Кіріспе

Хорб-ам-Неккар – Германияның Баден-Вюртемберг штатының оңтүстік-батысындағы қала. Ол Некар өзенінің жағасында, батыста Оффенбург қаласынан (шамамен ... км қашықтықта) және шығыста Тюбинген қаласынан (шамамен ... км қашықтықта) орналасқан. Қаланың халқы шамамен 25 000 адамды құрайды, оның 6 000-ы Хорб қаласының өзінде, ал қалғандары 18 ауыл мен округке бөлінген. Егер бүкіл муниципалитет ескерілсе, Хорб-ам-Неккар Фрейденштадт округінің ең ірі қаласы болып табылады. 1981 жылдың 1 қаңтарынан бастап Хорб-ам-Неккар Карлсруэ әкімшілік аймағының Солтүстік Қара Орманы аймағындағы орташа өлшемді орталық ретінде қызмет ететін Große Kreisstadt мәртебесіне ие. Бұл қала сонымен қатар Штутгарт қалалық аймағының «Ынтымақтастық аймағына» да кіреді. Хорб-ам-Неккар көршілес Empfingen және Eutingen im Gäu қауымдастықтарымен бірлескен басқару жүйесін пайдаланады.

География

Хорб Қара Орманның солтүстік бөлігінің шығыс жиегінде, Некар өзенінің жанында орналасқан. Ежелгі сарай, сарай бақтары және қала әкімдігі әлі орналасқан дәстүрлі базар алаңы бар, жақсы сақталған ескі қала Некар өзеніне қарайтын төбеде жатыр. Қазіргі қала мен оның шеттері екі өзеннің аңғарлары бойымен созылып жатыр.

Құрылтайшы қауымдастықтар

Орб қаласынан басқа, муниципалитетке 1970-ші жылдардағы Баден-Вюртемберг жергілікті басқару реформасы шеңберінде мойындалған бірнеше қауымдар кіреді, яғни олардың сайланған кеңесі мен кеңес төрағасы бар. Оларға Альдорф, Альтейм, Бетра, Бильдехинген, Биттельбронн, Деттензе, Деттинген, Деттлинген, Диессен, Грунметстеттен, Илинген, Изенбург, Мюлен, Мюринген, Нордстеттен, Рексинген және Талхайм жатады. Соңғысы бұрынғы тәуелсіз Обертальхайм және Унтертальхайм қауымдарынан құралған. Бұлар ресми түрде (мысалы, почталық мақсаттарда) Хорб-Ахльдорф, Хорб-Альтейм және т.б. деп аталады. Сонымен қатар, Хогенберг және Хаугенштейн сияқты есімдері ерекше басқа да аудандар бар, бірақ олардың ресми шекаралары жоқ. Фронхолцхоф, Фрундекхоф, Хайдгрундхоф, Хогенфихтехоф, Марксталлхоф, Аухерт Хофе, Брейтенбаум Хофе, Жозефсхоф, Кепплесхоф, Кегельхоф, Изенбургер Хофе, Буххофе, Крейцхофе, Платтенхофе, Зигельхоф, Хайдехофе, Капленхофе және Рётеберг сияқты тұрғындары санаулы оқшауланған шағын елді мекендер де бар. Бұған қоса, Некархаузен немесе Приорберг сияқты одан да кішкентай елді мекендерді де атауға болады.

Көршілес муниципалитеттер

Төмендегі қалалар мен елді мекендер Хорб-ам-Неккармен шектеседі, оларды шығыстан бастап сағат тілі бойынша тізбектей келтіреміз: Eutingen im Gäu (Freudenstadt ауданы), Starzach (Tübingen ауданы), Haigerloch (Zollernalbkreis), Empfingen (Freudenstadt ауданы), Sulz am Neckar (Rottweil ауданы), Glatten, Schopfloch және Waldachtal (барлығы Freudenstadt ауданы), соңында Haiterbach және Nagold, екеуі де Calw ауданында орналасқан.

Тарих

Хорб алғаш рет 1090 жылы horv немесе horva деп тіркелген, бұл ескі жоғарғы неміс тілінде «батпақ» деген мағынаны білдіреді. Бірақ, сол кезде ескі жоғарғы неміс тілі дерлік жойылып бара жатқандықтан, Хорб одан да көне деп есептеледі. Некар бойындағы батпақты жер қала құрылысшыларын оны Шюттеберг тауының етегіне салмаға мәжбүр етті. Бүгінде қаланың көрінісі тарихи қаланың толыққанды төбеде орналасуымен ерекшеленеді, бұл оны кез келген бағыттан көруге мүмкіндік береді. Хорб алғаш рет 1228 жылы қала ретінде тіркелді, ал қала әкімі (Шултхейс) және базар туралы алғашқы жазбалар 1244 және 1277 жылдары кездеседі. 1305 жылға дейін Хорб Тюбинген графтарының билігінде болды, кейін Гогенберг графтарына қарады. 1381 жылы Хорб Австрияның (Керек Австрия) иелігіне өтті және жергілікті вогттың әкімшілік орталығы болды. 1806 жылы Хорб Вюртемберг Корольдігінің құрамына кірді, бір жылдан кейін әкімшілік орталыққа айналып, Oberamt Horb аталды. Оның шекарасы келесі жылдары бірнеше рет өзгерді, ал 1938 жылы ауылдық округ ретінде қайта ұйымдастырылды. Қазіргі Betra, Dettensee, Dettingen, Dettlingen және Dießen қауымдары 1803 жылдан бастап Hohenzollern Sigmaringen княздығына қарасты, онда олар Oberamt Hechingen (және 1838 жылдан 1854 жылға дейін Oberamt Haigerloch) басшылығымен ұйымдастырылды. 1925 жылы Oberamt Hechingen Landkreis Hechingen деп өзгертілді. 1971-1975 жылдар аралығында 18 көршілес муниципалитет, соның ішінде жоғарыда аталған Hechingen округінің қауымдары Landkreis Horb-қа немесе оның заңи мұрагері Landkreis Freudenstadt-қа қосылды. Хорб және Hechingen округтары Баден-Вюртембергтің 1973 жылғы жергілікті басқару реформасының аясында таратылды, ал Хорбтың көп бөлігі, қаланың өзімен бірге, Фрейденштадтқа берілді, ол енді жаңа құрылған Солтүстік Қара Орман аймағының құрамына кіреді. Осылайша, бір кезде Вюртембергке қарасты қала бұрынғы Баден астанасынан басқарылатын болды. 1979 жылы Хорб тұрғындары 20 000-нан асып, қалаға Баден-Вюртемберг мемлекеттік үкіметіне ірі округтік қала (Große Kreisstadt) мәртебесін беру үшін өтініш беруге мүмкіндік берді; өтініш 1981 жылдың 1 қаңтарынан бастап қабылданды.

Дін

Орта ғасырларда Хорб-ам-Неккар Констанц епархиясының құрамына кірді, ол Дорнштеттендегі "Vor dem Walde" архидиаконатының жергілікті қадағалауымен болды. Протестанттық реформация Германияға келгенде, Хорб әлі де Таяу Австрияның бір бөлігі болды, сондықтан Австрияның қалған бөлігімен бірге басым бөлігі католиктік қалды. Вюртемберг корольдігіне қосылғаннан кейін, аймақ Роттенбург епархиясына (қазіргі Роттенбург-Штутгарт) қарастырылды және деканат орталығына айналды. 1976 жылы ол Фрейденштадт деканатымен біріктіріліп, жаңа деканат құрылды, ол әлі де Фрейденштадт деп аталады, бірақ Хорбта орналасқан; онда негізінен протестанттық Ландкрейс Фрейденштадт аймағындағы барлық католик шіркеулері бар. Бүгінде Хорб-ам-Неккар аумағында екі пасторальдық бірлік (немісше Seelsorgeeinheiten) жұмыс істейді: Seelsorgeeinheit Steinachtal Алтейм, Грюнметтстеттен, Биттельбронн, Унтертальхайм және Обертальхайм шіркеулерін қамтиды; Seelsorgeeinheit Horb Хорбтың өзінде, Иллинген және Изенбург, Бильдехинген, Мюлен, Рексинген және Нордштеттен, Ахльдорф және Мюринген шіркеулерін қамтиды, сондай-ақ Эмпфинген муниципалитетіне қарасты Визенштеттен де кіреді. Бетра, Деттензе, Деттинген, Деттлинген және Дизен шіркеулері 1827 жылдан бері Фрайбург архиепископиясына (Золлерн деканаты) қарасты, себебі бұл қауымдар бұрын Гохенцоллерн-Зигмаринген княздығының құрамында болған. 19 ғасырда Хорбқа лютерандық протестанттар да қоныстанды. 1866 жылы олар онда алғашқы қауымын құрды, ал кейінірек өздерінің ғибадат орнын – Иоганнск шіркеуін (Жохан шіркеуі) салды. Хорбтағы қауым Вюртембергтегі Евангелиялық-лютерандық шіркеудің Сулц-ам-Неккар округінің бөлігі болып табылады және Хорбтың өзінде, Альтеймде, Изенбургте, Грюнметтстеттенде, Нордштеттенде және Бильдехингенде, сондай-ақ көршілес Эутинген-им-Гау муниципалитетіндегі протестанттық шіркеулердің мүшелерін қамтиды. Деттингендегі протестанттық қауымға Бетра, Дизен, Иллинген және Рексингендегі протестанттар, сондай-ақ көршілес Фишинген мен Глат кіреді; Мюлендегі тағы бір қауым Ахльдорф, Деттензе және Мюрингендегілерді қамтиды. Талхаймдағы (бұрынғы Обертальхайм және Унтертальхайм) протестанттар Нагольд округіндегі Хайтербек Талхайм қауымына, ал Биттельбронн мен Деттлингендегілер Фрейденштадт округіндегі Шопфлох қауымына жатады. Германияның екі негізгі христиан дінінен басқа, "еркін шіркеулер" деп саналатын қауымдар да бар, соның ішінде Германияның Пятидесятницалық шіркеулер федерациясына (Bund Freikirchlicher Pfingstgemeinden, BFD) байланысты Пятидесятницалық қауым бар. Сонымен қатар, Хорб қаласында Жаңа Апостолдық шіркеу қауымы бар, ол шіркеудің Тюбинген елшілік аймағына жатады. Хорб және оның құрамына кіретін қауымдар бір кезде бірнеше еврей қауымдарының мекені болған, бірақ нацистік кезеңде бұл қауымдар мәжбүрлі түрде жаппай эмиграция мен депортациядан зардап шекті. Рексинген, Нордштеттен және көршілес Байсингенде еврей қауымдары болған. 1911 жылға дейін Хорбтың еврей қауымдары Мюринген раввиндік округінің құрамына кірді.

Елтаңба

Хорб-ам-Некар қаласының гербі көлденең бөлінген қалқаннан тұрады, жоғарғы жартысы күміс, ал төменгі жартысы қызыл. 13 ғасырда Тюбинген графы Хорбты қала ретінде негіздеп, Некар бойындағы бұрынғы елді мекенді қосты. Сақталған ең көне қала мөрі 1261 жылға дейін жетеді және графтың қару-жарағы мен туын бейнелейді; 1301 жылғы тағы бір қала мөрі Тюбинген әулетінің қаруын көрсетеді. 1305 жылы Хорб Хогенберг графының некесі арқылы иелігіне көшті, содан бері қала Хогенбергтің гербін тасып келеді. Осы гербтің бейнеленген ең көне қала мөрі 1308 жылдан сақталған.

Экономика және инфрақұрылым

Туризм Хорб-ам-Неккар қаласының экономикасында маңызды рөл атқарады, көптеген жергілікті жобалар мен ұйымдар қаланың әртүрлі мәдени шараларын және тартатымды жерлерін насихаттайды, оларға әдетте концерттер, кабареттер және театрлық қойылымдар кіреді. Жыл сайын маусымның ортасында өтетін "Максимилиан Риттерспиле" ("Максимилианның егіздері") қайта өрлеу фестивалі бүкіл аймақтан көптеген адамдарды тартады, ал Хорбтың "Мини Рок Фестивалі" әр жылы бірнеше мың қатысушыны қабылдайды және әлемнің түкпір-түкпірінен музыкалық топтарды ұсынады. 2005 жылдан бері фестивальді негізінен жасөспірім еріктілер ұйымдастырып, жұмыс істейді. Қаладағы ең ірі жұмыс беруші – Bosch Rexroth инженерлік фирмасы, ол Хорбта өндіріс орнын иеленеді. Қаладағы басқа да кәсіпорындарға Fischer және LEUCO өндірушілері кіреді. Хорбтың көптеген өнеркәсіптік объектілері Хелигенфельд немесе Хоэнберг қалаларында орналасқан. Жергілікті күнделікті газеттердің қатарында Ульм қаласындағы Südwest Presse басылымының "Neckar Chronik" нұсқасы және Оберндорф-ам-Неккардағы Schwarzwälder Bote газетінің Хорб нұсқасы бар.