Кіріспе

Күштер қосындысы мен элементарлы симметриялық функциялар арасындағы қатынастар. Математикада Ньютонның өзіндіктері, сондай-ақ Жирард-Ньютон формулалары деп аталатын бұл қатынастар, симметриялық көпмүшелердің екі түрін – күштер қосындысын және элементарлы симметриялық көпмүшелерді байланыстырады. Бір айнымалыдағы мономиялық көпмүше түбірлерінде есептелгенде, олар P көпмүшесінің барлық түбірлерінің k-шы дәрежелерінің қосындысын (көбейтілісімен есептегенде) P көпмүшесінің коэффициенттері арқылы, тікелей түбірлерді табусыз көрсетуге мүмкіндік береді. Бұл өзіндіктерді Исаак Ньютон 1666 жыл шамасында тапқан, бірақ Альберт Жирардтың бұрынғы жұмысын (1629 жыл) білмеген көрінеді. Олар математиканың көптеген салаларында, соның ішінде Галуа теориясы, инварианттар теориясы, топтар теориясы, комбинаторика және математикадан тыс, мысалы, жалпы салыстырмалылық теориясында қолданылады.

Матрицаның сипаттамалық көптік атауына қолдану

Жоғарыдағы полиномиал матрицаның сипаттамалық полиномиалы болғанда (әсіресе, егер ол полиномиалдың серік матрицасы болса), түбірлер матрицаның өзіндік мәндері болып табылады, олар алгебралық қиылысымен есептеледі. Кез келген оң бүтін сан үшін матрицаның өзіндік мәндері осы санның дәрежелері болып табылады, және матрицаның әрбір өзіндік мәні оның қиылысын осы дәрежелердің өзіндік мәнінің қиылысына қосады. Осыдан кейін, сипаттамалық полиномиалдың коэффициенттері осы дәрежелердегі элементарлы симметриялық полиномдар арқылы беріледі. Атап айтқанда, дәрежелердің қосындысы, яғни сипаттамалық полиномиалдың түбірлерінің n-ші дәрежелік қосындысы, оның ізбен беріледі: Ньютон теңдестіктері енді дәрежелердің іздерін сипаттамалық полиномиалдың коэффициенттерімен байланыстырады. Оларды кері бағытта қолданып, элементарлы симметриялық полиномдарды дәрежелік қосындылар арқылы өрнектеуге болады, бұл сипаттамалық полиномиалды тек дәрежелерді және олардың іздерін есептеу арқылы табуға мүмкіндік береді. Бұл есептеу үшін матрицалық дәрежелердің іздерін есептеу және үшбұрышты теңдеулер жүйесін шешу қажет. Екеуі де күрделілік класы NC-де орындалуы мүмкін (үшбұрышты жүйені бөліп-бағындыру әдісімен шешуге болады). Сондықтан матрицаның сипаттамалық полиномиалын NC класында есептеуге болады. Кейли-Гамильтон теоремасы бойынша, әрбір матрица өзінің сипаттамалық полиномиалын қанағаттандырады, ал қарапайым түрлендіру NC класында серік матрицаны табуға мүмкіндік береді. Есептеулерді тиімді түрде қайта құру Faddeev-LeVerrier алгоритміне (1840) әкеледі, оның жылдам параллельдік іске асырылуы L. Csanky (1976) еңбегіне байланысты. Оның кемшілігі - ол бүтін сандарға бөлуді талап етеді, сондықтан, әдетте, өрістің сипаттамасы 0 болуы керек.

Галуа теориясымен байланысы

Берілген n үшін, k = 1, ..., n үшін элементарлы симметриялық көпмүшелер ek(x1, ..., xn) x1, ..., xn айнымалыларындағы симметриялық көпмүшелер кеңістігінің алгебралық негізін құрайды: осы айнымалылардың барлық пермутацияларында өзгермейтін xi-дегі әрбір көпмүшелік өрнек сол элементарлы симметриялық көпмүшелер арқылы беріледі, және бұл өрнек көпмүшелік өрнектердің эквиваленттілігіне дейін бірегей. Бұл симметриялық көпмүшелердің негізгі теоремасы деп аталатын жалпы факт, ал Ньютонның теңдестіктері күштердің қосындысы симметриялық көпмүшелер жағдайында нақты формулаларды ұсынады. Барлық коэффициенттері ak еркін параметрлер ретінде қарастырылатын мономиялық көпмүшеге қолданғанда, бұл әрбір симметриялық көпмүшелік өрнек S(x1, ..., xn) оның түбірлерінде тек оның коэффициенттері арқылы, яғни түбірлерді білуді қажет етпей, P(a1, ..., an) түріндегі көпмүшелік өрнек ретінде өрнектеле алады. Бұл факт Галуа теориясындағы жалпы қарастырулардан да туындайды (ak-лар толық симметриялық топқа сәйкес оларды ауыстыратын кеңейту өрісінде түбірі бар базалық өрістің элементтері ретінде қарастырылады, ал Галуа тобының барлық элементтері бойынша бекітілген өріс базалық өріс болып табылады). Ньютонның теңдестіктері элементарлы симметриялық көпмүшелерді күштердің қосындысы симметриялық көпмүшелер арқылы өрнектеуге мүмкіндік береді, осылайша кез келген симметриялық көпмүше күштердің қосындысы түрінде де өрнектеле алады. Шындығында, алғашқы n күштердің қосындысы симметриялық көпмүшелер кеңістігінің алгебралық негізін құрайды.

Қатынасты сәйкестіктер

Ньютонның өрнектерінен ерекшеленетін, бірақ олармен тығыз байланысты бірнеше (өрнектер) тобы бар.

Элементарлы симметриялық көптіктерді күштер қосындысы түрінде көрсету

Жоғарыда айтылғандай, Ньютонның өзара байланыстары элементарлы симметриялық көпшелерді қуаттардың қосындысы арқылы рекурсивті түрде өрнектеуге қолданылуы мүмкін. Мұны істеу үшін бүтін сан бөлшектерін енгізу қажет, сондықтан оны рационалды коэффициенттері бар симметриялық функциялардың ΛQ сақинасында жасауға болады: және т.б. Жалпы формула мына түрде ыңғайлы жазылуы мүмкін:

мұнда Bn – толық экспоненциалды Белл көпшесі. Бұл өрнек сондай-ақ генераторлық функциялар үшін келесі тепе-теңдікке әкеледі:

Моник көпшеге қолданғанда, бұл формулалар коэффициенттерді түбірлердің қуаттарының қосындысы түрінде көрсетеді: әр ei-ді ai-мен және әр pk-ді sk-мен алмастырыңыз.

Бiрлiктiлiктердiң алынуы

Ньютонның әрбір өрнегі элементар алгебра арқылы оңай тексеріледі; бірақ, олардың жалпы жарамдылығын дәлелдеу қажет. Мүмкін болатын мынадай түсіндірулер.