүргізді. Шоу NBC Blue Network арнасында ақпаннан мамыр айына дейін, содан кейін қыркүйектен бастап 1934 жылдың 23 желтоқсанында өткен соңғы бағдарламаға дейін көрсетілді. Ол өзінің және басқа композиторлардың шығармаларын ұсынды. Осы және басқа радио хабарларын жазған жазбаларға оның "Variations on I Got Rhythm", F мажордағы концерттің бөлімдері және оның музыкалық комедияларынан көптеген әндер кірді. Ол сондай-ақ оркестрді басқарып, фортепиано сололарын ойнаған Екінші рапсодиясының бір бөлігін жазды. Гершвин "Porgy and Bess" операсынан үзінділерді алғашқы актерлік құрамның мүшелерімен бірге жазды, оркестрді клавиатурадан басқарды; ол тіпті таңдалған шығармаларды және орындаушылардың есімдерін жариялады. 1935 жылы RCA Victor оны "Porgy and Bess" операсынан үзінділерді жазуды қадағалауды сұрады; бұл оның соңғы жазбалары болды. RCA Victor 1938 жылдың 10 шілдесінде NBC радио желісінде таратылған RCA Magic Key бағдарламасынан жазылған 5 дискілік 12 дюймдік 78 айналымдық "Memorial Album" (C 29) шығарды. Онда Натаниел Шилкрет басқарған Виктор Салон тобы мен әнші Джейн Фроман қатысты. 1931 жылдың тамызында Манхэттен театрының (қазіргі Эд Салливан театры) ашылуы кезінде түсірілген 74 секундтық Гершвиннің "I Got Rhythm" әнін ойнап жатқан бейнежазбасы сақталған. Гершвиннің үнсіз үй фильмдері де бар, олардың кейбіреулері Kodachrome түсті фильмдерінде түсірілген, олар композиторға арналған құрметте көрсетілген. Сонымен қатар, 1930 жылы "Strike Up the Band" қойылымының Бродвей репетициясы кезінде Гершвиннің "Mademoiselle from New Rochelle" және "Strike Up the Band" әндерін фортепианода ойнаған жаңалық бейнелері бар. 30-жылдардың ортасында "Strike Up The Band" әні UCLA университетіне футбол командасының әні ретінде пайдалануға берілді, ол "Strike Up The Band for UCLA" деп аталды. Кларк пен Маккалоудың комедиялық дуэті Гершвинмен сөйлесіп, содан кейін ол ойнап жатқанда ән шырқап отыр. 1945 жылы Джордж Гершвин рөлін Роберт Алданың ойнауымен "Rhapsody in Blue" атты фильм түсірілді. Фильмде Гершвин өмірі туралы көптеген нақты қателіктер бар, бірақ оның музыкасының көптеген мысалдары да бар, соның ішінде "Rhapsody in Blue" әнінің дерлік толық орындалуы да бар. 1965 жылы Movietone Records MTM 1009 нөмірімен "George Gershwin plays RHAPSODY IN BLUE" және оның басқа да сүйікті шығармаларын қамтитын Гершвиннің пианино роликтерін шығарды. LP дискісінің B жағында тағы тоғыз жазба болды. 1975 жылы Columbia Records Гершвиннің "Rhapsody In Blue" пианино роликтерін, Columbia Jazz Band орындауындағы түпнұсқа джаз-бендтің қосымша музыкасымен, Майкл Тилсон Томас басқаруымен шығарды. Columbia Masterworks дискісінің B жағында Тилсон Томас басқарған Нью-Йорк филармониясының "An American In Paris" әні болды. 1976 жылы RCA Records Гершвиннің түпнұсқа жазбаларын "Gershwin plays Gershwin, Historic First Recordings" (RCA Victrola AVM1 1740) альбомында қайта шығарды. Оған 1924 жылы Пол Уайтмен оркестрімен және Гершвиннің фортепианода орындауымен жазылған "Rhapsody in Blue" әнінің алғашқы LP нұсқасы, 1929 жылғы Натаниел Шилкрет басқарған "An American in Paris" әні және Гершвиннің челестада орындауы кірді. Сондай-ақ "Three Preludes", "Clap Yo' Hands" және "Someone to Watch Over Me" әндері де енді. Вуди Алленнің 1979 жылғы "Manhattan" фильмінің саундтрегі Гершвиннің шығармаларынан толыққанды құралған, соның ішінде "Rhapsody in Blue", "Love is Sweeping the Country" және "But Not for Me" әндері, Зюбин Мехта басқарған Нью-Йорк филармониясы мен Майкл Тилсон Томас басқарған Буффало филармониясы орындауында. Фильм автор рөліндегі Алленнің монологымен басталады: "Ол Нью-Йорк қаласын жақсы көретін. Оған қарағанда, жыл мезгіліне қарамастан, бұл қала әлі де қара-ақ түстерде өмір сүріп, Джордж Гершвиннің керемет әуендерімен дымқылдаған қала еді." 1993 жылы Nonesuch Records Artis Wodehouse күш-жігерімен Гершвиннің жазған пианино роликтерін қамтитын екі аудио CD-сін шығарды, олар "Gershwin Plays Gershwin: The Piano Rolls" деп аталды. 2010 жылы Брайан Уилсон "Brian Wilson Reimagines Gershwin" альбомын шығарды, ол Джордж және Айра Гершвиннің он әнінен, сондай-ақ "Rhapsody in Blue" әнінен алынған бөліктермен және Уилсон мен топ мүшесі Скотт Беннеттің жаңадан аяқталған фрагменттерімен құралған.

Early in his career, under both his own name and pseudonyms, Gershwin recorded more than one hundred forty player piano rolls which were a main source of his income. The majority were popular music of the period and a smaller proportion were of his own works. Once his musical theater writing income became substantial, his regular roll recording career became superfluous. He did record additional rolls throughout the 1920s of his main hits for the Aeolian Company's reproducing piano, including a complete version of his Rhapsody in Blue. Compared to the piano rolls, there are few accessible audio recordings of Gershwin's playing. His first recording was his own "Swanee" with the Fred Van Eps Trio in 1919. The recorded balance highlights the banjo playing of Van Eps, and the piano is overshadowed. The recording took place before "Swanee" became famous as an Al Jolson specialty in early 1920. Gershwin recorded an abridged version of Rhapsody in Blue with Paul Whiteman and his orchestra for the Victor Talking Machine Company in 1924, soon after the world premiere. Gershwin and the same orchestra made an electrical recording of the abridged version for Victor in 1927. However, a dispute in the studio over interpretation angered Whiteman and he walked out on the session. Victor's staff conductor and arranger Nathaniel Shilkret led the orchestra, though Whiteman is still credited as conductor on the original record labels. Gershwin made a number of solo piano recordings of tunes from his musicals, some including the vocals of Fred and Adele Astaire, as well as his Three Preludes for piano. In 1929, Gershwin "supervised" the world premiere recording of An American in Paris with Nathaniel Shilkret and the Victor Symphony Orchestra. Gershwin's role in the recording was rather limited, particularly because Shilkret was conducting and had his own ideas about the music. When it was realized that no one had been hired to play the brief celeste solo, Gershwin was asked if he could and would play the instrument, and he agreed. Gershwin can be heard, rather briefly, on the recording during the slow section. Gershwin also appeared on several radio programs, including Rudy Vallee's, and played some of his compositions. This included the third movement of the Concerto in F with Vallee conducting the studio orchestra. Some of these performances were preserved on transcription discs and have been released on LP and CD. In 1934, in an effort to earn money to finance his planned folk opera, Gershwin hosted his own radio program titled Music by Gershwin. The show was broadcast on the NBC Blue Network from February to May and again in September through the final show on December 23, 1934. He presented his own work as well as the work of other composers. Recordings from this and other radio broadcasts include his Variations on I Got Rhythm, portions of the Concerto in F, and numerous songs from his musical comedies. He also recorded a run through of his Second Rhapsody, conducting the orchestra and playing the piano solos. Gershwin recorded excerpts from Porgy and Bess with members of the original cast, conducting the orchestra from the keyboard; he even announced the selections and the names of the performers. In 1935, RCA Victor asked him to supervise recordings of highlights from Porgy and Bess; these were his last recordings. RCA Victor issued a 5 record 12 inch 78 rpm Memorial Album (C 29) recorded from the RCA Magic Key program broadcast on July 10, 1938, over the NBC Radio Network. It featured the Victor Salon Group conducted by Nathaniel Shilkret and singer Jane Froman. A 74 second newsreel film clip of Gershwin playing I Got Rhythm has survived, filmed at the opening of the Manhattan Theater (now The Ed Sullivan Theater) in August 1931. There are also silent home movies of Gershwin, some of them shot on Kodachrome color film stock, which have been featured in tributes to the composer. In addition, there is newsreel footage of Gershwin playing "Mademoiselle from New Rochelle" and "Strike Up the Band" on the piano during a Broadway rehearsal of the 1930 production of Strike Up the Band. In the mid 30s, "Strike Up The Band" was given to UCLA to be used as a football fight song, "Strike Up The Band for UCLA". The comedy team of Clark and McCullough are seen conversing with Gershwin, then singing as he plays. In 1945, the film biography Rhapsody in Blue was made, starring Robert Alda as George Gershwin. The film contains many factual errors about Gershwin's life, but also features many examples of his music, including an almost complete performance of Rhapsody in Blue. In 1965, Movietone Records released an album MTM 1009 featuring Gershwin's piano rolls of the titled George Gershwin plays RHAPSODY IN BLUE and his other favorite compositions. The B side of the LP featured nine other recordings. In 1975, Columbia Records released an album featuring Gershwin's piano rolls of Rhapsody In Blue, accompanied by the Columbia Jazz Band playing the original jazz band accompaniment, conducted by Michael Tilson Thomas. The B side of the Columbia Masterworks release features Tilson Thomas leading the New York Philharmonic in An American In Paris. In 1976, RCA Records reissued a collection of Gershwin's original recordings on the album Gershwin plays Gershwin, Historic First Recordings (RCA Victrola AVM1 1740). Included was the first LP release of the 1924 recording of Rhapsody in Blue with the Paul Whiteman Orchestra and Gershwin on piano; An American in Paris, from 1929 conducted by Nathaniel Shilkret with Gershwin on celesta. Also included were Three Preludes, "Clap Yo' Hands" and "Someone to Watch Over Me", among others. The soundtrack to Woody Allen's 1979 film Manhattan is composed entirely of Gershwin's compositions, including Rhapsody in Blue, "Love is Sweeping the Country", and "But Not for Me", performed by both the New York Philharmonic under Zubin Mehta and the Buffalo Philharmonic under Michael Tilson Thomas. The film begins with a monolog by Allen, in the role of a writer, describing a character in his book: "He adored New York City To him, no matter what the season was, this was still a town that existed in black and white and pulsated to the great tunes of George Gershwin." In 1993, two audio CDs featuring piano rolls recorded by Gershwin were issued by Nonesuch Records through the efforts of Artis Wodehouse, entitled Gershwin Plays Gershwin: The Piano Rolls. In 2010, Brian Wilson released Brian Wilson Reimagines Gershwin, consisting of ten George and Ira Gershwin songs, bookended by passages from Rhapsody in Blue, with two new songs completed from unfinished Gershwin fragments by Wilson and band member Scott Bennett.

Мүліктік

Гершвин мұра қалдырмай қайтыс болды, ал оның мүлкі анасына өтті. Мұрагерлік оның "Rhapsody in Blue" туындысынан кейінгі шығармаларының авторлық құқықтарын лицензиялаудан АҚШ-та авторлық төлемдерді алуын жалғастыруда. Мұрагерлік Сонни Боно авторлық құқықты ұзарту туралы заңды (АҚШ-тың 75 жылдық авторлық құқық қорғау мерзімін тағы 20 жылға ұзартқан) қолдады, себебі оның 1923 жылғы мерзімі Гершвин ең танымал туындыларын жасай бастағанға дейін аяқталды. Гершвиннің барлық жеке туындыларының авторлық құқықтары Еуропалық Одақта өмір сүрген мерзіміне 70 жыл қосылған ережеге сәйкес 2007 жылдың соңында, ал АҚШ-та Гершвиннің 1925 жылға дейінгі туындылары бойынша 2020 жылдың 1 қаңтарында тоқтап қалды. 2005 жылы The Guardian газеті "композитордың өмірінде жинаған табысының бағалауы" негізінде Джордж Гершвиннің барлық уақыттағы ең бай композитор екенін анықтады. Джордж және Айра Гершвиндер жинағының көп бөлігі Айра және Гершвин отбасы мүліктерімен сыйға берілді, қазір Конгресс кітапханасында сақтаулы. 2013 жылдың қыркүйегінде Ира және Джордж Гершвин мүліктері мен Мичиган университеті арасында серіктестік құрылды, ол университеттегі Музыка, Театр және Би мектебіне Гершвиннің барлық туындыларына, оның ішінде қағаздарына, композициялық жобаларына және ноталарына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Оның барлық туындыларына тікелей қол жеткізу музыканттарға, композиторларға және ғалымдарға оның шығармаларын талдап, жаңаша түсіндіруге, композитордың көзқарасын дәл бейнелеу және оның мұрасын сақтау мақсатында мүмкіндік береді. Марк Клэг редакциялаған Гершвиннің сындық басылымының алғашқы бөлімдері 2017 жылы жарық көреді деп күтілуде; олар 1924 жылғы "Rhapsody in Blue", "An American in Paris" және "Porgy and Bess" джаз тобының нұсқаларын қамтиды.

Марапаттар мен құрметтер

1937 жылы Гершвин «Олар мені одан айыра алмайды» әні үшін 1937 жылғы «Оскар» сыйлығына бір рет тікелей ұсынылған. Бұл ән оның ағасы Айрамен бірлесіп, «Біз билейік» фильмі үшін жазылған. Ұсынылым Гершвиннің қайтыс болғаннан кейін жасалды; ол фильм экранға шыққаннан кейін екі ай өткен соң дүние салды. 1985 жылы Джордж және Айра Гершвинге Конгресс Алтын медалі табысталды. Осы сыйлықты тағы үш композитор – Джордж М. Кохан, Гарри Чапин және Ирвинг Берлин ғана алған. 1998 жылы Гершвин «америкалық музыкаға ерекше және ұзаққа созылған үлесі үшін, оның туғанына 100 жыл толуына орай» арнайы Пулитцер сыйлығымен марапатталды. Джордж және Айра Гершвиннің өмірлік музыкалық жетістіктері үшін UCLA сыйлығы құрылды, ол ағайындылардың музыкаға қосқан үлесін және UCLA-ға «Strike Up the Band for UCLA» әнін сыйға тартқандарын еске алады. 2006 жылы Гершвин Лонг-Айленд Музыкалық Даңқ залына енгізілді. 2007 жылы Конгресс кітапханасы Джордж және Айра Гершвиннің құрметіне Конгресс кітапханасының танымал әндерге арналған Гершвин сыйлығын (немесе Гершвин сыйлығы) тағайындады.

Биопиялық

1945 жылы түсірілген "Rhapsody in Blue" тамылжыңдық фильмінде Джордж Гершвин рөлін Роберт Алда сомдады.

Басқа медиадағы суреттер

Джордж Лукастың "Жас Индиана Джонстың оқиғалары" телесериалында, 1999 жылы телефильм түрінде шыққан "1920 жылғы дау" фильмінде, ойдан шығарылған Джордж Гершвин Индиана Джонстың досы ретінде пайда болады. Ол сондай-ақ "Hollywood Follies" фильмінде шамалы ғана рөлде көрінеді. Оны Том Бекетт сомдайды. 1999 жылдан бері Герши Фельдер "Жалғыз Джордж Гершвин" атты бір актерлік көрсетілімді ұйымдастырып келеді, ол 3000-нан астам қойылымдарды көрсетті және 2007 жылы екі "Ovation" сыйлығын жеңіп алды. COVID-19 пандемиясына жауап ретінде Фельдер 2020 жылдың қыркүйегінде "Hershey Felder Presents: Live from Florence" атты әлемдік онлайн трансляциясын іске қосты, онда "Hershey Felder as George Gershwin Alone" қойылымы көрсетілді. 2015 жылы ирландтық "Moone Boy" ситкомының "Gershwin's Bucket List" атты соңғы эпизодында Пол Радд Джордж Гершвинге негізделген, автордың сүйікті композиторы деп есептелетін, ойдағы досты бейнелейді.