Антон Панн: Румыниялық композитор, фольклоршы және ақын
Anton Pann
Антон Панн (1790-жылдар-1854) – түрік туған Валахия композиторы, фольклоршы, тіл білімі маманы. Румыния поэзиясына үлкен үлес қосты, мақал-мәтелдерді жинады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Валахия композиторы және музыктанушы (1790-жылдар – 1854)
Wallachian composer and musicologist (1790s 1854)
Антон Панн (; туған аты Антоние Пантолеон Петровану, сондай-ақ Антон Пантолеон немесе Петровичи деп те аталады; 1790-жылдар – 2 қараша 1854) – Осман империясында туған Валахия композиторы, музыктанушы және румын тіліндегі ақын, сонымен қатар баспагер, аудармашы және мектеп мұғалімі ретінде белгілі. Панн – халық мұрасын зерттеуші және мақал-мәтелдерді жинаушы, сондай-ақ сөздіктер мен оқулықтардың авторы болды.
Anton Pann (; born Antonie Pantoleon Petroveanu , and also mentioned as Anton Pantoleon or Petrovici; 1790s—2 November 1854) was an Ottoman born Wallachian composer, musicologist, and Romanian language poet, also noted for his activities as a printer, translator, and schoolteacher. Pann was an influential folklorist and collector of proverbs, as well as a lexicographer and textbook author.
Алғашқы жылдар
Панн 1794 және 1798 жылдар аралығында Сливен қаласында, Румелияда (қазіргі Болгария) дүниеге келген. Кейбір мәліметтер бойынша, оның анасы Томаида грек ұлтынан, ал әкесі Пантолеон Петров болгар болған; ол мыс илемші болып жұмыс істегені белгілі. Рома қауымдастығының белсенділері Паннды ең көрнекті рома суретшілерінің бірі санайды. Бұл пікірді кейбір румын авторлары да қолдайды. Басқа түрлі түсіндірмелерде, Антон Паннның бала кезінде қайтыс болған Пантолеон Петров, Петров пен Томаиданың үш ұлының ең кішісі болған жазушы, әкесінің есімінен туындаған «Панн» тегін қабылдады. Ол 1840 жылы қайтыс болған Петрос Ефестің ашқан діни музыка мектебінде білім алған. Бұл оның басқа музыкалық дәстүрлерге деген қызығушылығымен үйлесім тапты: шіркеу қызметінде Византиялық әнұрандары дәстүрін сақтаған, ал Леванттан келген әуендердің әсерін жойған. Ол өзінің құрбыларының арасында итальяндық белгілермен және тембрлермен нотацияны қолданған алғашқылардың бірі болды. Ион Креанга және Петре Испирескумен бірге Панн 19 ғасыр әдебиетінде румын халық мұрасын зерттеген маңызды тұлғалардың бірі саналады. Паннның поэзиялық тілі көбінесе бейнелердің, метафоралардың немесе нақыл сөздердің күрделі тізбектеріне сүйенеді. Калинескудің сөзіне сүйенсек, Панн қолданған «негізгі әдіс» – «алғашқы идеяның төңірегінде, кең ассоциациялар арқылы афоризмдердің дерлік қорқынышты жиынтығы», бұл «пародиялық эффектіге» әкеледі. Алайда, Паннның шығармашылық процеске тікелей қатысы туралы деректер нақтыланбаған. Соғыс аралық кезеңде Антон Паннның туындылары Иоан Барбудың модернистік поэзиясында көрініс тапты. Барбудың «Nastratin Hogea la Isarlâk» туындысында Паннның басты кейіпкері трагикалық мағынада қолданылған, ол дәстүрлі ортаға кері, Настратиннің қаһарлы өзін-өзі құрбан етуін бейнелейді. 1945 жылы Лучиан Блага ақынның Шейи Брашовулуы кезеңіне арналған «Антон Панн» атты үш актілік пьеса жазды. Антон Паннның өмірі мен қызметіне арналған музей Рамнику Валча қаласында орналасқан, ал 1990 жылдан бері сол қаладағы қоғамдық театр оның есімін иеленген.
Pann was born sometime between 1794 and 1798, in Sliven, Rumelia (in what is today Bulgaria). According to some accounts, his mother, Tomaida, was an ethnic Greek, while his father, Pantoleon Petrov, was Bulgarian; it is known that he worked as a coppersmith bucket maker. There is a commonly held view by Romani community activists, who consider Pann among the most prominent Romani artists. This view is also accepted by some Romanian authors. Various other interpretations state that Pantoleon Petrov, who died during Anton Pann's childhood, The writer, who was the youngest of Petrov and Tomaida's three sons, eventually adopted the family name Pann, as a colloquial contraction of his father's given name. and allowed to attend the religious music school founded by Petros Ephesios (d. 1840). This was matched by his interest in other musical traditions: in his churchly practice, he endorsed the tradition of Byzantine hymns and removed modulations of Levantine inspiration, while he was among the first of his generation to use modern notation and Italian markings for tempo. Together with Ion Creangă and Petre Ispirescu, Pann was among the first major interpreters of Romanian folklore in 19th century literature. Pann's poetic language often relies on elaborate successions of images, metaphors, or maxims. According to Călinescu, "the fundamental method" used by Pann is "the almost monstrous accumulation of aphorism, around an initial idea and through a very wide [process of] association", amounting to "a burlesque effect". but Pann's direct implication in the creative process was allegedly not confirmed by sources. During the interwar period, the works of Anton Pann were reflected and complimented in the modernist poetic art of Ion Barbu. Barbu's Nastratin Hogea la Isarlâk uses Pann's main character to tragic effect, depicting, in willing contrast to the proverbial setting, Nastratin's violent self sacrifice. In 1945, Lucian Blaga authored a three act play named Anton Pann, centered on the poet's Șcheii Brașovului period. A museum of the life and activity of Anton Pann exist in Râmnicu Vâlcea, and, since 1990, a public theater in the same city bears his name.
Маңызды әдебиеттер
Мунтеану, Луминица. Білмей тұрып "Балқандық адам" болу: Антон Панн мысалы. Халықаралық Балқан жылдық конференциясы (IBAC): Кітаптар сериясы (4) Балқандағы серіктестік және ынтымақтастық тарихы, 123–138 беттер. Шендреску, Илеана. "Антон Панн поэзиясындағы халық тілінің экспрессивтілігі". ТІЛ ЖӘНЕ ӘДЕБИЕТ – ЕУРОПАЛЫҚ КОНТЕКСТТЕГІ ИДЕНТИТЕТТІК СІЛТЕМЕ 20 (2017): 85–91.
Munteanu, Luminița. Being Homo Balkanicus Without Knowing It: The Case of Anton Pann. INTERNATIONAL BALKAN ANNUAL CONFERENCE (IBAC): BOOK SERIES (4) A HISTORY OF PARTNERSHIP AND COLLABORATION IN THE BALKANS, pp. 123–138. Șendrescu, Ileana. "THE EXPRESSIVITY OF THE POPULAR LANGUAGE IN THE POETRY OF ANTON PANN." LIMBA ȘI LITERATURA–REPERE IDENTITARE ÎN CONTEXT EUROPEAN 20 (2017): 85 91.