Жоэл Коэн: Ерте музыка сарабы және Америка музыкасының зерттеушісі

Кіріспе

Американдық музыкант

Джоэл Коэн (1942 жылы туған) – американдық музыкант, ерте музыка репертуары саласында маманданған. Коэн 1959 жылы Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы Классикалық орта мектепті, ал 1963 жылы Браун университетін бітірген. Ол Гарвард университетінде магистратураны аяқтады. 1968 жылдан 2008 жылға дейін ол Бостон Камератасының директоры болды, бұл көрнекті американдық ерте музыка ансамблі. Ол Бостон Камератасының Музыкалық директоры қызметін әлі де атқарып жүзеге асырып келеді. Коэн 1990 жылы Камерата Медитеранеаны құрды және 2007 жылы Францияда коммерциялық емес зерттеу институты ретінде тіркеді. Ол лютня мен гитарада ойнайды, сонымен қатар әншілікпен де айналысады. Ол концерттік бағдарламаларды ұйымдастырушы және жазушы ретінде танымал. Музыкалық тақырыптар бойынша көптеген еңбектердің авторы. Соңғы жылдары Коэннің зерттеу және орындаушылық қызметі ерте американдық репертуарларға (Шейкер әндері қоса алғанда) және Орта ғасырлардағы Оңтүстік Еуропа репертуарларына шоғырланған. Осы санаттағы көптеген жобалары Таяу Шығыс музыканттарымен бірлескен жұмысты қамтиды. Ол әйелі, француз сопраносы Анн Аземамен, Бостон Камератасының көркемдік директоры (2008 жылдан бері) жиі жұмыс істейді, сондай-ақ Schola Cantorum және Браун, Брандейс, Гарвард және басқа да университеттердегі студенттік хорлар сияқты көптеген хор ұжымдарымен де ынтымақтастық етеді. Оның кәсіби наградаларына Гарвард университетінің Сигнет қоғамы медалі, Говард Майер Браун сыйлығы, Эрвин Бодки сыйлығы, Жорж Лонги сыйлығы, Францияның «Гран-при дю Диск» және Нидерландының «Эдисон» сыйлығы жатады. 2000 жылы Нидерландыда үкімет тағайындаған резиденциядағы суретші болды және Франция Республикасының «Офицер де л’Ордр дез Арт э де Летр» орденімен марапатталды. Коэн Гарвард университетінде Рэндалл Томпсоннан композиция, ал Густав Риз, Нино Пиротта, Джон Уорд және Эллиот Форбспен сол институтта музыкатануды оқыды. Ол Данфорт стипендиясын алды және Парижде Надя Булангердің шәкірті ретінде екі жыл өткізді. 1970 жылдары ол Франция Ұлттық радиосының (France Musique) музыкалық радио бағдарламаларының продюсері болып екі маусым жұмыс істеді, онда ол күн тоғысы күндерінде күні бойы музыкалық тойлау идеясын ұсынды, бұл идея кейіннен Францияда 21 маусымда ұлттық мереке ретінде қабылданады. Бұл жыл сайынғы шара қазір «Fête de la Musique» деп аталады, сонымен қатар «Дүниежүзілік музыка күні» деп те белгілі.

Joel Cohen (born 1942) is an American musician specializing in early music repertoires. Cohen graduated from Classical High School in Providence, Rhode Island in 1959, and Brown University in 1963. He continued graduate education at Harvard University. From 1968 to 2008, he was the director of the Boston Camerata, a prominent American early music ensemble. He remains connected to the Boston Camerata as Music Director Emeritus. Cohen founded the Camerata Mediterranea in 1990 and incorporated it as a nonprofit research institute in France in 2007. He plays the lute and guitar, as well as sings. He is best known as an organizer and creator of concert programs and sound recordings. He has also written extensively on musical topics. In recent years, Cohen's research and performance activities have centered on early American repertoires (including Shaker song), as well as Southern European repertoires of the Middle Ages. Many of his projects in this latter category involve collaboration with Middle Eastern musicians. He has collaborated very frequently with his wife, French soprano Anne Azéma, the Artistic Director (since 2008) of the Boston Camerata, and has also worked with numerous choirs, including the Schola Cantorum and student choruses at Brown, Brandeis, Harvard and other universities. His professional honors include the Signet Society Medal (Harvard University), the Howard Mayer Brown Award, the Erwin Bodky Award, the Georges Longy Award, the Grand Prix du Disque (France) and the Edison Prize (Netherlands). He was a government appointed artist in residence in the Netherlands during the year 2000, and is an Officier de l'Ordre des Arts et des Lettres of the French Republic. Cohen studied composition with Randall Thompson at Harvard University, and musicology with Gustave Reese, Nino Pirotta, John Ward, and Elliot Forbes, at that same institution. He was awarded a Danforth Fellowship and spent two years in Paris as a student of Nadia Boulanger. In the 1970s he spent two seasons as a producer of musical radio programs for the French National Radio (France Musique), where he originated the concept of an all day musical celebration on the days of the solstice, an idea later to be adapted as a national celebration each June 21 in France. This annual event is currently known as the "Fête de la Musique" also known as "World Music Day".

Еуропалық ерте музыкадағы еңбектері

Коэннің ерте музыка саласындағы алғашқы жобалары француз және ағылшын Ренессанс кезеңімен байланысты болды. Ортағасырлық және Ренессанс музыкасына деген ынтасы оның соңғы жобаларында да көрініс береді, оның ішінде Бостонның Гарднер мұражайы үшін 15-шы және 16-шы ғасырлардағы итальяндық репертуарлар бойынша жасалған тапсырыс бағдарламалар сериясы (2001–2008) бар. Барокко репертуарына қатысты жұмыстары эпизодтық болғанымен, көптеген пікірлер мен назар аударды: Перселлдің "Дидо және Энеас" операсының алғашқы аспаптармен жазылған нұсқасы (Harmonia Mundi, 1980) және Жан Жильдің "Реквиемі" (Erato, 1990) осылардың қатарында. 1986 жылдан бастап оның көптеген жаңа еуроцентристік жобалары орта ғасырлар музыкасына арналды, соның ішінде "Тристан мен Изольда" жыр-дастанының ортағасырлық нұсқасы (Erato, Grand Prix du Disque, 1987) жатты.

Ерте американдық музыкадағы еңбектері

Коэннің американдық халықтық дәстүрлерге деген қызығушылығы бала кезінде фольклорлық гитара сабақтарынан басталып, студенттік жылдары джаз басисті ретінде алған тәжірибесімен жалғасты. Гарвард университетіндегі ұстазы, композитор Рэндалл Томпсон оны оңтүстік аймағының шейпнот әндер жинақтарымен таныстырды, сондай-ақ 1942 жылы Алабама штатында Алан Ломакс жазған Sacred Harp әндерімен де таныстырды. Кейін Коэн бірнеше рет Оңтүстікке сапар шегіп, Sacred Harp әндері мен конгрестеріне қатысты. Бостон Камератасымен бірге алғашқы бағдарламасында ертедегі американдық ауызша және жазбаша көздерді кеңінен қарастырған "Американдық музыканың тамырлары" (1976) Адвент кассетасы ретінде жарық көрді, ал кейіннен (1986) "Жаңа Британия" деп қайта жазылды. Француздық Erato лейблі бірнеше жылдық үзілістен кейін шығарған осы жазбаның коммерциялық сәттілігі Коэн мен Erato лейблінің Бостон Камератасымен "Американдық вокалисті", "Trav'ling Home" және "Liberty Tree" сияқты ерте американдық бағдарламаларды жазуына әкелді. 1992 жылы Колумб жылының тойлауына орай Бостон симфониялық оркестрі мен Танглвуд фестивалі Коэн мен Камератаны Жаңа әлемнен шыққан испандық репертуардан бағдарлама дайындауға шақырды. Бұл жоба "Nueva España" болып, Erato лейблі оны жазды, содан кейін Бостон Камератасының ең көп сұранысқа ие гастрольдік бағдарламаларының біріне айналды.

Коэн, Бостон Камератасы және Шейкерс

Шейкер музыкасын зерттеуші Роджер Холлдың Мэн штатындағы Саббатдей көліндегі Шейкер кітапханасы және оның кең музыкалық қоры туралы білген Коэн, Шейкер қолжазбаларына зерттеу жүргізу үшін әлі күнге дейін жұмыс істеп тұрған қауымдастыққа сапарлады. Ол және оның әйелі, сопрано әншісі Энн Азема, қауымдастық мүшелерімен берік жеке қарым-қатынас орнатты, олар Бостон Камератасы және серіктес хорлармен бірге музыкаларын жазуға және орындауға келісті. "Simple Gifts" және "The Golden Harvest" атты Шейкер әндерінің екі дискісі 1992 жылдан бастап бірнеше маусымға созылған осы ынтымақтастықты еске түсіреді. 2004 жылы Коэн фин хореографы Теро Саариненмен бірлесіп, Шейкердің тікелей музыкасын пайдалана отырып, "Borrowed Light" би туындысын жасады. Бұл қойылым Франция, Германия, Англия, Швеция, Финляндия, Италия, Жаңа Зеландия, Нидерланды, Австралия және АҚШ-та кеңінен көрсетілді, соңғы рет 2012 жылы Джейкобс Пиллоу би фестивалінде (Беккет, Массачусетс) және 2014 жылы Пале де Шайода (Париж) көрсетілді. Коэн "Ангелге лайық орындық" (2014) атты канадалық деректі фильмінің музыкасын бірге режиссерлік етіп, монтаждады. Бұл фильм Шейкер өнері мен Шейкермен байланысты өнерге негізделген, бірнеше марапатқа ие болған туынды.

Мәдениеттер аралық музыкалық іс-шаралар

Коэннің мәдени және мәдени-аралық музыкалық кездесулерге деген қызығушылығы, Жаңа әлем музыкасына ("Nueva España", жоғарыда аталған) ерте африкалық және америкалық үлестерді зерттейтін жобаларға, сондай-ақ Таяу Шығыс/Жақын Шығыс әртістерімен бірнеше жұмыстарға әкелді. 1982 жылы Джоэл мен Бостон Камератасы орта ғасырлардағы еврейлер мен христиандардың өзара әрекеттесуін зерттейтін "Қасиетті Көпір" ("The Sacred Bridge") атты бағдарламаны жасады. 1988 жылы "Erato Disques" компаниясы осы бағдарламаны жазуға шешім қабылдады. Екі онжылдықтан астам уақыттан кейін де сұранысқа ие болған жазба Warner Classics-те қайта шығарылды. "Қасиетті Көпір" бағдарламасы бүгінгі күнге дейін халықаралық турнелерде. Ол құрылғаннан бері айтарлықтай дамыды және қазір маңызды араб/мұсылман компонентін қамтиды. Жақында АҚШ-та орналасқан Sharq Arabic Music Ensemble ансамблімен бірлескен өнер көрсетілімдері өткізілді. 1997 жылы Джоэл Коэн танымал марокколық музыкант Мохаммед Бриуэльмен алғаш рет кездесті. Олардың кездесуі XIII ғасырға жататын король Альфонсо эль-Сабионың кантигаларын (әндерін) еуропалық және марокколық музыканттардың бірлескен орындауымен ұсынуға әкелді. Марокконың Фес қаласында жасалған жазба "Camerata Mediterranea" деп таңбаланды және Фестің Абделькрим Раис оркестрінің қатысуын қамтыды, оны Бриуэль мырза басқарды. Кантигалар жазбасы 2000 жылы құрметті Эдисон сыйлығын жеңіп алды және АҚШ, Марокко, Германия, Нидерланды және Францияда кеңінен гастрольдік турлар өткізді. "Жер орталық Рождество" ("A Mediterranean Christmas"), Бостон Камератасы мен Sharq Ensemble қатысуымен, Коэннің ортақ тамырлар мен музыкалық тәжірибелерді зерттейтін ең соңғы туындысы. 2005 жылы Warner Classics үшін жазылған және музыкалық баспасөз тарапынан ынталы түрде қабылданған бұл өнім АҚШ және Францияда да тікелей гастрольдік көрсетілімдер ұсынды. Соңғы маусымдарда Джоэл Коэн түрік музыкалық ансамблі Dünya және оның жетекшісі Мехмет Али Санлыкольмен де бірлескен жұмыстар жүргізді. Camerata Mediterranea аясында ол 2009 жылдың жазында Франциядағы Сент-Гильем-ле-Дезерт ауылында мәдени-аралық Жерорта теңізі музыкалық өзара әрекеттесу тақырыбында коллоквиум ұйымдастырды.

Cohen's interest in cross cultural and intercultural musical encounters has led to projects exploring early African and Amerindian contributions to New World music ("Nueva España", cited above), and to several endeavors with Middle Eastern/Near Eastern artists. As early as 1982, Joel and the Boston Camerata had developed a program called "The Sacred Bridge," exploring Jewish and Christian interactions during the Middle Ages. In 1988 Erato Disques decided to make a recording of this program. Still in demand after more than two decades, the recording has been reissued on Warner Classics. The "Sacred Bridge" program continues to tour internationally. Since its inception it has undergone considerable development, and now includes an important Arabic/Muslim component. Recent performances have been undertaken with the U. S. based Sharq Arabic Music Ensemble

In 1997 Joel Cohen met the eminent Moroccan musician Mohammed Briouel for the first time. Their encounter gave birth to a major production, a selection of the thirteenth century Cantigas of King Alfonso el Sabio with European and Moroccan musicians collaborating. The recording, made in Fez, Morocco, was signed "Camerata Mediterranea," and included the participation of the Abdelkrim Rais orchestra of Fez, directed by Mr. Briouel. The Cantigas recording won the coveted Edison Prize in 2000, and has toured extensively in the United States, Morocco, Germany, the Netherlands, and France. "A Mediterranean Christmas", with the Boston Camerata and the Sharq Ensemble, is Cohen's most recent production exploring shared roots and musical practices. Recorded in 2005 for Warner Classics, and enthusiastically greeted by the musical press, the production has also toured live in the United States and France. In recent seasons Joel Cohen has also undertaken collaborations with Dünya, a Turkish music ensemble, and its leader, Mehmet Ali Sanlıkol. With Camerata Mediterranea, he produced a colloquium in early summer 2009 around the subject of cross cultural Mediterranean musical interactions, in the French village of Saint Guilhem le Désert.