Кіріспе
Американдық суретші Реджинальд Марш (14 наурыз 1898 – 3 шілде 1954) – Париж қаласында туған американдық суретші, ең бастысы 1920-1930 жылдардағы Нью-Йорк қаласының өмірін бейнелеуімен танымал. Көп адамдар толы Кони-Айленд жағажайының көріністері, водевиль және бурлеск сияқты халыққа танымал ойын-сауықтар, әйелдер және Боуэридегі жұмыссыз ерлер – оның туындыларында жиі кездесетін тақырыптар. Ол жұмыртқа темперасымен және маймен сурет салған, сонымен қатар көптеген акварельдер, түйін және жұқа бояумен салынған суреттер мен гравюралар жасаған.
Reginald Marsh (March 14, 1898July 3, 1954) was an American painter, born in Paris, most notable for his depictions of life in New York City in the 1920s and 1930s. Crowded Coney Island beach scenes, popular entertainments such as vaudeville and burlesque, women, and jobless men on the Bowery are subjects that reappear throughout his work. He painted in egg tempera and in oils, and produced many watercolors, ink and ink wash drawings, and prints.
Балалық шағы мен білімі
Реджинальд Марш Париждегі «Кафе дю Дом» үстіндегі пәтерде дүниеге келді. Ол американдық суретші ата-анасының екінші ұлы еді. Оның анасы Элис Рэндалл – миниатюра суретшісі, ал әкесі Фредерик Дана Марш – фреска суретшісі және заманауи индустрияны бейнелеген алғашқы американдық суретшілердің бірі. Отбасының жағдайы жақсы болды, Марштің әкесінің әкесі ет өңдеу бизнесі арқылы қор жеткізген. Марш Лоуренсвилл мектебінде оқыды және 1920 жылы Йель университетін бітірді. Йельдің өнер мектебінде ол «The Yale Record» студенттік юмор журналының көрнекті суретшісі және карикатурисі болды. Марш Йельде өткен уақытын қатты ұнатыпты. Бітірген соң Нью-Йоркке көшіп, еркін суретші болып жұмыс іздеді. 1922 жылы ол «New York Daily News» газеті үшін вадевиль және бурлеск артистерін салуға шақырылды. 1925 жылы «The New Yorker» журналы жарық көргенде, Марш пен оның Йельдегі әріптесі Питер Арно журналдың алғашқы карикатуристерінің қатарында болды. Ол негізінен карикатурист ретінде танылмаса да, 1925 жылдан 1944 жылға дейін «The New Yorker» журналына өнімді және ойлы үлес қосты. Сонымен қатар, ол «Жаңа массалар» журналы үшін (1920-1940 жылдары жарық көрген американдық марксистік журнал) иллюстрациялар жасады.
Тәрбие және ықпал ету
Сурет салуды үйренуге деген ынта 1921 жылы Маршты Нью-Йорктегі Көркемөнер студенттер лигасына сабаққа баруға итермеледі, онда оның алғашқы ұстазы Джон Слоан болды. 1923 жылы Марш сурет салуға толыққанды кірісті. Осы жылы ол колледждің тағы бір студенті, суретші Брайсон Берроуздың қызы Бэтти Берроузға үйленді. Неке 1933 жылы ажырасып аяқталды. 1925 жылы Марш бала кезінде тұрғаннан бері алғаш рет Парижге сапар шекті және қаланың оған ұсынған мүмкіндіктеріне ғашық болды. Марш бала кезінен Рафаэль, Леонардо да Винчи және Микеланджелоның суреттерін бағалағанмен, оның әкесінің шеберханасы ескі шеберлердің туындыларының көшірмелеріне толы болды. Лувр және басқа да музейлерде көрген танымал картиналар оған осы суретшілерге деген жаңа қызығушылықты оятты. Тициан, Тинторетто және Рубенс сияқты еуропалық суретшілердің туындыларын зерттеу барысында Марш Франциядағы галереялардың бірінде Томас Харт Бентонмен кездесті. Бүгінде әлеуметтік реалист және аймақтық суретші ретінде танымал Бентон, сонымен қатар барокко шеберлерінің көрнекті шәкірті болды. Марш Тинтореттоның танымал туындылары мен Бентонның өнері арасындағы ұқсастықты байқап, сондай сурет салуға тырысты. Миллермен оқығаннан кейін Марш Джон Стюарт Карримен жұмыс істей бастады. Марш пен Карри 1940 жылы Нью-Йоркте танысқан Жак Марогерден сабақ алды. Бұрын Луврде реставратор болып жұмыс істеген Марогер, ескі шеберлердің құпиясын ашқанына сенді және ақ қорғасынды зығыр майында қайнату арқылы жасалған сурет салу ортасын қолдағаны үшін белгілі болды. Марогер Марш пен Карриге өз жұмысын көрсететін материалдарды ұсынды, олар оның идеяларын қабылдады.
Жұмыстағы саз
Марштың гравюралары – оның суретші ретінде жасаған алғашқы жұмыстары болды. 1920 жылдардың басында ол бірнеше линогравюра жасады, ал кейін литография мен гравюралар шығарды. Ол өзінің гравюраларын жасау техникасын мұқият бақылап, бөлменің температурасын, пластиналарын суға батырған ваннаның жасын, композициясын және пластинаның қанша уақытқа дейін коррозияланғанын жазып отыратын. Гравюраларды басып шығару кезінде Марш қағаздың қанша уақыт суға батырылғанын, пластинаның қызып, қолданылған сияның түрін тіркеп отыратын. Марш өзінің барлық туындыларында тәжірибе жасауды ұнататындықтан, оның ерекше техникасымен танымал болды. Марштың стилін әлеуметтік реализм деп атауға болады. Оның туындылары Ұлы депрессияны және экономикалық құлдыраудан кейін жіктелген әлеуметтік топтарды бейнелейді. Оның кейіпкерлері көбінесе типтік бейнелер ретінде беріледі. "Маршты жеке адамдар емес, көпшілік қызықтырды. Олардың тығыздығы мен көркемдігі Престон Стерджес немесе Франк Капра фильмдеріндегі көрермендерді еске түсіреді". Марштың ең қызықтырған нәрселері – бурлеск сахнасы, Боуэридегі қаңғыбас адамдар, қала көшелеріндегі және Кони-Айлендтегі көпшілік, сондай-ақ әйелдер болды. 1930 жылдардың басында ол жаңаша жазбалар жасау құралы ретінде фотографиямен де айналысты.
Бурлеск пен Боуэрри
Марш 1920 жылдары «Нью-Йорк Дейли Ньюс» газеті үшін салған бурлеск және водевиль көріністерінің суреттері – оның танымал театр суреттерінің алғашқыларының бірі. Мұндай ойын-сауықтар ел жүзінде гүлденді және Нью-Йорк қаласының барлық жерінде қолжетімді болды. Марш бейнелеген бурлескті ұятсыз және әдепсіз деуге болады, бірақ сонымен қатар ол комедиялық және сатиралық сипатқа ие. Марштің суреттерінде хор қыздары, клоундар, театр көрермендері және стриптизерлер бейнеленген. Бурлеск – «қалың жұрттың театры; ол кедейлердің, қарттардың және сырт келбетіне қанағаттанбағандардың күлкісі мен армандарының көрінісі болды». Марштің Боуэридегі көріністері өміріне қиындық түскен адамдарды көрсетеді, сондықтан оның туындыларында адамның әр жағынан тұтастығы мен бақылауын жоғалту бейнеленген. Оның 1932 жылғы «Нан тізбегі – ешкім аштан өлген жоқ» атты гравюрасында ер адамдардың қатары фриз сияқты орналасқан, бұл олардың қимылсыз екенін баса көрсетеді. (Бұл гравюраның атауы Президент Гувердің немқұрайлылығын әжуалайды.)
Кони аралы және теңіз порттары
Марш, әсіресе жаз айларында, сурет салу үшін Кони-Айлендке баруды ұнатқан. Сол жерде ол жағаға шыққан көптеген денелерді салуды бастады. Марш өзінің кейіпкерлерінің мықты бұлшықтары мен дене бітімін ерекше атап көрсетеді, бұл ескі еуропалық картиналардың қаһармандық өлшемімен байланысты. Марш: «Мен Кони-Айлендке теңіз, ашық ауа және көпшілікке баруды ұнатамын – барлық бағытта, түрлі позда, киімсіз, қозғалатын адамдар көптігі, Микеланджело мен Рубенстің ұлы композициялары сияқты». Марштің туындылары ерлер мен әйелдерді бір картинада бейнелеу арқылы осы құбылысты көрсетеді. Әйелдер жартылай жалаңаш немесе толығымен жалаңаш болуы мүмкін, олар мақсатты және күшті; ал ерлер – көрушілер, көбінесе әйелдерге қарағанда әсері аз. Өнер тарихшысы Мэрилин Коэннің сөзіне қарағанда, «[Марштің] әлемі көрсетілімге толы: кино, бурлеск, жағажай және қоғамдық көрсетілімнің барлық түрлері. Ерлер мен әйелдер – жоғары сексуалды әлемде көрермен де, орындаушы да. Марш осы әлемнің екі жағына да қызығушылық танытқан, көбінесе оның екі жағын бір суретте бейнелеген».
Кейінгі өмірі
Оның туындылары 1932 жылғы және 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының көркем сайыстарының бір бөлігі болды. 1940 жылдары және көп жылдар бойы Марш Нью-Йорктегі Көркемсуретшілер лигасының маңызды оқытушысы болды, ол жазғы лагерь ұйымдастырды, онда Марштің шәкірттерінің арасында Рой Лихтенштейн де болды. Лихтенштейн өзінің туындыларында Марштің тақырыптарының ықпалында болды. 40-шы жылдары Марш Esquire, Fortune және Life сияқты журналдар үшін суреттер салуды бастады. Оның кейінгі картиналарында, 1930-шы жылдардағы туындыларына қарағанда терең бейнелеу кеңістігінде, көлгір тұлғалар "сулы әлемде жүзіп жүргендей" көрінеді. Өмірінің соңына қарай ол Америка академиясы мен Ұлттық өнер және әдебиет институтының Графикалық өнер саласындағы алтын медалімен марапатталды. 1954 жылдың 3 шілдесінде Вермонт штатының Дорсет қаласында қайтыс болды.
Мұра
Ол қайтыс болғаннан кейін оның мүлкінен көптеген гравюралар мен жарияланбаған эскиздер табылды. Марш өзінің жұмысының жақсы жазбаларын, көбінесе күнделікті түрде, сақтап келгендіктен, осы еңбектерді ұйымдастыру және жариялау жеңіл болды. Уильям Бентон Марштың әйелінен сатып алған гравюралар жиынтығы қазір Уильям Бентон өнер мұражайында, Нью-Йорк қалалық кітапханасында және Вашингтондағы Миддендорф галереясында сақталуда.