Кіріспе

Волын кавалериялық бригадасы (Wołyńska Brygada Kawalerii) – Екінші дүниежүзілік соғыстың бір бөлігі болған Польшаға неміс шабуылы кезінде неміс басқыншыларына қарсы күрескен Польша кавалериялық бригадасы. Волынь аймағындағы жаңадан шақырылған сарбаздардан құралған бұл бригада Лодзь армиясына қарасты болды. Бірнеше қаһарлы қарсы шабуылдар барысында бригада Лодзь маңында ауыр шығынға ұшырады. Бригаданы полковник Юлиан Филипович басқарды. Ең танымаллығы, бұл бөлімше Польшаға неміс шабуылының алғашқы шайқастарының біріне (демек, Екінші дүниежүзілік соғыстың бастауына) – Мокра шайқасына қатысты.

Тарих

Волын кавалериялық бригадасы 1937 жылдың 1 сәуірінде Ровно кавалериялық бригадасының бөлімшелері мен бірнеше кішігірім жасақтардан құрылды. Волынь аймағынан шақырылған жауынгерлерден құралған бригада орталықтандырылмаған және оның бөлімшелері аймақтың Ровно, Дубно, Белокриница және Острог сияқты бірнеше қалаларында орналасқан еді. Польша армиясының бірінші толқынының бір бөлігі ретінде бригада Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін толық жұмылдырылды және Лодзь аймағына тасымалданды. Польша жұмылдыру схемасына сәйкес, бригада Виктор Томмееге қарасты, Лодзь армиясының құрамындағы Пьотрков операциялық тобына қосылды. Бригада осы бөлімнің жылдам әрекет ететін резервін құруы және 7-ші жаяу әскер дивизиясының жоспарланған шегінуін қамтамасыз етуі тиіс болды. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде Польшаға басып кіру басталғаннан кейін, бөлім Мокра шайқасына қатысты, онда ауыр шығынға ұшыраса да, өз ұстанымдарын сақтап қалды. Бригада шығысқа қарай шегінді, келесі күні Островы маңындағы екінші қорғаныс шебін қорғады, онда одан әрі зардап шекті. 2 қыркүйекте бригада Вермахттың 4-ші танк дивизиясын тоқтатты. 3 қыркүйекте бригада Варта-Видавка желісі (Łękińsko-Łękawa-Janów) бойымен армияның негізгі қорғаныс шебіне жетті. Екі жағынан да қоршалған флангаларымен 2-ші атты әскер полкі 4 қыркүйекте Каменск ауылына сәтті шабуыл жасады, онда неміс 4-ші танк дивизиясын тосыннан шалып, бірнеше танкысын және ондаған жанармай бактерілерін жойды, шамамен 100 жау әскерін өлтірді. Келесі күні бригаданың барлық күштері Вола-Кшиштопорска және Ежов ауылдарына шабуыл жасады, бірақ неміс қарсы шабуылынан кейін кері шегінуге мәжбүр болды. 1939 жылдың 7 қыркүйегінде неміс күштері Лодзь армиясының қорғаныс шебін бұзып өтті және бригада неміс 18-ші жаяу әскер дивизиясына қарсы Жамость және Жеромин ауылдары маңындағы шайқастан кейін шегінуге мәжбүр болды, екеуі де Тушин қаласына жақын орналасқан. 8 қыркүйекте Андресполға қарай шегінген бөлім Вола-Цирусова шайқасына қатысты, онда ол армияның батыс және солтүстік флангаларын жауып, шығысқа қарай шегінді. Неміс 10-шы жаяу әскер дивизиясына қарсы күндізгі шайқастың нәтижесінде Волын бригадасы ауыр шығынға ұшырады. Күн батқаннан кейін поляктар Мрога өзенінің арғы жағына, содан кейін Хлебовқа қарай шегінді, онда бірнеше сағат қайта ұйымдастырды. Неміс танктерінің жылдам шабуылына байланысты бригада шығысқа қарай одан әрі шегінуге мәжбүр болды және 10 қыркүйекте Миедневице, Сыманов және Кампинос арқылы Кампинос орманына жетті. Бригада келесі екі күнді Варшава мен Модлин арасындағы орманда өткізді. Оған Новогродка кавалериялық бригадасы қосылды және біршама күшейте түсті, бірақ ол бұрыннан нашар жағдайда болды. 13 қыркүйекте екі бөлім де Миньск-Мазовецки қаласы бағытында қарсы шабуылға шықты. Осы уақытқа дейін бригада бастапқы күшінің жартысынан да азына дейін қысқарды, бірақ Циганка ауылын қайтарып алып, Чошчовкаға қарсы шабуылды жалғастыруға қол жеткізді, бірақ неміс қарсы шабуылы оның қарқынын бұзып, кері шегінуге мәжбүр етті. Шабыстан кейін бригада ұйымдасқан күш ретінде тоқтатылды. 21-ші улан полкі мен 12-ші полктің қалдықтары Варшаваға қайтып келді, онда олар 28 қыркүйекке дейін Роман Абрахамның біріккен кавалериялық бригадасының құрамында Варшаваны қорғауға қатысты. Бригаданың қалған күштері генерал Стефан Даб-Бьернацкийдің Солтүстік майданының күштеріне қосылып, шығысқа қарай, Буг өзеніне қарай шегінді. 22 қыркүйекте Соколька маңында олар Суховола шайқасына, содан кейін Красноброд және Хута-Рожанечка шайқастарына қатысты.