Трансферлік басу өнері: керамиканы безендіру тарихы
Transfer printing
Трансферлік басу – керамиканы өрнектеу әдісі. 1750-жылдардан Англияда дамыған, 19-ғасырда кең таралған. Стаффордшир өндірісі, американдық нарық үшін бейімделген суреттер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трансферлік баспа – қыш ыдыстарды немесе басқа материалдарды безендіру әдісі. Бұл әдісте мыс немесе болаттан жасалған гравировкаланған пластинкадан қағазға монохромды сурет түсіріледі, содан кейін ол керамикалық бұйымға басып көшіріледі. Осы техникамен безендірілген қыш ыдыстар трансферлік өнімдер деп аталады. Бұл әдіс 1750 жылдардан бастап Англияда дамыды, ал 19 ғасырда Англияда кең таралды, бірақ басқа ірі қыш өндіретін елдерде осылай көп қолданылмады. Өндірістің көп бөлігі Стаффордшир қыш өнеркәсібінен шықты. Америка ағылшын трансферлік өнімдерінің маңызды нарығы болды, олардың суреттері американдық нарыққа бейімделді; бірнеше өндірушілер осы өнімді ғана жасады. Бұл техника Саз үлгісі сияқты күрделі безендіруді салыстырмалы түрде арзан қышқа қосу үшін қажет болды. Атап айтқанда, трансферлік баспа бір жиын тамақ жиынтығының бағасын көптеген адамның төлей алатындай деңгейге түсірді. Қыштан басқа, бұл әдіс металлға, эмальдалған металлға, кейде ағашқа және матаға қолданылды. Ол бүгін де қолданылуда, бірақ көбінесе литографиямен ығыстырылды. 19 ғасырда түсті трансферлік баспа әдістері әзірленді.
Transfer printing is a method of decorating pottery or other materials using an engraved copper or steel plate from which a monochrome print on paper is taken which is then transferred by pressing onto the ceramic piece. Pottery decorated using this technique is known as transferware or transfer ware. It was developed in England from the 1750s on, and in the 19th century became enormously popular in England, though relatively little used in other major pottery producing countries. The bulk of production was from the dominant Staffordshire pottery industry. America was a major market for English transfer printed wares, whose imagery was adapted to the American market; several makers made this almost exclusively. The technique was essential for adding complex decoration such as the Willow pattern to relatively cheap pottery. In particular, transfer printing brought the price of a matching dinner service low enough for large numbers of people to afford. Apart from pottery, the technique was used on metal, and enamelled metal, and sometimes on wood and textiles. It remains used today, although mostly superseded by lithography. In the 19th century methods of transfer printing in colour were developed.
Процесс
Процесс металл пластинамен басталады, ол қағазға гравюра немесе ойма жасау үшін қолданылатын пластиналарға ұқсас. Пластина арнайы пигменттердің қоспасын қолдана отырып, үлгіні жібек қағазға басып шығару үшін пайдаланылады, бұл пигменттер ату кезінде сақталады және "сия" ретінде қолданылады. Содан кейін көшірме пигмент жағымен керамикалық бұйымға қойылады, нәтижесінде жабысқақ сия керамикалық бетке өтеді. Егер сурет бүкіл бұйымды жапса, әр бұйым үшін әдетте бірнеше түрлі көшіру бөлімдері қажет болды (суретті қараңыз). Қағазды суға батырып алып тастауға болады немесе ату кезінде күйіп кетіруге болады. Бұл керамикалық глазурь астында немесе үстінде жасалуы мүмкін, бірақ глазурь астындағы ("underprinting") әдісі әлдеқайда төзімді әшекейлеуді қамтамасыз етеді. Содан кейін керамика (егер бұрыннан жасалмаған болса) глазурьленіп, суретті бекіту үшін пешке қойылады. Глазурь үстінен басылған жағдайда төмен температурада пісіру жеткілікті. Бұл процесс гравюралық басылымдарға ұқсас жұқа сызықтарды жасайды. Керамиканы көшіру басылымынан бұрын қолмен бояу қажет болды, бұл еңбекті және қымбат процесс еді. Көшіру басылымы порцелинге салуда жетілген жоғары сапалы бейнелеуді әлдеқайда арзанға жасауға мүмкіндік берді, соның салдарынан көптеген суретшілер жұмыссыз қалды. Бастапқыда ол көбінесе порцелинге қолданылды, бірақ бірнеше жылдан кейін ағылшын керамистері дамытқан жаңа, жоғары сапалы қыш бұйымдарына, мысалы, кремді және инкрустацияланған қыш бұйымдарына да қолданыла бастады. 18 ғасырдың соңында "жабынмен басылған" бұйымдарды жасауға арналған техниканың бір түрі енгізілді. Бұл үшін қағаздың орнына резеңке тәрізді серпімді "желімді қабаттар немесе плиталар" қолданылды. Пластина желімді қабатқа басып шығарды, содан кейін ол бұйымға көшірілді, ал содан кейін желімге жабысатын ұнтақ пигменттер қосылды. Бұл техника мыс пластиналарда қолданылатын әдіс ретінде сызықтармен ойма жасаудың орнына нүктелі әдіс енгізумен байланысты болды. Бұл процесс әлдеқайда күрделі болды және шамамен 1820 жылдан кейін сирек қолданылды.
The process starts with an engraved metal printing plate similar to those used for making engravings or etchings on paper. The plate is used to print the pattern on tissue paper, using mixes of special pigments that stand up to firing as the "ink". The transfer is then put pigment side down onto the piece of pottery, so that the sticky ink transfers to the ceramic surface. Usually, several different transfer sections were needed for each piece if the design covered the whole object (see illustration). The paper is either floated off by soaking the piece in water, or left to burn off during the firing. This can be done over or under the ceramic glaze, but the underglaze ("underprinting") method gives much more durable decoration. The ceramic is then glazed (if this had not been done already) and fired in a kiln to fix the pattern. With overglaze printing only a low temperature firing was needed. The process produces fine lines similar to engraved prints. Before transfer printing ceramics were hand painted, a laborious and costly process. Transfer printing enabled the high quality of representation that had been developed in painting on porcelain to be done far more cheaply, in the process making large numbers of painters redundant. Initially, it was also mostly used on porcelain, but after a few years it was also used on the new high quality earthenwares that English potters had been developing, such as creamware and pearlware. By the end of the 18th century, a variant technique giving "bat printed" wares was introduced. This used "pliable glue bats or slabs" of a rubbery texture instead of the paper. The plate printed glue onto the bat, which was then transferred to the piece, and powdered pigments were then added, which stuck to the glue. The technique was associated with the introduction of stippling rather than line engraving as the technique used on the copper plates. The process was much more complicated, and little used after about 1820.
Түсі
Бұл екі техника да бір түспен басып шығарды, көбінесе ол ғасырлар бойы қыш ыдыстарды бояу үшін кеңінен қолданылған кобальт көк түсі болатын. Оның табысы түстің тартымды болуымен және кобальттың тіпті фарфордың өте жоғары температурасында да отта түсін сақтап тұру қабілетімен байланысты болды. Алғашқыда кобальт көк, қара және қоңыр түстер ғана сурет астындағы трансферлік баспаға қолданылған болуы мүмкін. Трансферлік баспа қолмен бояумен немесе алтын жалатумен толықтырылуы мүмкін, және бұл техника бастан-ақ қолданылды. Әр түрлі түстегі бірнеше трансферлерді қолдану да ертеде пайда болды, мысалы, тарелканың ортасы бір түспен, ал жиегі басқа түспен басылған. Толық полихромды суретті жасау қиынырақ болды, бірақ оны 1840 жылдары Фентон қаласындағы Ф.&Р. Пратт компаниясы жетілдірді.
Both these techniques printed a single colour, which was most often the cobalt blue that had been heavily used for painting pottery for centuries. Its success was because the colour was attractive, and cobalt kept its colour in firing even at very high porcelain temperatures. Initially cobalt blue, black and brown were probably the only colour options for underglaze transfer printing. Transfer printing could be supplemented with colour added by hand, or gilding, and this technique was used from early on. The use of multiple transfers, each with a different colour, was introduced quite early when different areas were printed in each colour, for example, a plate with the centre in one colour, and the border in another. It was more difficult to build up a full polychrome image, but this was perfected by Messrs F&R Pratt of Fenton in the 1840s.
Құрылыс тарихы
Керамика мен гравировка өнері бұрыннан бері тығыз байланысты болған, көптеген гравюралар суретшілер тарапынан қыш ыдыстарға, әсіресе фарфорға көшірілген. Олар үшін гравюралар, соның ішінде кітап иллюстрациялары, суреттердің басты көзі болды. Бастапқы суреттер, көбінесе салыстырмалы түрде кішкентай және үлкен бұйымдардың орталық бөлігін ғана алып тұратын, әдепті немесе шабын жұптар немесе шағын топтар, пейзаждар, классикалық қираған орындар, кемелер және портреттер, әсіресе 1756-63 жылдардағы Жеті жылдық соғыстың қаһармандары бейнеленген. Бұлардың барлығы қытай суреттерінің қалыптасқан репертуарынан алынған, ал Эзоптан алынған сюжеттер ең танымал әдеби сілтемелер болды. 1776 жылы Нью-Йоркте ағылшын тауарларының көшірме басылымдары тіркелген, ал Солтүстік Америка маңызды сауда ортасыға айналды. Осы кезде кремасу сияқты тазартылған қыштан жасалған ыдыстарға көшірме басу кеңінен таралды. Көптеген суреттер жаңа республиканы, әсіресе Джордж Вашингтонды бейнеледі, ғасыр соңына қарай орталық суреттің айналасында әсем әшекейлер жасалды. Бүкіл бетін гүлдік өрнектермен жабатын ерекше бір түрлі ыдыс – шенц қыш ыдысы деп аталады.
The pottery and printmaking worlds were already closely related, with large numbers of prints being copied by painters on pottery, especially porcelain, for which prints, including book illustrations, were the main source of images. Early scenes, mostly relatively small and on larger pieces occupying only the centre of the piece, included genteel or pastoral couples or small groups, landscapes, classical ruins, ships and portraits, especially of the military heroes of the Seven Years' War of 1756–63. All these came from the existing repertoire of china painting, with scenes from Aesop the most popular literary references. Transfer printed English wares are recorded in New York by 1776, and North America became an important market. By this time transfer printing on the refined earthenwares such as creamware had become common. Large numbers of designs celebrated the new republic and in particular George Washington, with elaborate decorations around the central image as the century came to an end. One particularly distinctive type of transferware, with an all over floral pattern, is called chintz pottery, or chintzware.
Италия
Англия коммерциялық көшірме баспасы тарихында үстемдік танытқанмен, бұл техника алғаш рет Италияда қолданылған. Турин маңынан шыққан деген болжам бар, мариоликаның бірнеше фрагменттерінде безендіру үшін баспа және бояу элементтері үйлесімді түрде қолданылған. Олар 17 ғасырдың соңына, немесе 18 ғасырдың басына жатады; қазірге дейін төрт данасы сақталған. 1749-1752 жылдар аралығында, алғашқы ағылшын баспалары жасалған шақта, Флоренцияның жанындағы Доксия фарфор фабрикасы да көшірме баспасын пайдаланған. Олар сонымен қатар трафареттермен тәжірибе жасаған, ал кейбір туындыларында осы екі техника да қолданылған. Бүгінгі таңға дейін шамамен 50 данасы сақталған.
Although England dominated the history of commercial transfer printing, the technique had first been used in Italy. A few maiolica pieces, probably from around Turin, mix printed and painted elements in their decoration. They date to the late 17th century, or possibly the early 18th; four surviving pieces are known. Between about 1749 and 1752, just at the time of the earliest English printeds, the Doccia porcelain factory near Florence also used transfer printing. They also experimented with stencils, and some pieces mix these techniques. About 50 pieces are known to survive.
Англия
1750 жылдары үш адам керамика беттеріне басып безендіруді қолдануда маңызды жетістіктерге қол жеткізді; олар итальяндық үлгілер туралы білгені күмәнді. Бастапқыда бұл әдіс қымбат порцелин бұйымдарында қолданылды, ал 19 ғасырда қыш ыдыстарда жиірек қолданылатын болды. Алғашқыда барлық бұйымдар глазурь үстінен басылған. Британ мұражайында Челси порцелин табағы сақталған, онда көшірме баспа дизайны және Челси таңбасының «көтерілген якорь» пішіні бар, бұл 1750 және 1752 жылдар аралығында жасалғанын көрсетеді. Швейцариялық эмаль суретшісі де 1752 жылдың соңында Лондонға сапары барысында Челси шеберханасына жақын (бірақ басқа) бір зауытта баспа жасалғанын көргенін айтады. 1751 жылы Джон Брукс, сол кезде Бірмингемде тұратын ирланд гравюрашысы, «оюылған, гравюраланған және мезотинталған пластиналардан, сондай-ақ ағаш пен металдан жасалған кескіштерден эмаль мен қытайға басып шығару, басып шығару және кері қайтару» үшін патент сұрады. Оның басты назары эмальға басылған безендіруге – қораптарға, тақташаларға, медальондарға және т.б. – аударған. Оның патенттік өтініші қабылданбады, ол Бирмингемнен Лондонға көшіп, патент алуға тағы да талпыныс жасады. Ол Лондондағы Баттерсиде және, мүмкін, Бирмингемге жақын Бильстонда эмальға басып шығарудың алғашқы қадамдарына қатысты. Эмальға басып шығару 1753 жыл шамасында басталған болуы мүмкін (Хорас Уолполдың 1755 жылғы 7 қыркүйектегі хатында Баттерси қорабынан айтылған), ал 1756 жылға қарай оның әдісі кейбір Боу порцелинінде қолданыла бастады, бірақ нәтижелер өте жақсы болмады, себебі глазурь «тыныш және ерігіш» болғандықтан, сурет бүркіреуге бейім болды. 1750 жылдардың түстері «көкшіл немесе қоңыр қара» немесе «әдемі жылы кірпіш қызыл» болды. 1760 жылға қарай көк түсті баспа да пайда болды. Брукстің алғашқы патенттік өтінішінен бес жыл өткен соң, 1756 жылы Джон Садлер (Гай Гринмен серіктестікте) патенттік антта соңғы жеті жылды плиткаларға басып шығару процесін жетілдіруге жұмсағанын және 6 сағат ішінде «әртүрлі үлгідегі он екі жүзден астам қыш плиткаларын басып шығара алатынын» мәлімдеді. Садлер мен Грин Ливерпульде баспа жасады, олардың кәсіптеріне қалайы глазурь жағылған қыш ыдыстарға, порцелинге және кремаға басып шығару кірді. 1750 жылдары Вустер порцелин фабрикасындағы порцелинге көшірме баспа көбінесе Роберт Хэнкокпен байланысты, ол гравюрашы және гравюра жасаушы, ол кейбір бұйымдарға қол қойды және Боу үшін де жұмыс істеді. Вустердің менеджерлері Ричард және Джозиа Холдшип Хэнкоктің жұмысына үлкен қолдау көрсетті. 1750 жылдардың ортасына қарай Вустер фабрикасы көк түсті және көбінесе қара түсті суреттермен басылған суреттерді шығаратын болды. Кейбір басылған бұйымдар күрделі пішінде болды және алтынмен әшекейленді, бұл техниканың сәнді өнімдерге жарамды екенін көрсетті. 1842 жылдан бастап Ұлыбритания патенттік кеңсесі бөлшектердің астыңғы жағына басылып немесе қадалып қойылатын тіркелген таңбалар жүйесін енгізді. Көшірме үлгілерді тіркеу оңай болды, өйткені көшірмелер қағазға басылып жіберілді. Бұл технология Азияға да тарады. Жапониядағы Кавана ыдыстары Эдо дәуірінің соңында пайда болды және көк-ақ порцелиннің бір түрі болды. Бёрслейде, Стоук-он-Трентте жасалған Бурли әлемдегі соңғы керамика зауыты, әлі күнге дейін өз өнімдерінде көшірме басып шығаруды қолданып келеді.
In the 1750s three men made significant advances in the application of printed decoration to ceramic surfaces; it does not seem likely that they were aware of the Italian precedents. Most early uses were on expensive porcelain wares, in contrast to the 19th century, when it was much more used on earthenwares. Initially, all pieces were overglaze printed. A single Chelsea porcelain plate survives in the British Museum, which has a transfer printed design and the "raised anchor" form of the Chelsea mark, indicating a date between 1750 and 1752. A Swiss enamel artist also records seeing printing being done at an unidentified factory near to (but different from) the Chelsea works, during a visit to London that ended in late 1752. In 1751 John Brooks, an Irish engraver then based in Birmingham, petitioned for a patent for “printing, impressing, and reversing upon enamel and china from engraved, etched and mezzotinted plates and from cuttings on wood and metal ” He was primarily concerned with printed decoration on enamels; boxes, plaques, medallions, etc. His patent application failed and he moved from Birmingham to London where he continued to unsuccessfully apply for patents. He was involved in early printing on enamels at Battersea in London, and probably Bilston near Birmingham. Printing on enamel probably began around 1753 (a letter of Horace Walpole dated 7 September 1755 mentions a printed Battersea box), and by around 1756 his process was being used on some Bow porcelain, although the results were not excellent, perhaps as the glaze was "too soft and fusible", giving a tendency to blur the image. The colours of the 1750s were a "purplish or brownish black" or a "beautiful warm brick red". By around 1760 there was some underglaze printing in blue. Five years after Brooks's first patent attempt, in 1756, John Sadler (in partnership with Guy Green) claimed in a patent affidavit that they had spent the past seven years perfecting a process for printing on tiles and that they could "print upwards of Twelve hundred Earthen Ware Tiles of different patterns " within a period of 6 hours. Sadler and Green printed in Liverpool, where their trade included overglaze printing on tin glazed earthenware, porcelain, and creamware. Transfer printing on porcelain at the Worcester porcelain factory in the 1750s is usually associated with Robert Hancock, an etcher and engraver, who signed some pieces and had also worked for Bow. Richard and Josiah Holdship, the managers of Worcester, were very supportive and involved with Hancock's work. By the mid 1750s the Worcester factory was producing both underglaze prints in blue and overglaze prints, predominately in black. Some printed pieces were in complicated shapes and included gilding, showing that the technique was at this point regarded as suitable for luxury products. From 1842 the United Kingdom Patent Office introduced a system of registered marks, usually impressed or printed on the underside of pieces. Transfer printed designs were easily registered by submitting the transfers printed on paper. The technology of transfer printing spread to Asia as well. Kawana ware in Japan developed in the late Edo period and was a type of blue and white porcelain. Burleigh, made in Burslem, Stoke on Trent, is the last pottery in the world to still use transfer printing on its ceramics.
Өндірушілер
19 немесе 20 ғасырдағы көрнекті ағылшын өндірушілері Crown Ducal, Enoch Wood & Sons, Royal Staffordshire, Royal Crownford, Alfred Meakin (Tunstall), Spode, Johnson Brothers және Mason's компанияларын қамтиды. Бұл әдіс Германияны қоса алғанда, басқа елдерде де танымал болды.
Major 19th or 20th century English manufacturers include Crown Ducal, Enoch Wood & Sons, Royal Staffordshire, Royal Crownford, Alfred Meakin (Tunstall), Spode, Johnson Brothers, and Mason's. The process was popular in other countries including Germany.