Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам ауруы
Human disease
Смит-Магнес синдромы (СМС), сонымен қатар 17p синдромы деп аталады, 17-ші хромосоманың қысқа (p) қолдағы аномалиямен сипатталатын микроделеция синдромы. Оның белгілеріне интеллектуалдық қабілеттердің төмендеуі, бет пішінінің ерекшеліктері, ұйқы бұзылыстары және өзін-өзі зақымдау сияқты көптеген мінез-құлық проблемалары жатады. Смит-Магнес синдромы шамамен 15 000-нан 25 000 адамға 1-ден аспайтын жиілікпен кездеседі.
Smith–Magenis syndrome (SMS), also known as 17p syndrome, is a microdeletion syndrome characterized by an abnormality in the short (p) arm of chromosome 17. It has features including intellectual disability, facial abnormalities, difficulty sleeping, and numerous behavioral problems such as self harm. Smith–Magenis syndrome affects an estimated between 1 in 15,000 to 1 in 25,000 individuals.
Белгілері мен симптомдары
Смит-Магенис синдромы бар балалардың бет-әлпетінің ерекшеліктеріне кең және шаршы бет пішіні, терең орналасқан көздер, үлкен жақтар және айқын жақ кішкентай болып табылады, сондай-ақ тегіс мұрын көпірі (кішкентай балаларда; бала өскен сайын, ол шаңғыдан секіру тәрізді пішінге ие болады). Көздер көбінесе терең орналасқан, бір-біріне жақын және жоғары қарай көңілді болып келеді. Көз қабақтары кеңейтілген және жаққа қарай созылған. Ауыз ең байқалатын ерекшелік болып табылады: жоғарғы және төменгі еріндер толы, ал ауыз кең. Ауыз төмен қарай қисық, ал жоғарғы ерін ішкі жағынан етті фильтрумның әсерінен сыртқа қарай иілген. Бұл беттік ерекшеліктер адам өскен сайын көріне бастайды, себебі жақ сүйегінің өсуі жоғарғы жақ сүйегінен басып өтеді, бұл орта беттің гипоплазиясына алып келеді. Жеңіл брахицефалия да байқалады. Ұйқы бұзылыстары Смит-Магенис синдромының ерекше белгісі болып табылады және әдетте өмірдің басында басталады. Ауруға шалдыққан адамдар күндіз өте шаршаған болуы мүмкін, бірақ мелатониннің циркадтық ритмінің бұзылуына байланысты ұйықтау қиынға соғады және түні бойы бірнеше рет оянады. Смит-Магенис синдромымен ауыратын адамдарда көбінесе мінез-құлық проблемалары болады, оларға жиі ашушаңдық, күйзеліс және шабуылдар, агрессия, ашу, тыныштықсыздық, мәжбүрлі мінез-құлық, алаңдаушылық, импульсивтілік және назар аударудағы қиындықтар жатады. Өзін-өзі зақымдау әрекеттері, соның ішінде шағу, ұру, бас соғу және теріні қыстыру жиі кездеседі. Смит-Магенис синдромындағы мінез-құлық проблемаларының ұйқы мәселелерімен байланысты екені ескеріледі. Өзін-өзі қайталап құшақтау Смит-Магенис синдромына тән ерекше мінез-құлық болып табылады. Бұл синдроммен ауыратын адамдар саусақтарын тілдеп, кітаптар мен журналдардың беттерін аударып тастауға бейім (бұл "тілдеп, аудару" деп аталады), сондай-ақ адамдар туралы көптеген егжей-тегжейлі мәліметтерді немесе нақты тақырыптар бойынша білімді еске түсіру қабілетімен ерекшеленеді. Басқа да белгілерге дене бітімінің кішкентай болуы, омыртқаның қисықтығы (сколиоз), ауырсыну мен температураға сезімталдықтың төмендеуі және дауыстың қарлы болуы жатады. Кейбір адамдарда есту қабілетінің жоғалтуына әкелетін құлақ аномалиялары болуы мүмкін. Ауруға шалдыққан адамдарда көздің аномалиялары болуы мүмкін, олар жақындыққа (миопия), косоглазиеге және көрудің басқа да проблемаларына әкелуі мүмкін. Смит-Магенис синдромы бар адамдарда жүрек және бүйрек ақаулары да кездеседі, бірақ олар сирек.
Facial features of children with Smith–Magenis syndrome include a broad and square face, deep set eyes, large cheeks, and a prominent jaw, as well as a flat nose bridge (in the young child; as the child ages it becomes more ski jump shaped). Eyes tend to be deep set, close together, and slanted upwards. Eyebrows are heavy with lateral extension. The mouth is the most noticeable feature; both upper and lower lips are full, and the mouth is wide. The mouth curves downwards and the upper lip curves outwards, due to a fleshy philtrum. These facial features become more noticeable as the individual ages, as mandible growth outstrips that of the maxilla leading to a clear midface hypoplasia. There is also a mild brachycephaly. Disrupted sleep patterns are characteristic of Smith–Magenis syndrome, typically beginning early in life. Affected individuals may be very sleepy during the day, but have trouble falling asleep and awaken several times each night due to an inverted circadian rhythm of melatonin. Those affected by Smith–Magenis typically have behavioral problems, which include frequent temper tantrums, meltdowns and outbursts, aggression, anger, fidgeting, compulsive behavior, anxiety, impulsiveness, and difficulty paying attention. Self harm behaviours, including biting, hitting, head banging, and skin picking, are very common. Behavioral complications in Smith Magenis syndrome are thought to be worsened by issues with sleeping. Repetitive self hugging is a behavioral trait that may be unique to Smith–Magenis syndrome. People with this condition may also compulsively lick their fingers and flip pages of books and magazines (a behavior known as "lick and flip"), as well as possessing an impressive ability to recall a wide range of small details about people or subject specific trivia. Other symptoms can include short stature, abnormal curvature of the spine (scoliosis), reduced sensitivity to pain and temperature, and a hoarse voice. Some people with this disorder have ear abnormalities that lead to hearing loss. Affected individuals may have eye abnormalities that cause nearsightedness (myopia), strabismus, and other problems with vision. Heart and kidney defects also have been reported in people with Smith–Magenis syndrome, though they are less common.
Себеп
Смит-Магенис синдромы – 17-хромосоманың белгілі бір сегменттерінің аз көшірмеленуімен байланысты хромосомалық жағдай. СМС-пен ауыратын көптеген адамдар 17-хромосоманың белгілі бір аймағынан (17p11.2) генетикалық материалдың жоғалуын сезінеді. Бұл аймақта бірнеше гендер болғанымен, зерттеушілер жақында ретино қышқылымен индукцияланған 1 генінің (RAI1) жоғалуының осы жағдайдың көптеген ерекшеліктеріне жауапты екенін анықтады. Сонымен қатар, 17-хромосомадағы басқа гендер де клиникалық белгілердің әртүрлілігіне және ауырлығына әсер етеді. Жоғалған аймақтағы басқа гендердің жоғалуы Смит-Магенис синдромымен ауыратын адамдар арасындағы ерекшеліктердің себебін түсіндіруге көмектеседі. Смит-Магенис синдромы бар адамдардың шағын бөлігінде хромосомалық жоғалудың орнына RAI1 генінде мутация болады. Бұл жоғалулар мен мутациялар RAI1 белгісінің бұрмаланған немесе жұмыс істемейтін нұсқасын құрады. RAI1 – циркадтық ритмді басқаруға қатысатын CLOCK сияқты бірнеше гендердің экспрессиясын реттейтін транскрипциялық фактор. Джеймс Лупски (Бейлор медицина колледжі) және Сара Элси (Виргиния Комонвелт университеті) басқаратын топтар осы геннің Смит-Магенис синдромымен байланысты нақты функциясын зерттеуде. SMS көбінесе тұқым қуа алмайды. Бұл жағдай көбінесе көбелек жасушаларының (жұмыртқа немесе сперма) пайда болуы кезінде немесе ұрықтың дамуының ерте кезеңінде болатын генетикалық өзгерістердің нәтижесінде пайда болады. Смит-Магенис синдромы бар адамдардың көпшілігінде осы аурудың отбасылық тарихы болмайды.
Smith–Magenis syndrome is a chromosomal condition related to low copy repeats of specific segments of chromosome 17. Most people with SMS have a deletion of genetic material from a specific region of chromosome 17 (17p11.2). Although this region contains multiple genes, recently researchers discovered that the loss of one particular gene, the retinoic acid induced 1 or RAI1, is responsible for most of the characteristic features of this condition. Also, other genes within the chromosome 17 contribute to the variability and severity of the clinical features. The loss of other genes in the deleted region may help explain why the features of Smith–Magenis syndrome vary among affected individuals. A small percentage of people with Smith–Magenis syndrome have a mutation in the RAI1 gene instead of a chromosomal deletion. These deletions and mutations lead to the production of an abnormal or nonfunctional version of the RAI1 protein. RAI1 is a transcription factor that regulates the expression of multiple genes, including several that are involved in controlling circadian rhythm, such as CLOCK. The groups led by James Lupski (Baylor College of Medicine) and Sarah Elsea (Virginia Commonwealth University) are in the process of studying the exact function of this gene in relation to Smith Magenis syndrome. SMS is typically not inherited. This condition usually results from a genetic change that occurs during the formation of reproductive cells (eggs or sperm) or in early fetal development. People with Smith–Magenis syndrome most often have no history of the condition in their family.
Диагностика
SMS әдетте хромосомалық (цитогенетикалық) талдау деп аталатын қан сынақтарымен расталады және FISH (флуоресцентті ин ситу гибридтеу) деп аталатын техника қолданылады. Стандартты FISH тестісінде ерекше микро-өшілу кейде назардан тыс қалған, нәтижесінде SMS симптомдары бар көптеген адамдарда нәтижелер теріс болды. 17p11.2 өшілуіне арналған FISH-тің жақындағы жетістігі осы өшілуді дәлірек анықтауға мүмкіндік берді. Дегенмен, RAI1 генінің мутациясынан туындаған Смит-Магенис синдромының түрлері үшін қосымша тестілеу қажет. SMS-ке шалдыққан балаларға көбінесе аутизм, назар тапшылығы/гиперактивтілік бұзылысы (АДГҚ), обсессивтік-компульсивтік бұзылыс (ОКБ), назар тапшылығы бұзылысы (АББ) және/немесе көңіл-күй бұзылыстары сияқты психиатриялық диагноздар қойылады.
SMS is usually confirmed by blood tests called chromosome (cytogenetic) analysis and utilize a technique called FISH (fluorescent in situ hybridization). The characteristic micro deletion was sometimes overlooked in a standard FISH test, leading to a number of people with the symptoms of SMS with negative results. The recent development of the FISH for 17p11.2 deletion test has allowed more accurate detection of this deletion. However, further testing is required for variations of Smith–Magenis syndrome that are caused by a mutation of the RAI1 gene as opposed to a deletion. Children with SMS are often given psychiatric diagnoses such as autism, attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD), obsessive compulsive disorder (OCD), attention deficit disorder (ADD), and/or mood disorders.
Емдеу
Смит-Магенс синдромын емдеу оның симптомдарын басқаруға негізделген. СМС-пен ауыратын балаларға көбінесе физиотерапия, мінез-құлық терапиясы, еңбек терапиясы және тіл терапиясы сияқты бірнеше түрлі көмек қажет болады. Әсер еткен адамның өмірі бойына көмек қажет болуы мүмкін. Кейбір симптомдарды басу үшін дәрі-дәрмектер жиі қолданылады. Ұйқы бұзылыстарын реттеу үшін мелатонин және тразодон қосымшалары кеңінен қолданылады. Сыртқы мелатонинмен қатар, күндізгі мелатонин өндірісін адренергиялық антагонист ацебутолол арқылы тоқтату концентрацияны арттыруға, ұйқы мен ұйқы уақытын жақсартуға және мінез-құлықты жақсартуға көмектеседі. Зорлық көріністерін басу үшін басқа да дәрілер (мысалы, рисперидон) кейде қолданылады.
Treatment for Smith–Magenis syndrome relies on managing its symptoms. Children with SMS often require several forms of support, including physical therapy, behaviour therapy, occupational therapy, and speech therapy. Support is often required throughout an affected person's lifetime. Medication is often used to address some symptoms. Melatonin supplements and trazodone are commonly used to regulate sleep disturbances. In combination with exogenous melatonin, blockade of endogenous melatonin production during the day by the adrenergic antagonist acebutolol can increase concentration, improve sleep and sleep timing and aid in improvement of behaviour. Other medications (such as risperidone) are sometimes used to regulate violent behavior.
Епоним
Смит-Магенис атауы 1986 жылы бұл жағдайды сипаттаған екі ғалымға – Ұлттық денсаулық сақтау институтының генетикалық кеңесшісі Энн С.М. Смит пен Орегон денсаулық ғылымдары университетінің педиатры, медициналық генетик және цитогенетигі Р. Эллен Магенис есімдерімен байланысты.
The eponym Smith–Magenis refers to two scientists who described the condition in 1986, namely, Ann C. M. Smith, a genetic counselor at the National Institutes of Health, and R. Ellen Magenis, a pediatrician, medical geneticist, and cytogeneticist at the Oregon Health Sciences University.