Кіріспе

Американдық саясаттанушы Грейсон Луис Кирк (12 қазан 1903 – 21 қараша 1997) – 1968 жылғы Колумбия университетіндегі наразылықтар кезінде Колумбия университетінің президенті қызметін атқарған американдық саясаттанушы. Ол сонымен қатар Мемлекеттік департаментке кеңесші болды және Біріккен Ұлттар Ұйымының құрылуында маңызды рөл атқарды.

Ерте өмір

Кирк Огайо штатының Джефферсонвилл қаласында фермер мен мектеп мұғалімінің отбасында дүниеге келді. Бастапқыда шетелдік тілші болуды ниеттенген, бірақ колледждің соңғы курсында Огайо штатының Нью-Парис қаласындағы орта мектеп директоры болып қызмет атқарғанда білім беру саласында басшылық қызметке келіп түсті. 1924 жылы Майами университетін бітіріп, 1925 жылы Кларк университетінде саяси ғылымдар магистрі дәрежесін алды. 1929 жылы École Libre des Sciences Politiques-те оқыды, ал 1930 жылы Висконсин университетінде (Мэдисон) саяси ғылымдар бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Майами университетінде оқып жүргенде Кирк Phi Kappa Tau студенттік бауырластығының алғашқы бөліміне мүше болды. Аспирантурада оқыған кезінде оқу ақысын төлеу үшін студенттік бауырластығының ұлттық журналы "Лаур" журналын редакциялады. 1925 жылы мектеп мұғалімі және B&O темір жолының қызметкерінің қызы Мэрион Сэндсқа үйленді. Олар бір ұл, Джон Грейсонды тәрбиеледі. Докторлық дәрежесін алғаннан кейін Кирк келесі он жылды Висконсин университетінде (Мэдисон) оқытушы болып жұмыс істеді. 1937 жылы Лондон экономика мектебінде докторантурадан кейінгі зерттеулерін аяқтады.

Колумбия университеті

1940 жылы Кирк Колумбия университетінің факультетіне үкімет кафедрасының доценті болып тағайындалды. 1943 жылы профессорлық дәреже алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Мемлекеттік департаментінің саяси зерттеулер бөліміндегі қауіпсіздік секторында қызмет еткен кезде АҚШ үкіметімен тығыз байланыс орнатты. Кирк Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесін құруға қатысып, Думбартон Оукс конференциясы мен Біріккен Ұлттар Ұйымының халықаралық ұйым жөніндегі конференциясына қатысты, онда Біріккен Ұлттар Ұйымының хартасы қол қойылды. Дуайт Д. Эйзенхауэр 1949 жылы Киркті университет проректоры етіп тағайындады. 1951 жылы, Эйзенхауэр Еуропадағы Одақтас әскерлердің Бас қолбасшысы қызметін атқару үшін демалысқа шыққанда, Кирк университет президентінің міндетін уақытша атқарды. Эйзенхауэр АҚШ Президенті болып ант бергеннен кейін 1953 жылы президенттікке толыққанды кірді. Колумбияда қызмет еткен кезінде ол университеттің қаражаттарын төрт есеге арттырды, Морнингсайд Хайтс кампусына оннан астам жаңа ғимарат салды және университет кітапханасының қорын екі есеге көбейтті. Алайда, университеттің академиялық беделі оның Стенфорд университеті және Массачусетс технология институты сияқты қарқынмен дамып келе жатқан оқу орындарына қарағанда бірте-бірте төмендеді, бұл тарихшы Роберт Маккаухиді осы кезеңді «Гадсон өзеніндегі түстен кейінгі уақыт» деп сипаттауға итерді. Қызметінің басында Кирк Америка философиялық қоғамына (1954) және Америка өнер және ғылым академиясына (1959) сайланды. Сондай-ақ 1959 жылы Кирк Колумбияны Қорғаныс талдауы институтымен байланыстырды, бұл он жылға жуық уақыттан кейін соғысқа қарсы қозғалыстан, әсіресе «Демократиялық қоғам үшін студенттер» ұйымынан көп сынға ұшырады. 1968 жылғы наразылықтардан бұрын Кирк бірнеше оқу орнынан құрметті дипломдар алды, соның ішінде Висконсин университеті (Мэдисон) (1953), Йель университеті (1953), Гарвард университеті (1954), Солтүстік Дакота университеті (1958), Бейтс колледжі (1964) және Васеда университеті (1965). 1967 жылы университет пен Кирк Нью-Джерсилік химик Роберт Луис Стрикман жасаған «дені сау» темекі сүзгісін патенттеуге және насихаттауға тырысқаны үшін сынға ұшырады. Сүзгінің тиімділігі туралы күмәндер Кирк Конгресс алдында оның пайдасы туралы куәлік беруге дайындалып жатқан кезде көтерілді. Кирктің студенттермен қарым-қатынасы 1960 жылдардың басында нашарлай бастады, өйткені студенттер азаматтық құқықтар және соғысқа қарсы қозғалыстарға белсенді түрде қатысып, кампуста ашық наразылық білдіре бастады. 1959 жылы Кирк университеттер аралық спорт жарыстарына арналған жаңа спорт залын салуды бастады. Қаржы жетіспеуіне байланысты құрылыс бірнеше жылға кешіктірілді, осы уақытта университет кедей көршілерін ығыстыруына байланысты қоғамдық наразылық күшейді. 1968 жылдың ақпанында құрылыс басталғанда, Гарлем қауымдастығының белсенділері мен азаматтық құқықтар қозғалысының өкілдері университеттің құрылыс алаңын қоршауына және полиция күзетін қоюына қарсы күшті наразылық білдірді. 1968 жылғы Колумбия университетіндегі наразылықтар 23 сәуірде басталды, студенттер университеттегі бес ғимаратты және президент кеңсесін сегіз күн бойы басып алды. Студенттер университет пен Қорғаныс талдауы институты арасындағы байланысқа және Морнингсайд паркіне жаңа спорт залын салу жоспарларына қарсы наразылық білдірді, онда Колумбия студенттері мен оқытушылары үшін бір кіреберіс, ал көршілес Батыс Гарлем қауымының мүшелері үшін екінші кіреберіс болды, олардың барлық мүмкіндіктерге қол жеткізуі шектеулі болды. Кирк бастапқыда наразылық білдірушілердің кейбір талаптарын орындауға келісті, бірақ ақырында оларға қарсы заңсыз кіру туралы айып тағып, басып алынған ғимараттарды тазарту үшін полиция шақырды. Оқиғадан кейін Кирк отставкаға кету туралы талаптарға қарсы тұрды, бірақ бітіру салтанатына қатыспады және келесі оқу жылы басталғанға дейін зейнеткерлікке шығуын жариялады. 1974 жылы жаңадан салынған спорт залы ашылды.

Кейінгі жылдар

Президенттік қызметтен бас тартқаннан кейін Кирк Сыртқы қатынастар кеңесі мен Америка университеттері қауымдастығында жұмыс істеді, сондай-ақ бұрынғы ұйымның президенті ретінде 1971 жылға дейін қызмет етті. Ол 1959 жылдан бері атқарып келген Халықаралық қатынастар тарихының Брайс профессоры лауазымын сақтап, Колумбия университетінде толық уақытты оқытушы болып жұмыс істеді және 1973 жылы зейнетке шықты. Кирк өмірінің соңына дейін президент және қамқорлық кеңесінің мүшесі болып қалды және "университетке қаржы жинауға көмектесуін жалғастырды". Кирк 1997 жылы Нью-Йорк штатының Йонкерс қаласында, 1973 жылдан бері тұрған Плашборн есіміндегі үйінде ұйықтағанда қайтыс болды. Ол әйелі Марион Сэндс Киркпен (6 мамыр 1904 – 17 мамыр 1996) бірге Огайо штатының Джефферсонвилл қаласындағы Фэрвью зиратына жерленді.