Кіріспе

Mortalium animos – 1928 жылы Рим папасы Пий XI діни бірлік мәселесі жөнінде жариялаған папалық энциклопедия. Онда алғашқы экуменизм қозғалысының кейбір дұрыс емес пікірлері айыпталады және Иисус Христ құрған жалғыз Шіркеудің католик Шіркеуі екені расталады.

Мазмұны

XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында либералды протестанттық айналада діни бірлік қозғалысы қалыптасты. Рим папасы XIII Леон 1896 жылғы «Satis cognitum» энцикликасында Католик шіркеуінің белгісі ретінде бірлік туралы кеңінен айтты. «Mortalium animos» еншігінде Пий дәстүрлі католик ілімін қайталайды: шіркеу көрінетін, органикалық бірлікке ие, себебі ол құдайлық түрде құрылғандықтан, құдайлық қорғаумен қамтамасыз етілген. Пий XI мына үмітті жоққа шығарды: ұлттар, діни мәселелерде белгілі бір айырмашылықтар болғанымен, рухани өмірдің ортақ негізін құрайтын доктриналарды мойындауда бауырластарша келісуге аса қиындықсыз жетеді. Осы себепті, осы адамдар жиі конвенциялар, кездесулер мен үндеулер ұйымдастырады. Әрине, мұндай әрекеттер католиктер тарапынан мақұлданбайды, себебі олар барлық діндерді сол деңгейде жақсы және мақтауға лайық деп санайтын жалған пікірге негізделген, өйткені олардың барлығы әртүрлі жолдармен біздің ішкі сезімімізді көрсетеді және бізді Құдайға және Оның үстемдігін мойынсұнуға бастайды. Бұл пікірді ұстанатындар ғана емес, қателікке берілген, сонымен қатар, шынайы дін туралы түсінікті бұрмалап, оны бірте-бірте табиғаттану мен дінсіздікке (атеизмге) ұқсас нәрсеге бұрады; осыдан оны қолдаушы және оны іске асыруға тырысушы адам Құдай тарапынан аян етілген діннен толығымен бас тартатыны анық көрінеді. Пий барлық діндердің тек табиғи діни құштарлықтың немесе инстинкттің әртүрлі (және қате) адамдық көрінісі екендігі туралы идеяның, Папа X Пийдің «Pascendi Dominici gregis» энцикликасында жақында айыптаған модернизмнің негізгі қателіктерінің бірі екенін түсінді. Ол қазіргі бірлікке ұмтылу қозғалысын «әр түрлі доктриналарды ұстанатын, тіпті бір-біріне қайшы келетін христиан қауымдарынан құралған Федерациядан басқа ештеңе емес» деп қарады. Пий шіркеудің католиктерге католик емес жиналыстарға қатысуға рұқсат бермейтінін мәлімдеді. «Олай істемеу, Оның пікірінше, Құрылтайшысына және Оның қамқорлығына тапсырылған шындыққа деген сенімсіздік болып табылады».