Кіріспе

Бихар штаты, Үндістан
аудан

Супаул ауданы – Үндістанның Бихар штатының отыз сегіз ауданының бірі. Супаул қаласы – ауданның әкімшілік орталығы. Бұл аудан 1991 жылдың 14 наурызында бұрынғы Сахарса ауданынан бөлініп шықты.

Тарих

Бұрын Сахарса ауданының бір бөлігі болған Супаул қазір Митила аймағының құрамына кіреді. Митила алғаш рет үнді-арий тайпалары қоныстанғаннан кейін маңызға ие болды, олар Митила патшалығын (Видеха патшалығы деп те аталады) құрды. Шамамен б.з.д. 1100–500 жылдар аралығындағы кейінгі Веда кезеңінде Видеха, Куру және Панчаламен бірге Оңтүстік Азияның маңызды саяси және мәдени орталықтарының біріне айналды. Видеха патшалығының патшалары Джанакалар деп аталды. Кейін Видеха патшалығы Ваджхика одағына қосылды, оның астанасы Вайшали қаласында орналасқан, ол да Митила аймағында жатыр.

География

Супаул ауданы солтүстікте Непалмен, шығыста Арария ауданымен, оңтүстікте Мадепура және Сахарса аудандарымен, батыста Мадубани ауданымен шектеседі. Супаул ауданы Коси бөлігінің құрамына кіреді. Коши өзені аудан арқылы ағып өтеді және су тасқыны кезінде үнемі зардап шегеді.

Блоктар

Супаул ауданында барлығы он бір блок бар: 2012 жылдың желтоқсанынан бастап Бивха Халықаралық Балалар қоры Супаулдың Коши аймағындағы білім беруді қаржыландырып келеді. Бивха Халықаралық мектебі, Бивха ауылдық даму қоры, ұлттық банктер, НАБАРД және Әлемдік банк білім беру және ауыл шаруашылығы салаларында бірнеше бағдарламаны қаржыландырады. Бивха корпорациясы Супаулдың Симрахи базарында күніне шамамен 100 тонна сүт өндіретін сүт фермасын құрды. Сондай-ақ, М/С Коши Парсауни ауылында күніне шамамен 20 000 жұмыртқа өндіретін жұмыртқа фермасын ашты.

Демография

2011 жылғы халық санағы бойынша Супаул ауданының халқы 2 229 076 адамды құрады, бұл шамамен Латвия мемлекетінің немесе АҚШ-тың Нью-Мексико штатының халқымен тең. Бұл көрсеткіш Үндістандағы 640 ауданның арасында 204-ші орынды белгілейді.

Супаул ауданының қалалық халқы 2011

2011 жылғы санақ бойынша Супаулдың жалпы халқының 4,74 пайызы ауданның қалалық аймақтарында тұрады. Барлығы 105 558 адам қалалық аймақтарда тұрады, оның ішінде 55 788 еркек және 49 770 әйел. 2011 жылғы санақ деректеріне сәйкес, Супаул ауданының қалалық аймағындағы жыныс қатынасы 1000 еркекке 892 әйел шақалдайды. 2011 жылы Супаул ауданындағы балалардың жыныс қатынасы 1000 еркек балаға 932 әйел баладан тұрды. Қалалық аймақтағы балалардың саны (0–6 жас аралығы) 17 654 адамды құрады, оның ішінде 9 140 еркек және 8 514 әйел, бұл қалалық халықтың 16,38% құрайды. 2011 жылғы санақ бойынша Супаул ауданындағы сауаттылықтың орташа деңгейі 72,74% болды, ал еркектер арасында 80,78%, әйелдер арасында 63,64% құрады. Қалалық аймақтардағы сауатты адамдардың нақты саны 63 939 адамды құрады, оның ішінде 37 684 еркек және 26 255 әйел.

Супаул ауданының ауыл тұрғындары 2011 жыл

2011 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, Супаул ауданының халқының 95,26 пайызы ауылдық жерлерде және ауылдарда тұрады, оның ішінде 1 099 495 еркек және 1 024 023 әйел. Ауданның ауылдық жерлерінде әйелдер мен еркектер арақатынасы 1000 еркекке 931 әйелді құрайды. Балалар арақатынасы 1000 ұлға 945 қызды құрайды. Ауылдық жерлердегі алты жасқа дейінгі балалардың саны 419 703 адамды құрайды, оның ішінде 215 813 еркек және 203 890 әйел. Ауданның ауылдық халқының 19,63 пайызы балалар болып табылады. 2011 жылғы халық санауы мәліметтеріне сәйкес, Супаул ауданының ауылдық жерлеріндегі сауаттылық деңгейі 56,89 пайызды құрайды. Еркектердің сауаттылығы 69,03 пайыз, ал әйелдердің сауаттылығы 43,82 пайызды құрайды. Барлығы 969 344 адам сауатты, оның ішінде 609 988 еркек және 359 356 әйел.

Мәдениет

Танымал тарихи және діни орын – Дурга Стан парсармасы Супаул ауданында орналасқан, ал аудан орталығынан шалғай емес. Раджбирадж (Непалдың солтүстігіне қарай 10 км қашықтықта) – 8 ғасырда салынған әйгілі Радждеви храмы мен Чиннамаста шақты Питхқа жақын тарихи қала. Бұл жерде аймақтың мәдениетін көрсететін көптеген экспонаттар бар. Кунаули шекарасына жақын орналасқан. Оңтүстік үнділік сәулет стилінде салынған және Вишну құдайына арналған Вишну храмы ауданның маңызды туристік орталығына айналды. Бұл аймақтың Митила мәдениетіне оңтүстік үнділік мән беріп, ерекшеліктерін қосады. Ол 106 ұлттық тас жолында орналасқан.

Көлік

Супаул 106 және 57 ұлттық автомобиль жолдары арқылы басқа қалалармен жақсы байланысты. NH57 Супаулды Сильчар, Гаухати, Силигури, Форбсгандж, Муджаффарпур, Горакхпур, Лакхнау, Ахмадабад және Порбандар сияқты ірі қалалармен байланыстырады. Патна және Дели қалаларына тұрақты автобустар қатынайды. Аудан бойынша теміржол көлігі қолжетімді. Бұрын Сахарса және Форбсганджді жалғастырған тар жол темір жолы қазіргі уақытта кең жолға айналдырылуда. Ол Форбсгандж, Сахарса, Дарбанга, Муджаффарпур және көптеген басқа қалалармен байланыстырылатын болады. Үндістанның бұрынғы премьер-министрі Атал Бихари Важпаи 2002 жылы Жаңа Коси Махасету көпірінің құрылысын бастауға ұсыныс жасады, бірақ ол 1934 жылғы күшті су тасқыны мен Үндістан-Непал жер сілкінісі кезінде қирады. Жаңа көпір 2020 жылы Нарендра Моди тарапынан ашылды және 516 крор сомаға салынды. Көпірдің бойымен алғашқы өтетін пойыздар Форбсгандж, Сахарса және Рагопур Сараигарх DEMU пойыздары болды.