Кіріспе
Канадалық палестиналық заңгер Диана Бутту – палестиналық канадалық заңгер және Палестина Азат ету Ұйымының бұрынғы өкілі. Ол ізраилдік және палестиналық ұйымдар арасындағы бейбіт келіссөздерде құқықтық кеңесші ретінде жұмыс істегенімен және қатысушы болғанымен танымал. Кейіннен ол Стэнфорд университетімен, Гарвард университетімен және Таяу Шығысты түсіну институтымен (IMEU) байланыста болды.
Diana Buttu is a Palestinian Canadian lawyer and a former spokesperson for the Palestine Liberation Organization. Best known for her work as a legal adviser and a participant in peace negotiations between Israeli and Palestinian organizations, she has since been associated with Stanford University, Harvard University, and the Institute for Middle East Understanding (IMEU).
Ерте өмір және білім
Бетту Канадада палестиналық араб ата-анасының отбасында дүниеге келген. Таяу Шығысты түсіну институтындағы Беттудің қысқаша өмірбаянында оның ата-анасы "өз палестиналық тегі туралы әңгімелемегені" айтылады. Беттудің сөзіне қарағанда, олар "мені қорғауға тырысты", Израильден "қатты кемсітушілікке" байланысты кеткен. Ол Орта Шығыс және исламтану бакалавры, Торонто университетінен LL.M., Куинс университетінің құқық факультетінен J.D., Стэнфорд құқық мектебінен J.S.M. және Солтүстік-Батыс университетінің Келлогг менеджмент мектебінен MBA дәрежелерін алған.
Келіссөз жүргізуші және талдаушы
Бетту өзінің келіссөзші қызметін 2000 жылы, Екінші интифада басталғаннан кейін, Палестина Азат ету Ұйымының Келіссөздерді қолдау бөлімшесінің өкілі ретінде бастады. 2005 жылы "Экономист" журналы оны палестиналықтардың жаңа бейнесін қалыптастырудың бір бөлігі деп сипаттады. 2005 жылы "Аль-Ахрам" апталығында жарияланған мақалада оның палестиналықтарды жамандыққа толы деп бейнелеуге қарсы тұрған образға жоғары баға берілді. Бетту содан бері "Жақын Шығысты түсіну институтында" саяси сарапшы болып жұмыс істеп келеді, бұл институт – АҚШ және Жақын Шығыста журналистерге Палестина және палестиналықтар туралы ақпаратты жылдам алуға, сондай-ақ сарапшылармен байланысуға мүмкіндік беретін тәуелсіз коммерциялық емес ұйым.
Академиялық қызмет
Бетту Стэнфорд жанжалды шешу және келіссөздер орталығында стипендия алып, қазір Гарвардтың кеңейту мектебінде оқытушы ретінде тіркелген. Ол 2013 жылдың қыркүйегінде және 2014 жылдың наурыз, шілде және қазан айларында «Келіссөздер дағдылары: тиімділікті арттыру стратегиялары» атты Гарвард курсын оқытқан.
Көзқарастар
PLO кеңесшісі ретінде қызметін бастаған кезде NPR берген сұхбатында Бутту АҚШ-тың «Ариэль Шарон үкіметінің қалағанындай әрекет етуіне жол бермеуі керек» деді. Ол сондай-ақ АҚШ пен халықаралық қауымдастық Израильдің Палестинаның оккупацияланған аумақтарында заңсыз елді мекендер құру саясатына және палестиналықтардың адам құқықтарын бұзуына қарсы халықаралық құқықты қолдануы тиіс екенін айтты. «Менің келіссөздерге қатысты көзқарасым қарама-қайшы», - деді Бутту. «Палестиналықтар Израильмен келіссөздер жүргізгенде, қателіктер туындайды. Бұл – басқаның мойнына қару тікеп, келіссөздер жүргізуге ұқсайды; оккупациядағы халық өзінің бостандығы үшін келіссөздер жүргізуге мәжбүр». 2010 жылы Бутту АҚШ-тың Израильге көмегін Батыс жағалаудағы елді мекендерден шығуына байланысты етуді ұсынды. 2011 жылы «Палестина құжаттары» жарияланғаннан кейін Бутту палестиналық бас келіссөзші Саиб Эрекаттың отставкаға кетуін талап етті, себебі құжаттар палестиналық келіссөзшілердің «шындықтан алыс және өкілдігі жоқ» екенін көрсетті. 2011 жылғы сұхбатында Бутту палестиналықтардың бейбіт келісімнің аясында Батыс жағалаудағы аумақты Израильге беруге дайын екенін білетінін айтты. 2012 жылы Бутту палестиналық-израильдік келіссөздер екі тарап арасындағы күш тепе-теңдігін ескере отырып, «сәтсіздікке ұшырайды» деді. «Израильдің әрбір ұсынысы, кейіннен келіссөздердің өзі де, Израильдің заңсыз әрекеттерін қолдауға бағытталған», - деп қосты ол. 2012 жылдың қарашасында CNN-ге берген сұхбатында Бутту Палестина мен Израиль арасындағы қақтығыс Израиль «халықаралық құқық бойынша жауапкершілікке тартылмайынша» аяқталмайтынын айтты. Ол Израильді «Батыс жағалау мен Газа секторынан толықтай шығуға» мәжбүрлеуді, осылайша «барлық палестиналықтардың бостандықпен өмір сүруіне» мүмкіндік беруді білдіретінін түсіндірді. 2012 жылдың қарашасында Globe and Mail газетінде жарияланған мақаласында Бутту Газаны «ашық түрме» деп атады және «Израильдің соңғы бомбалау науқаны бейбіт тұрғындар мен жауынгерлерді, ересектер мен балаларды ажыратпайды» деп айыптады. Ол Израильді «дұрыс тамақтанудың алдын алу үшін қажетті ең аз калория мөлшеріне қатысты саясатты» қабылдауда және Газаның теңізге шығуын қатаң шектеуде деп айыптады. 2013 жылдың қаңтарында берген сұхбатында Бутту өзінің қатысуына дейін, қатысу кезінде және одан кейін палестиналық-израильдік келіссөздер «негізінен екі тараптың тең емес болуына байланысты» сәтсіз аяқталғанын айтты. Сол сұхбатта ол Махмуд Аббастың «Халықаралық қылмыстық сотқа» қосылуын, «Израильді елді мекендерді салу және кеңейту үшін жауапкершілікке тартуын» және «бұл апартеид екенін жариялауын» тіледі. 2014 жылдың шілдесінде CNN-ге берген сұхбатында Бутту Хамас адам қалқанын пайдаланды дегенді жоққа шығарды, егер олай болса, бұл соғыс қылмысы болады деп айтты және көптеген палестиналықтарды адам қалқаны ретінде пайдалануға болатынын жорамалдау нәсілшілдік екенін мәлімдеді. 2014 жылғы Газа соғысы туралы 2014 жылғы шілдеде өткен пікірталаста Бутту Хиллель Нойердің Бутту Хамасты «әйелдерге, гомосексуалдарға, адам құқықтарына қарсы» деп айыптауын талап етуіне «Егер сіз менің Хамасты әйелдерге, барлық нәрсеге қарсы болғаны үшін айыптауымды қаласаңыз, мен де Израильді әйелдерге, сөз бостандығына, гомосексуалдарға, барлық нәрсеге қарсы болғаны үшін айыптаймын» деп жауап берді. Ол сондай-ақ Хиллельдің назарды олар талқылау керек нәрседен, атап айтқанда «Израильдің палестиналықтарға қарсы соғыс қылмыстарын» бұрып тастады деп айыптады және ол «Хиллельдің қызғылт түсті матамен талқылаудан бас тартуына» келіспеді. 2018 жылы Израильдің «Хаарец» газетінде Бутту Палестинаның келіссөз тобының мүшесі болғанына өкінгенін айтты. «Әлем палестиналықтардың өз бостандығы үшін келіссөздер жүргізуін талап етеді, ал Израиль палестиналықтардың жерін ұрлауды жалғастыруда».