Кіріспе

АҚШ Ұлттық парктеріндегі сувенирлік бағдарлама

«Ұлттық парктеріңізге билет» бағдарламасы арқылы АҚШ Ұлттық парктері жүйесінің көптеген бөлімшелеріндегі және Ұлттық парктері қызметіне қатысты көптеген аймақтардағы саябақтарға келушілер орталықтарында және рейнджерлік бекеттерде тегін сиялы мөрлер алуға болады. Бағдарламаны көптеген саябақтарда кітап дүкендерін басқаратын коммерциялық емес ұйым «Eastern National» жүзеге асырады. Резеңке мөрмен қойылған сиялы мөрлер саяхатшының ұлттық паспортындағы паспорттық мөрлерге ұқсас және әрбір саябаққа жасалған сапарды тіркеуге мүмкіндік береді. «Eastern National» мөрлерді «жою» деп сипаттаған, бірақ бұл дұрыс емес, себебі «жою» – пошта маркасының жарамдылығын жоятын белгі, ал бұл мөрлер паспорттық мөр сияқты сапарды тіркеп, пошталық мөр сияқты орын мен күнді көрсетеді, ештеңені жоймайды. Мөрлерді жинаушылар коммерциялық емес әлеуметтік клуб құрды – «Ұлттық саябақ саяхатшылары клубы», ол жыл сайын конвенциялар өткізеді.

Паспорт кітапшалары

Шығыс ұлттық парктегі дүкендерде және онлайн сатылатын паспорт кітаптары, ұлттық парктің мөрлерін жинауға арналған орынды ұсынады. 1,3 миллионнан астам паспорт кітабы сатылды. 3,25" × 5,5" өлшемді паспорт кітапшасында тоғыз аймақтың әрқайсысы үшін бес беттен бар, онда паспорт иесі сиямен мөрлерді қоя алады және әр бетке бір арнайы мөр жапсыра алады. Егер арнайы мөрлер әр жыл сайын кітапқа қосылса, мөрлерді коллекциялайтын адамның паспорты бес жыл ішінде толады. 2006 жылы, бағдарламаның 20 жылдығына арналған «Passport Explorer» жарық көрді, ол мұқабасы бар және үлкен беттерге ие. «Passport Explorer» мұқабалы форматқа ие болғандықтан, пайдаланушыға қосымша мөрлер мен арнайы мөрлер үшін қосымша беттерді оңай қосуға мүмкіндік береді.

Ұлттық парк паспорттық аймақтары

Ұлттық саябақтар қызметі әкімшілік тұрғысынан аймақтарға бөлінген. Әр аймақ өзінің географиялық аумағындағы саябақтарға бақылау мен кеңес беруді қамтамасыз етеді. Қазіргі уақытта Ұлттық саябақтар қызметі әртүрлі саябақтарды, ескерткіштерді және басқа да нысандарды жеті аймаққа бөледі, бірақ паспорт кітапшасы бағдарлама құрылған кезде қолданылған тоғыз аймақ бойынша ұйымдастырылған.

Жылдық маркалар сериясы

Маркалардан басқа, жыл сайын «Ұлттық парктеріңізге паспорт» бағдарламасы әр аймақтан бір парктің суреті мен сипаттамасы бар он түрлі-түсті коллекционерлік стикерлер жиынтығын жариялайды. Паспорт иелері осы желімді стикерлерді өздерінің паспорт кітапшасында арнайы белгіленген орынға жабыстыра алады, ал одан төмен тиісті сиялы мөрді қоя алады. Марка жиынтығында бейнеленген парктік бірліктер жыл сайын өзгеріп отырады. 1986 жылдан бастап шығарылатын маркалар әлі де көптеген парктік дүкендерде 10 доллардан кем бағада немесе интернетте «Шығыс Ұлттық» арқылы қолжетімді. Алғашқыда маркалар олар бейнелейтін аймақта ғана қолжетімді болды, «Шығыс Ұлттық» штаб-пәтері орналасқан Колониалдық Ұлттық Тарихи паркін қоспағанда. 1986 жылы маркалар жұқа картонға басылды, бірақ картонның қалыңдығы паспорт кітапшасын деформациялап жіберді. Сондықтан әрбір марка жеңіл, қара түсті, желімді қабықшаға орнатылып бекітілді. 1987 жылдан бастап жылдық маркалар сериясы дәстүрлі почта маркаларымен салыстырылатын сападағы желімді, жылтыр қағазға басылады.