Хельсинки трамвай жүйесі: тарихы, қазіргі жағдайы және болашақ жоспарлары

Кіріспе

Хельсинкидегі трамвайлар Хельсинки өңірлік көлік басқармасы ұйымдастырған және Финляндияның астанасы Хельсинкиде Metropolitan Area Transport Ltd (, Huvudstadsregionens Stadstrafik Ab) басқаратын қоғамдық көлік жүйесінің бір бөлігі болып табылады. Трамвайлар қала орталығындағы басты көлік құралы болып табылады, және 2019 жылы осы жүйе бойынша 56,8 миллион сапар жасалды. Ескі трамвай желісінен өзге, 2023 жылдың қазанында жаңа жеңіл рельстік желі ашылды. Бұл желі техникалық тұрғыдан трамвай желісімен үйлесімді болғанымен, қала орталығындағы трамвай желісінен бөлек болып табылады.

Желілік

Трамвай желісі негізінен Хельсинки көшелерінде салынған, сондықтан ол жеңіл рельстік теміржол емес, дәстүрлі трамвай жүйесі болып табылады. Рельстің ені бір метрді құрайды. Желінің көп бөлігі екі рельстік теміржолдан тұрады. Кейбір учаскелерде рельстер басқа көлік құралдарынан бөлек салынған, ал басқа жерлерде автомобильдер мен автобустармен бірге пайдаланылады. Трамвайлар 600 В тұрақты токпен жоғары сымдар арқылы қуаттандырылады, алайда 2025 жылы кернеуді 750 В-қа көтеру жоспарлануда. 15-бағытта индукциялық тізбектерге және трамвайлардың өзінен келетін сұраныстарға негізделген басқа жүйе қолданылады. 15-бағыттағы светофорлардың төртінші сигналы бар: S әрпінің үстіндегі шеңбер, бұл светофор трамвайдан сұраныс алғанын көрсетеді. Ішкі қалалық желіде S сигналымен бірге шағын жыпылықтайтын LED орнатылған.

Жылжымалы құрам

2022 жылға қарай HKL-де жолаушылар тасымалы бойынша 122 трамвай желісі бар. Сонымен қатар, резервте және чартерлік пайдалануда трамвайлар бар. MLNRV I және II сериялары (қайта жаңартылған Valmet Nr I және Valmet Nr II агрегаттары) және Škoda Artic сериясы қала орталығы флотын құрайды, ал 15 жеңіл темір жол желісі екі бағыттағы Škoda Artic X54 агрегаттарын пайдаланады. 2006–2011 жылдары барлық Valmet Nr II (сол кезде NRV II деп аталатын) көліктері үлкен өзгерістерге ұшырады, онда трамвайға төменгі еденді орталық бөлік қосылды. Түрінің атауы өзгеріске сәйкес MLNRV II болып өзгертілді, ал ұзын трамвайлар өзгеріс жұмыстары аяқталғаннан кейін біртіндеп қайтадан жолға шығарылды. Осы процесте HKL сонымен қатар 10 ескі Nr I трамвайды (сол кезде NRV II деп аталатын) осылай қайта салды, бұл 2014 жылдың ортасында аяқталғаннан кейін MLNRV трамвайларының жалпы санын 52-ге жеткізді. 1998–2003 жылдары Adtranz (кейін Bombardier) компаниясынан сатып алынған және Transtech Oy компаниясы Отанмекиде салған толық төменгі қабатты Variotram агрегаттары сенімді емес болып шықты, бұл жұмыс істейтін трамвайлардың жетіспеушілігіне әкелді. 2004 жылдан бастап HKL Германияның Мангейм қаласынан он Duewag сериялы пайдаланылған трамвай сатып алды. Ақырында Bombardier компаниясымен жеткілікті сандағы қондырғыларды пайдалану туралы келісім жасалды. Duewag-тың барлық бірліктері 2014 жылдың соңына дейін қайтадан жалға алынған немесе чартерлік қызметпен айналысатын болды. 2018 жылы барлық Variotramдар проблемалар салдарынан пайдаланудан шығарылды. 2013 жылдан бастап HKL 72 жаңа Artic трамвайларын сатып алды. Олар екі буыны бар, сегіз осьті, ұзын және 74 тұрақты орындық, 14 бүгілетін орындық және 75 тік жолаушыға арналған орындық. Жоба 100% төмен еденді және Хельсинкидің қиын ескі жол желісінде проблемасыз жүруге арналған дәстүрлі бұрылушы bogies-ті қамтиды. 2013 жылы екі прототиптік бірлік жеткізілді, әрқайсысы жеткізілгеннен кейін екі айдан кейін жолаушылар қызметіне кірді. Өндірістік серияның бірінші бірлігі (70-тен), No 403, 2016 жылдың қаңтар айында Хельсинкиге келді. 2018 жылы екі прототиптік бірлік Schöneiche bei Berlin трамвай компаниясына сатылды. Helsinki City Transport, Metropolitan Area Transport компаниясының алдыңғы компаниясы, 15-жолына 29 Artic X54 бірлігін тапсырды, оның 15-і қызметте, ал 23 Crown Bridges жеңіл темір жол желілеріне тапсырыс берді. Бірінші прототиптік қондырғы 2021 жылдың сәуір айында Хельсинкиге келді. Метрополитен аймағы көліктері 2023 жылдың қазан айында ескірген MLNRV автопаркін ауыстыру және Вантаа жеңіл темір жолы сияқты жаңа қызметтерді қолдау үшін жаңа жылжымалы құрам алу үшін тендер жариялады. Сатып алу 30 бір бағыттағы және 33 екі бағыттағы бірлікті қамтиды және оның құны 1,6 млрд. евро деп бағаланады. +Жолға апаратын құрам 2022 жылғы үлгі Түрi (бірлік саны) Автомобиль # Салынған Сатып алынған Өзгертілген Орындықтар Ұзындығы (метрмен) Ені (метрмен) Биіктігі (метрмен, пантографпен) MLNRV I (Valmet Nr I) Қала орталығы 10 113–122 1973–75 1973–75 1993–2003, 2005, 2012–14 49 120 26.5 2.3 3.7 MLNRV II (Valmet Nr II) Қала орталығы 42 71–112 1983–87 1983–87 1996–2006, 2008–12 49 120 26.5 2.3 3.7 Škoda Transtech Artic Қала орталығы 70 403–472 2012–2019 2013–2019 88 125 27.6 2.4 3.8 Škoda Transtech Artic X54 Жеңіл темір жол 20 (жалпы 32 тапсырыс бойынша) 601–652 2019–2021 – 78+41 36 34.0 2.4 3.8 Жалпы саны 122 – 8,708 14,990 + Бұрынғы жылжымалы құрам Трамвай түрі Түрi (бірлік саны) Автомобиль # Салынған Сатып алынған Өзгертілген Орындықтар Ұзындығы (метрмен) Ені (метрмен) Биіктігі (метрмен, пантографпен) HRO A9 1 1A 1917 жылғы Brändö Spårvägs Ab трамвайының 1-ші репликасы. 1917 2007 2007 28 0 11.5 2.2 HRO A7 1 135 1928 1928 1988 21 26 10.2 2.1 3.7 HRO A4 1 157 1930 1930 1987 21 26 10.2 2.1 3.7 Karia HM IV 1 320 1955 1955 1985 29 69 13.5 2.3 3.6 Valmet RM 1 2 332, 339 No 339 Oy Stadin Ratikat Ab-ке тиесілі. 1955 1955 1987, 2003–04 29 69 13.5 2.3 3.6 Karia HM V 6 9–14, 175 No 175, SpåraKoff, мобильді [[Бар (мекеме)]]. 1959 1959 2004–07 31 57 13.5 2.3 3.6 Duewag GT8N 1 166 1962, 1964 2007–08 1991–92 55 120 25.7 2.2 3.8 Duewag GT8 1 150 1967 2004 1970, 2004 64 140 25.7 2.2 3.8 NRV (Valmet Nr I) 30 31–70 1973–75 1973–75 1993–2003, 2005 39 106 20.1 2.3 3.7 MLRV Bombardier Variotram 40 201–240 1998–2003 1998–2003 55 80 24.4 2.3 3.7 Škoda Transtech Artic (прототип) 1 402 2013 2013 88 125 27.6 2.4 3.8

as of 2022, HKL has 122 tram units in scheduled passenger service. Additionally, there are trams in reserve and in charter use. The MLNRV I and II series (rebuilt Valmet Nr I and Valmet Nr II units) and Škoda Artic series comprise the city center fleet, and the light rail line 15 uses bidirectional Škoda Artic X54 units. In 2006–2011, all Valmet Nr II (at that point known as NRV II) vehicles underwent a major modification process in which a low floor midsection was added to the tram. The type designation was changed to MLNRV II to reflect the modifications made, and the longer trams were re introduced in traffic gradually as the modification works were completed. During the process, HKL also rebuilt ten of the older Nr I trams (at that point known as NRV II) in the same way, which brought the total number of MLNRV trams to 52 upon completion in mid 2014. The fully low floor Variotram units, acquired in 1998–2003 from Adtranz (later Bombardier) and built by Transtech Oy in Otanmäki, proved to be unreliable, causing a shortage of operable trams. Starting in 2004, HKL purchased ten Duewag series second hand trams from Mannheim in Germany to cover for the shortage. Eventually arrangements were made with Bombardier to keep a sufficient number of the units in operation. All of the Duewag units were either withdrawn or relegated to charter service by the end of 2014. All Variotrams were taken out of use in 2018 because of the problems. Beginning in 2013, HKL acquired 72 new Artic trams. They have a double articulated, eight axle design, are long and have 74 fixed seats, 14 foldable seats and space for 75 standing passengers. The design has a 100% low floor and conventional, turning bogies designed to run without problems on Helsinki's challenging old fashioned track network. Two prototype units were delivered in 2013, and each entered passenger service approximately two months after delivery. The first unit of the production series (out of 70), no. 403, arrived in Helsinki in January 2016. In 2018 both prototype units were sold to Schöneiche bei Berlin tramway. Helsinki City Transport, the predecesor of Metropolitan Area Transport, has ordered 29 Artic X54 units for line 15, of which 15 are in service, and 23 for the Crown Bridges light rail lines. The first prototype unit arrived in Helsinki in April 2021. Metropolitan Area Transport announced a tender in October 2023 to acquire new rolling stock to replace the aging MLNRV fleet and to support new services such as the Vantaa light rail. The procurement includes 30 unidirectional and 33 bi directional units and is estimated to be valued at €1.6 billion. +Rolling stock as of 2022 Model Type No. (Number) of units Car # Built Acquired Modified Seats Standees L (Car length in meters) W (Car width in meters) H (Car height in meters (with pantograph)) MLNRV I (Valmet Nr I) City center 10 113–122 1973–75 1973–75 1993–2003, 2005, 2012–14 49 120 26.5 2.3 3.7 MLNRV II (Valmet Nr II) City center 42 71–112 1983–87 1983–87 1996–2006, 2008–12 49 120 26.5 2.3 3.7 Škoda Transtech Artic City center 70 403–472 2012–2019 2013–2019 88 125 27.6 2.4 3.8Škoda Transtech Artic X54 Light rail20 (32 more total on order)601 6522019–2021–78+413634.02.43.8 Totals 122 8,708 14,990

+ Former rolling stock Tram type No. (Number) of units Car # Built Acquired Modified Seats Standees L (Car length in meters) W (Car width in meters) H (Car height in meters (with pantograph)) HRO A9 1 1A replica of Brändö Spårvägs Ab tram number 1 from 1917. 1917 2007 2007 28 0 11.5 2.2 HRO A7 1 135 1928 1928 1988 21 26 10.2 2.1 3.7 HRO A4 1 157 1930 1930 1987 21 26 10.2 2.1 3.7 Karia HM IV 1 320 1955 1955 1985 29 69 13.5 2.3 3.6 Valmet RM 1 2 332, 339Number 339 is owned by Oy Stadin Ratikat Ab. 1955 1955 1987, 2003–04 29 69 13.5 2.3 3.6 Karia HM V 6 9–14, 175Number 175, SpåraKoff, is a mobile [[Bar (establishment) 1959 1959 2004–07 31 57 13.5 2.3 3.6 Duewag GT8N 1 166 1962, 1964 2007–08 1991–92 55 120 25.7 2.2 3.8 Duewag GT8 1 150 1967 2004 1970, 2004 64 140 25.7 2.2 3.8 NRV (Valmet Nr I) 30 31–70 1973–75 1973–75 1993–2003, 2005 39 106 20.1 2.3 3.7 MLRV Bombardier Variotram 40 201–240 1998–2003 1998–2003 55 80 24.4 2.3 3.7Škoda Transtech Artic (Prototype)2401 402201320138812527.62.43.8

Қоймалар

2023 жылдан бастап Хельсинкиде бірнеше трамвай деполары мен жөндеу шеберханалары бар. Қала орталығындағы трамвайлар қазіргі уақытта Тёёлё және Коскела деполарын, сондай-ақ Валлиладағы техникалық қызмет көрсету орталығын пайдаланады. Рускеасуода 100 трамвай мен 200 автобусқа арналған жаңа депо салынып жатыр, ал бұл жаңа депо ескірген Коскела депосының қайта жаңартылуымен біріктіріліп, ақырында Тёёлё және Валлила деполарын толықтай алмастыру жоспарлануда. 15-бағыттың (Жокери жеңіл рельстік темір жолы) Ройхупельтода жеке депосы бар. Crown Bridges жеңіл рельстік темір жол желілері үшін Ылыскылэде жеке депо салынып жатыр, ол бастапқыда 2026 жылы аяқталуға тиіс болған.