Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық кезең
Musical period
Ерте музыка көбінесе орта ғасырлық музыканы (500–1400) және Ренессанс музыкасын (1400–1600) қамтиды, бірақ барокко музыкасын да (1600–1750) қамтуы мүмкін. Еуропада пайда болған ерте музыка – батыс классикалық музыкасының бастапқы кезеңінің кең ауқымды музыкалық дәуірі.
Early music generally comprises Medieval music (500–1400) and Renaissance music (1400–1600), but can also include Baroque music (1600–1750). Originating in Europe, early music is a broad musical era for the beginning of Western classical music.
Терминология
"Ежелгі музыканың" тарихи шеңбері әртүрлі интерпретацияланады. 1726 жылы құрылған Ежелгі музыка академиясы "Ежелгі" музыканы 16 ғасырдың соңына дейін өмір сүрген композиторлардың шығармалары деп анықтады. Иоганн Брамс және оның замандастары Ерте музыканы Жоғары Ренессанс және Барокко кезеңдерінен бастап түсінген болар еді, ал кейбір ғалымдар Ерте музыкаға 500 жылға дейінгі ежелгі Грекия немесе Рим музыкасын да қосу қажет деп санайды (бұл кезең әдетте Ежелгі музыка терминімен қамтылады). Музыка сыншысы Майкл Кеннеди Барокко кезеңін есепке алмай, Ерте музыканы "ең ерте заманнан бастап, Ренессанс кезеңінің музыкасын қоса алғандағы, музыкалық композициялар" деп анықтайды. Музыкатанушы Томас Форрест Келли Ерте музыканың мәні – "ұмытылған" музыкалық репертуарды қайта жаңғырту екенін, ал бұл термин ескі орындаушылық тәжірибені қайта ашумен байланысты деп санайды. Ұлыбританияның Ерте музыка ұлттық орталығының мәліметінше, "ерте музыка" термині репертуарды (1250 мен 1750 жылдар аралығында жазылған еуропалық музыка, орта ғасырлық, Ренессанс және Барокко кезеңдерін қамтиды) және осы музыканы орындаудың тарихи негіздемелі тәсіліне қатысты. Бүгінде "Ежелгі музыка" түсінігіне "тарихи тұрғыдан дұрыс орындау стилін, сақталған ноталар, трактаттар, аспаптар және басқа да замандас деректер негізінде қайта құру қажет болатын кез келген музыка" кіреді.
Interpretations of historical scope of "early music" vary. The original Academy of Ancient Music formed in 1726 defined "Ancient" music as works written by composers who lived before the end of the 16th century. Johannes Brahms and his contemporaries would have understood Early music to range from the High Renaissance and Baroque, while some scholars consider that Early music should include the music of ancient Greece or Rome before 500 AD (a period that is generally covered by the term Ancient music). Music critic Michael Kennedy excludes Baroque, defining Early music as "musical compositions from [the] earliest times up to and including music of [the] Renaissance period". Musicologist Thomas Forrest Kelly considers that the essence of Early music is the revival of "forgotten" musical repertoire and that the term is intertwined with the rediscovery of old performance practice. According to the UK's National Centre for Early Music, the term "early music" refers to both a repertory (European music written between 1250 and 1750 embracing Medieval, Renaissance and the Baroque) – and a historically informed approach to the performance of that music. Today, the understanding of "Early music" has come to include "any music for which a historically appropriate style of performance must be reconstructed on the basis of surviving scores, treatises, instruments and other contemporary evidence."
Жаңғыру
ХХ ғасырдың соңында орта ғасыр мен Ренессанс дәуірлерінің музыкасын орындауға қызығушылық қайта оянды, сондай-ақ ерте музыка репертуарына маманданған бірнеше аспаптық топтар мен хор ансамбльдері құрылды. "Таллис ғалымдары", "Ерте музыка тобы" және "Тавернер тобы мен орындаушылары" сияқты ұжымдар концерттері мен танымал жазбалары арқылы ерте музыканы заманауи көрермендерге жеткізуде маңызды рөл атқарды.
In the later 20th century there was a resurgence of interest in the performance of music from the Medieval and Renaissance eras, and a number of instrumental consorts and choral ensembles specialising in Early music repertoire were formed. Groups such as the Tallis Scholars, the Early Music Consort and the Taverner Consort and Players have been influential in bringing Early music to modern audiences through performances and popular recordings.
Орындау тәжірибесі
Ерте музыкаға қызығушылықтың қайта жандануы музыканы орындауға ғылыми көзқарас тудырды. Музыкалық трактаттарды академиялық музыкатану зерттеулері, музыкалық ноталардың түпнұсқа басылымдары және басқа да тарихи мәліметтер арқылы орындаушылар шығарманың алғашқы ойластырылған музыкалық дәуірінің орындау стиліне адал болуға тырысады. Сонымен қатар, ерте музыканы орындауда түпнұсқа немесе қайта жасалған дәуірлік аспаптарды қолдану жиіледі, мысалы, клавесин немесе виоланың қайта жандануы. Дегенмен, "тарихи тұрғыдан негізделген орындау" тәжірибесі стильдік қорытындыға тәуелді. Маргарет Бенттің сөзіне сәйкес, Ренессанс нотациясы қазіргі заманғы ноталар сияқты қатаң емес, және орындаушының түсіндіруіне көп мүмкіндік берілген: "Ренессанс нотациясы біздің стандарттар бойынша талап ететіндей емес; қазіргі заманғы түріне аударғанда, ол бастапқы ашықтығын жоғалтып, бұрмаланатын қатаңдыққа ие болады. Кездейсоқ белгілер нотаға жазылуы мүмкін немесе жазылмауы мүмкін, бірақ қазіргі заманғы нотация талап ететін нәрсе, контрапунктті жақсы білетін әнші үшін нотада көрсетілмесе де, толыққанды түсінікті болар еді".
The revival of interest in Early music has given rise to a scholarly approach to the performance of music. Through academic musicological research of music treatises, urtext editions of musical scores and other historical evidence, performers attempt to be faithful to the performance style of the musical era in which a work was originally conceived. Additionally, there has been a rise in the use of original or reproduction period instruments as part of the performance of Early music, such as the revival of the harpsichord or the viol. The practice of "historically informed performance" is nevertheless dependent on stylistic inference. According to Margaret Bent, Renaissance notation is not as prescriptive as modern scoring, and there is much that was left to the performer's interpretation: "Renaissance notation is under prescriptive by our standards; when translated into modern form it acquires a prescriptive weight that overspecifies and distorts its original openness. Accidentals may or may not have been notated, but what modern notation requires would then have been perfectly apparent without notation to a singer versed in counterpoint".