Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
6 ғасыр б.з.д. медиялық генерал, жыртқыш құстар туысы.
6th century BC Median general
the genus of birds of prey
Харпагос, сондай-ақ Харпагос немесе Гипаргус (көне грекше Ἅρπαγος; аккад тілінде Арбаку) – б.з.д. 6 ғасырындағы медиялық генерал. Геродоттың айтуынша, ол Пасаргад шайқасындағы кіріптарлығы арқасында Ұлы Кірустың таққа отыруына септігін тигізген.
Harpagus, also known as Harpagos or Hypargus (Ancient Greek Ἅρπαγος; Akkadian: Arbaku), was a Median general during the 6th century BC, credited by Herodotus as having put Cyrus the Great on the throne through his defection during the Battle of Pasargadae.
Өмірбаян
Геродоттың "Тарихы" бойынша, Харпаг Мидия патша әулетінің мүшесі болған және Мидияның соңғы патшасы Астиагқа қызмет еткен. Кир әскер жинап жатқаны туралы хабар Астиагқа жеткенде, ол Харпагты, өзінің бас қолбасшысы ретінде, Кирға қарсы әскерге жетекшілік етуге бұйырды. Пасаргад жазығында үш күндік шайқастан кейін Харпаг Астиагтың қолынан ұлының өлімі үшін кек тартты, ол шайқас даласында Кирге адалдығын ауыстырды, нәтижесінде Астиаг жеңіліске ұшырады және Парсы империясы құрылды.
According to Herodotus' Histories, Harpagus was a member of the Median royal house who served King Astyages, the last king of Media. When word reached Astyages that Cyrus was gathering his forces, he ordered Harpagus, as his primary general, to lead the army against Cyrus. After a three day battle on the plain of Pasargadae, Harpagus took his revenge for the death of his son at the hands of Astyages when he changed his allegiance on the battlefield in favour of Cyrus, resulting in Astyages' defeat and the formation of the Persian Empire.
Аңыз
Геродот Харпагостың қолдауын Тиесттің каннибалдық тойының нұсқасымен түсіндіреді. Ол Астиагестің қызы Мандане оны құлатып, патша тудыратынын түсінде көргендіктен, Харпагқа баланы туғанда тастап кетуді бұйырғанын айтады. Патшалық қанын төгуге құмар емес, Харпаг баланы (Кирді) Митрадат есімді шабандозға берді, ол оны өз ұлындай өсірді. Он жыл өткен соң Кирдің тірі екені белгілі болды, Астиаг Харпагтың жалғыз ұлын өлтіріп, оны той кезінде Харпагқа жегізіп, қатыгез жазалады. Айтуынша, Харпагос той кезінде ешқандай реакция көрсетпеді, тек ұлының сүйектерін жинап, жерлеуге алып кетті. Астиаг Кирдің тағдыры туралы кеңес алу үшін дінбасыларына (магтарға) жүгінді. Олар оған, баланың достарымен тау патшасы болып ойнаған кезде табылғанын, оның патша болу туралы болжамды ойнап-ойнап орындағанын және енді қауіпті емес екенін айтты. Олардың кеңесімен Астиаг Кирді оның ата-анасы Камбиз I мен Манданеге Аншанға (Шираз маңындағы Оңтүстік-Батыс Иран) жіберді. Харпагос Кирмен байланысын сақтап қалу үшін оған сыйлықтар жіберіп, Астиагеске қарсы Медия ақсүйектерін қайыруға тырысты. Олар дайын болғаннан кейін, ол Кирге қоянның ішінде жасырылған хабар жіберіп, егер ол әжесіне қарсы қару көтерсе, медиялықтар далада көтеріліс жасауға дайын екенін хабарлады.
Herodotus accounts for the change in Harpagus' support to a version of the cannibal feast of Thyestes. He reports that Astyages, after having a dream that his daughter, Mandane, would give birth to a king who would overthrow him, ordered Harpagus to expose the child at birth. Harpagus, reluctant to spill his own royal blood, gave the child (Cyrus) to a shepherd named Mitradates, who raised him as his own son. Ten years later, when Cyrus was discovered alive, Astyages cruelly punished Harpagus by killing Harpagus' only son and feeding him to Harpagus during a banquet. It was said that Harpagus did not react during the banquet, other than to gather the pieces of his son and remove them for burial. Astyages then asked his Magi (priests) for their advice about the fate of Cyrus. They told him that the boy, who had been discovered while playing king of the mountain with his friends, had fulfilled the prophecy of becoming a king, albeit in play, and was no longer a danger. On their advice, Astyages sent Cyrus to his parents, Cambyses I and Mandane, in Anšan (southwestern Iran near Shiraz). Harpagus bided his time, sending gifts to Cyrus to keep contact with him, as he worked to turn the nobles of Media against Astyages. When they were ready, he sent a message to Cyrus, hidden in the belly of a hare, informing him that the Medians would mutiny on the field, should he take arms against his grandfather.
Кейінгі өмірі
Жеңістерін аяқтағаннан кейін Харпаг Кіші Азияның сатрапы болып тағайындалды. Оның ұрпақтары қазіргі Түркияның оңтүстік-батысындағы Ликияның патшалық отбасы болды.
After the completion of his conquests, Harpagus was appointed Satrap of Asia Minor. His descendants became the royal family of Lycia in what is now southwest Turkey.