Кіріспе

Ресей тарихшысы (1860-1933) Сергей Фёдорович Платонов (Серге́й Фёдорович Плато́нов) (28 маусым [16 маусым Е.С.], 1860 – 10 қаңтар 1933) – Ресей революциясына дейін және одан кейін императорлық тарихшылықтың Санкт-Петербург мектебіне жетекшілік еткен орыс тарихшысы.

Өмір және мансап

Платонов Ресей империясының Чернигов қаласында дүниеге келді. 1878 жылға дейін Санкт-Петербургтегі жеке гимназияда оқыды. Содан кейін 1882 жылға дейін Санкт-Петербург университетінің тарих және филология факультетінде білім алды. Ол Константин Бестужев-Рюминнің шәкірті болды, ол оған "профессорлыққа дайындалу" мүмкіндігін ұсынды. Платонов орыс тарихнамасының "Петербург мектебіне" жатты, ол тарихи дереккөздерді зерттеуге және жариялауға ерекше мән берді. Платонов 1888 жылы "XVII ғасырдағы Абыр-сабыр заманы туралы ескі орыс аңыздары мен әңгімелері тарихи дереккөз ретінде" тақырыбында магистрлік диссертациясын қорғады, осы еңбегі үшін Ғылым академиясының Уваров сыйлығына ие болды. Платоновтың ғылыми қызметі Санкт-Петербург университетіне ортасталды, онда ол Абыр-сабыр заманы (1923) және Опричнина туралы терең зерттеулерімен жоғары құрметке ие болды. Платоновтың өте жақсы жазылған және оңай оқылатын тарих оқулықтары соншалықты танымал болды, тіпті патша балаларына тарих сабақтарын жүргізуді оған тапсырды. 1909 жылы Ресей ғылым академиясының корреспондент мүшесі болып сайланды. Өзінің кейбір шәкірттерінен (мысалы, Александр Пресняковтан) өзгеше, Платонов Революциядан кейін өз көзқарастарын өзгертпеді және Михаил Покровский ұсынған негізгі марксистік тарихнамадан алшақтап жүрді. Дегенмен, оған 1918-1929 жылдары Археографиялық комиссияны, 1925-1929 жылдары Пушкин үйін (яғни Орыс әдебиеті институтын) және 1925-1928 жылдары Академия кітапханасын басқаруға рұқсат берілді. 1930 жылдың 12 қаңтарында Платонов патшалыққа қарсы қастандыққа қатысқан деген айыппен тұтқындалып, Самара қаласына жер аударылды, онда үш жылдан кейін, 1933 жылдың 10 қаңтарында қайтыс болды. Алайда, оның көптеген тарихи еңбектері он жылдық соңында қайта басылып шықты, ал 1967 жылы ол толыққанды ақталуға ие болды.