Нейробиология
-
Жүйке талшықтарының қабықшасы және оның қызметі
Миелин қабықшасы – жүйке талшықтарын оқшаулап, сигналдардың жылдамдығын арттыратын майлы зат. Нерв жүйесінің жұмысы үшін маңызды!
-
Миелинделген аксондар аймақтары және мидың ақ заттары
Миелинмен қапталған аксондар ақ зат ретінде белгілі. Олар оқу, ми функцияларын жақсартады, ақпараттарды реттейді. Мидың құрылымы мен жұмысы туралы біліңіз!
-
Мидың нейрондық денелерінің аймақтары
Миялы материя – мидың негізгі құрауы, нейрон денелері, глиальды жасушалар мен капиллярлардан тұрады. Ақ материядан айырмашылығы, құрамы мен түсінде.
-
Нейрон миграциясын реттеуші Реелин гликопротеіні
Реелин – ми әсер ететін гликопротеин, ми даму кезінде нейрон миграциясын реттейді. Шизофрения, эпилепсия, аутизм сияқты аурулармен байланысты.
-
Жүйке жүйесіндегі нейропиль аймағы
Жүйке жүйесіндегі нейропил – мидағы аксондар, дендриттер мен глиял жасушалардың синаптық байланысқан аймағы. Ми, неокортекс, иі сезім мүшесі нейропилге жатады.
-
Шван қарындастары: шеттік жүйке жүйесінің глальдық жасушалары
Шван қарындастары – шеттік жүйке жүйесінің негізгі глия жасушалары. Миелин қабығын құрайды, нейрондарды қолдайды. ДНК промоутері де бар.
-
Мидың гиппокамп аймағындағы тісті жалбыр (Dentate Gyrus)
Мидың жаңа жад құруға көмектесетін гиппокамп аймағы – тісті жиырылғысы (DG) туралы мағлұмат. Нейрогенез, қабаттары және функциясы. 🧠✨
-
Олигодендроциттер: Миелин қабықшасын құраушы нейроглиальды жасушалар
Олигодендроциттер – омыртқалы жануарлардың орталық жүйке жүйесіндегі аксондарды қорғаушы және оқшаулайтын нейроглия жасушалары. Миелин қабығын құрайды.
-
Торлық жасушалар және көру қабілетінің ерекшеліктері
Торлық жасушалар: көздің қараңғыда жақсы көруіне жауапты. Қонақ жасушалардан сезімтал, түс көруде шектеулі. Көру, оптика, денсаулық туралы ақпарат.
-
Жүйке жүйесіндегі көмекші жасушалар
Жүйке жүйесіндегі нейроглиальды жасушалар – ми мен жұлынның көлемінің жартысынан астамын құрайды. Гомеостазды сақтайды, нейрондарды қорғайды. 🧠✨
-
Мидың жарақатынан кейінгі қалпына келу және жаңару процессі
Мидың жаралынуынан кейінгі қалпына келу процесі, мидың өзін-өзі бейімдеу қабілеті, инсульттан кейінгі зақымдану, глиоз және ми тінінің өзгеруі туралы ақпарат.
-
Ересек жасындағы нейрон қалыптасуы және мидың жаңаруы
Ересектерде жүйке жасушаларының жасалуы: мидың жаңа нейрондар тудыратын аймақтары (SGZ, SVZ), есте сақтау, оқу және иіс сезу қабілетіне әсер етеді.
-
Жылдам жауап беретін гендер: Жасуша жауаптарының бастапқы механизмі
Жылдам жауап беретін гендер (IEG) – жасуша стимулдарына жылдам реакция жасайтын гендер. Бұл гендер геномдық жауаптың бастапқы механизмі болып табылады.
-
Жұлын нейрондарының дамуы мен ми жасушаларының жасаруы
Нейробласттар – жүйке жасушаларының дамуындағы бөлінбейтін алғашқы жасушалар. Омыртқалыларда миграциядан кейін нейронға айналады, жұмырқұрттарда – тез бөлінеді.
-
Микробағаншалар: Ми қабығының құрылымдық бірлігі
Микроколонка миы қабығының негізгі есептеу бірлігі. 80-120 нейрондан тұрады, көру қабығында көбірек. Адамда ~200 млн микроколонка бар.
-
Мидың қыртыс қанатындағы нейрондық бағаналар
Мидың қыртысындағы нейрон колонналары – құрылымы, түрлері, және 1957 ж. Mountcastle ашқан негізгі бірліктері. Ми қыртысы, нейрон, колонна туралы ақпарат.
-
Миелин қабығындағы аралықтар және олардың нейрондық жүргізудегі ролі
Миелин қабығындағы Ranvier түйіндері – нейрондардың аксонындағы оқшауланбаған бөліктер. Бұл жерде ион алмасу жүріп, нерв импульсының жылдамдығы артады. 🧠⚡️
-
Жүйке талшықтары: Моторлық және сезімтал емес нейрондар
Жүйке жүйесіндегі интернейрондар – моторлық немесе сезімтал емес нейрондар. Ақпаратты талдау, рефлекстерде маңызды рөл атқарады. CNS байланысын қамтамасыз етеді.
-
Астроциттер: Мияның жұлдыз тәрізді жасушалары
Астроциттер – мидың және жұлынның жұлдыз тәрізді глальдық жасушалары. Қан-ми тосқауыл, қоректік заттармен қамтамасыз ету, ион тепе-теңдігін сақтау сияқты маңызды қызметтерді атқарады.
-
Жерлік жасушалар: кеңістіктік жадтың нейрондық негізі
Жаңа зерттеулерде жануарлардың миындағы орын жасушалары анықталды. Бұл жасушалар кеңістіктік жад пен навигацияда маңызды рөл атқарады. Ми, жад, кеңістік.
-
Нейротрофтар отбасысы және олардың нейронға әсері
Нейротрофиндер – жүйке жасушаларының өсуі, дамуы мен функциясын қолдайтын маңызды ақуыздар тобы. Ми саулығы үшін өте қажет!
-
Жүйке талшықтарындағы қосылыстардың қалыптасуы
Жүйке жүйесінде нейрон қосылыстары қалай қалыптасады? Синаптогенез, синапс түзлуі, ми дамуы, оқу кезеңдері, нейромышекеттік қосылыс туралы біліңіз.
-
Мидың зақымдануына жауап ретінде астроциттердің көбеюі
Мидың зақымдануына жауап ретінде астроциттердің көбеюі. Астроглиоз – ми жарақаты, инсульт, нейродегенеративті аурулар салдарынан астроциттердің санының артуы. Денсаулық сақтау.
-
Микроглия: Мидың және жұлынның иммундық қорғанысы мен күтімі
Микроглия – миялы жасушалар, орталық жүйке жүйесінің иммундық қорғанысын қамтамасыз етеді. Мида 10-15% құрайды, дамуы эмбрионда жүреді.
-
Адам ағзасындағы нейрон жасушасының адгезия молекуласы (NCAM/CD56)
Жұлын ұлпаларындағы CD56 белкесі: нейрон жасушаларының байланысы, оқу және жад процестеріндегі рөлі. Иммундық жүйеде де табылды.
-
Нейрон аксонының үзілуі және жаңарту үдерісі
Ақсонның зақымдануы (аксотомия) – нейрон физиологиясы, жүйке жүйесі ауруларын зерттеудегі маңызды модель. Өсу факторларына байланысты жасуша өлімі немесе регенерация мүмкін.
-
Торлы жасушалар: Көз торының құрылымы мен функциясы
Көздің торлы қабатындағы көлденең жасушалар – бұл жарыққа бейімделуге, контрастты арттыруға және көруді реттеуге көмектесетін нейрондар.
-
Жүйке талшықтарының бағытталуы: Даму және механизмдері
Жұйке дамуында аксон бағытталуы – нейрондардың дұрыс мақсатына жетуі. Өсу конусы, бағыттау молекулалары, қабылдағыштар ролі зерттеледі.
-
Аксон бағыттаушылары: Нетрин тобының құрылымы мен функциясы
Нейтриндер – аксондарды бағыттауға қатысатын маңызды ақуыздар. Олар организмдегі даму процесінде, жүйке талшықтарының өсуін реттейді. Биология, нейробиология.
-
Basket cell
-
Адам организміндегі нәрсе өсу факторы
Жүйке өсу факторы (NGF) – адам ағзасындағы маңызды белок. Нейрондардың өсуін, сақталуын, көбеюін реттейді, иммунитет жүйесіне әсер етеді. 🧠🔬
-
Шаффер коллатералдары: Жады мен лимбикалық жүйедегі рөлі
Шаффер коллатеральдары – жад қалыптасудағы және лимбикалық жүйедегі маңызды нейрондық байланыс. CA3 және CA1 аймақтары арасындағы сигналдарды жеткізеді.
-
Пирамидалық нейронның базальды дендриттері: құрылымы, функциясы және гендік реттелуі
Піраммидалық нейрондардың базальды дендриттері: құрылымы, қызметі, түрлерге және ми аймақтарына қарай айырмашылықтары. Нейрондық белсенділіктегі ролі.
-
Гиппокамп формациясының ең төменгі бөлігі – Субикулум
Гиппокамп құрылымының ең төменгі бөлігі – субкулум. Бұл мақалада субкулумның құрамы, орналасуы және тарихы туралы ақпарат берілген. Ми анатомиясы.
-
Жұлдыз тәрізді нейрондар: құрылысы, түрлері және қызметі
Жұлдыз тәрізді нейрондар (stellate cells) – ми жүйке жүйесінің жасушалары. Құрылысы, орналасуы, түрлері туралы мағлұмат. Ми қызметіне қатысады.
-
Жүйке клеткаларының есептеулерге қатысу тобы
Жұлындық жүйке жасушалары тобы – нейрондық есептеулерге қатысатын ұйым. Шеррингтон мен Хебб еңбектеріндегі ұғымдар, нейрондық ансамбльдер мен жасуша жинақтары туралы ақпарат.
-
Бас бағыт жасушалары: кеңістіктік өңдеудегі нейрондардың ролі
Бас бағыт жасушалары – мидағы бағыт сезімін анықтайтын нейрондар. Олар қоршаған орта мен бұрылыс қозғалыстарын өңдейді. Жануарлардың бағытын қадағалайды.
-
Rostral migratory stream
-
Жүйке жүйесінің дискретті жасушалардан тұратыны туралы ілім
Нейрон доктринасы: Нерв жүйесі жеке жасушалардан тұрады. Сантьяго Рамон-и-Кахаль, Вальдейер және басқа ғалымдардың зерттеулері. Нейрон, жасуша теориясы.
-
Жылымдық жүйке жүйесінің митраль жасушалары
Митральды жасушалар – иіс жүйесінің нейрондары. Олар иіс бағанасында орналасқан, ақпаратты миға жібереді. Құрылымы, қызметі туралы біліңіз!
-
Жұлындық жол: Гиппокамп құрылымына байланыс және қабаттардың ролі
Миға байланысқан перфорант жолы, энториналды қабықтан гиппокампқа қатынас жолын қамтамасыз етеді. Депрессия мен ұрықша зақымдарындағы ролі зерттелді.
-
Көз үстемдігі бағаналары: Визуалды қабықшаның құрылымы мен қалыптасуы
Көз үстемдік бағаналары – ми қабығында көзге тән нейрондар. Екі көзден келетін сигналдарды қабылдап, пластикалық өзгерістерге бейім.
-
Дамушы нейриттің өсу конусы мен актиннің кеңеюі
Нерв талшықтарының өсу конусы: нейриттердің синаптық мақсатына қатысты актинге негізделген кеңеюі. Кахальдың зерттеулері, құрылымы және рөлі.
-
Торлық клеткалар: кеңістіктік бағдарламалау жүйесінің ашылуы
Ашық кеңістікте орналасуды анықтайтын мидағы торлы жасушалар туралы ақпарат. 2014 ж. Нобель сыйлығынің иегерлері, ашу тарихы, және топологиялық маңызы.
-
Жұлын түтікшесінің нейроэпителиалды жасушалары және олардың дамуы
Жұлын түтікшесінің дамуындағы нейроэпителиалды жасушалар – орталық жүйке жүйесінің шектеусіз көбейте алатын жасушалары. Нейрогенез процесі, нейрон және глиальды жасушалардың пайда болуы.
-
Нейрон денесінен өсінділердің қалыптасуы
Нейриттер – нейрон денесінен өсетін ұзын өскіндер (аксон немесе дендрит). Даму кезінде оларды ажырату қиын, өсу сигналдарымен өрбуі күрделі.
-
Мия дақылдарының ми жарақатына жауабы: Глиоз процесі
Мидың зақымдануына жауап ретінде ми глиальды жасушаларының реакциясы – глиоз, астроциттер, микроглия және олигодендроциттердің көбеюі. Жасушалық процестер туралы ақпарат.
-
Substantia gelatinosa of Rolando
-
Reeler
-
Neural stem cell
-
Radial glial cell
-
Neurotrophin-3