Кіріспе

Гиппокамп формациясының ең төменгі бөлігі

Субикулум (латынша "тіреу") – гиппокамп формациясының ең төменгі компоненті. Ол энторинальды қабық пен гиппокамптың CA1 субөрісінің арасында жатыр. Субикулумдық кешенге байланысты құрылымдар жиынтығы кіреді, оның ішінде (субикулумның өзінен басқа) просубикулум, пресубикулум, постсубикулум және парасубикулум.

Атауы

Субикулум өзінің атауын Карл Фридрих Бурдахтың "Vom Bau und Leben des Gehirns" (2-том, §199) атты үш томдық еңбегінде алды. Ол бастапқыда оны subiculum cornu ammonis деп атады, осылайша оны гиппокамптың басқа субөрістерімен байланыстырды.

Құрылымы

Ол CA1 және энторинальды қабықтың III қабатындағы пирамидалық нейрондарынан кіріс алады және гиппокамптың негізгі шығу орталығы болып табылады. Пирамидалық нейрондар ядролық аккумбенс, септалдық ядролар, префронталды қабық, латеральды гипоталамус, ядролық реуниенс, сүтқоректік ядролар, энторинальды қабық және миндаль тәрізді денеге проекция жібереді. Субикулумдағы пирамидалық нейрондар әрекет потенциалының екі түрлі шығу режимі арасында ауысады: жарылыс және жеке тікпелеу. Бұл екі режим арасындағы ауысулар гиппокамптан ақпаратты бағыттап жіберу үшін маңызды деп есептеледі. Төрт құрамдас аймақ сипатталған: парасубикулум (парагиппокампальды жиекке іргелес), пресубикулум, постсубикулум және просубикулум.

Парасубикулум

Парасубикулумда торлы жасушалар бар, бұл нақты қашықтықта нақты бағыттардағы қозғалыстарға сезімтал нейрондар.

Пресубикулум

Пресубикулум – Бродман аймағының 27-ші аймағына сәйкес келетін артқы ми қабығының бөлігі және энториналдық гиппокамп кеңістіктік/есте сақтау жүйесіне қабықтық кіріс беретін бөліктердің бірі болып табылады.

Постсубикулум

Пресубикулумның дорсальды бөлігі көбінесе постсубикулум деп аталады және бас бағытын анықтайтын жасушаларды қамтитындықтан қызығушылық тудырады, бұл жасушалар бастың қай бағытқа қарап тұрғанына сезімтал.

Просубикулум

Просубикулум – маймылдар анатомиясында жиі қолданылатын, бірақ кеміргіштерде сирек кездесетін термин. Ол гиппокамптың CA1 аймағы мен суббикулум арасында орналасқан, жасуша тығыздығы жоғары және жасуша өлшемдері кішкентай аймақпен сипатталады. Сондай-ақ, ол жұмыс жады және есірткіге тәуелділік процестерімен байланысты. Дорсальды суббикулум кеңістіктік қатынастарға, ал вентральды суббикулум гипоталамус-гипофиз-бүйрекүсті без осін реттеуге қатысады деген пікірлер бар.

Альцгеймер ауруының әлеуетті рөлі

Жәндіктерде жүргізілген зерттеулер суббикулумның зақымдануы Альцгеймер ауруының егеуқыр модельдеріндегі бета-амилоидтың таралуын төмендетуі мүмкін екенін көрсетеді. Альцгеймер ауруының патологиясы прион сияқты қасиеттерге ие деп саналады. Ауру әдетте энторинальды қабықтан басталып, суббикулум арқылы белгілі бір ретпен таралады.