Safet Isović (; 8 January 1936 – 2 September 2007) was a Bosnian singer who performed the Bosnian traditional music sevdalinka.
Жас шағы мен отбасы
Исович қазіргі Босния және Герцеговинаның Герцеговина аймағындағы Билеца қаласында босниялық отбасында дүниеге келді, ол кезде бұл аймақ Югославия Корольдығының құрамында болған. Сафет Ахмет Исович пен Ерминаның үш баласының бірі еді; оның ағасының аты Фехим, ал қарындасы Фема болды. Сафеттің әкесі Ахмет, Заим Исовичтің ұлы еді, оның бірінші әйелі Дервиша (Баракович туған қызы) 1900 жылдың 19 маусымында босану кезінде қайтыс болды. 1941 жылы нацистік Германия Югославияны басып алған кезде Сафет бес жасында соғысқа байланысты туған жерін тастап кетуге мәжбүр болды. Оның отбасы Баня-Лукаға қашып, ол онда бастауыш мектепке барып оқыды. Соғыс аяқталғаннан кейін Исовичтер отбасы Билецаға қайтып оралды. Сафет жас кезінде отбасымен бірге Югославияның әртүрлі қалаларында тұрды, олардың ішінде Билеца, Баня-Лука, Требинье және Славонски-Брод қалалары болды.
Isović was born into a Bosniak family in Bileća, located in the Herzegovina region of modern day Bosnia and Herzegovina, while it was a part of Kingdom of Yugoslavia. Safet was one of three children of Ahmet Isović and Ermina; his brother's name was Fehim and his sister was Fehma. Safet's father Ahmet was the son of Zaim Isović, whose first wife, Derviša (née Baraković), died during childbirth on 19 June 1900. Safet became a war refugee at the age of five in 1941 when Yugoslavia was invaded by Nazi Germany. His family escaped to Banja Luka, where he attended elementary school. After the war, the Isović family returned to Bileća. In his youth, Safet's family moved around Yugoslavia and lived in several cities, including Bileća, Banja Luka, Trebinje and Slavonski Brod.
Мансап
Орта мектепті бітіргеннен кейін Исович Загребтегі жоғары оқу орнына түсуді қалаған, бірақ ата-анасының қысымымен 1955 жылы Сараевоға көшіп, заң факультетіне оқуға түседі. Сараевода оқып жүргенде, оның колледж достары оны "Слободан Принцип Селжо" студенттік ансамбліне қатысуға шақырды, онда ол комиссияны әсерлі етті. Топқа қосылғаннан кейін көп ұзамай, достары оны Сараево радиосына сынақтан өтуге көндірді. Ол алғашқы сынақтан өтпеді, бірақ екіншісінен өтті және келесі жылын музыка мұғалімдерімен ән айтуды және фортепианода ойнауды үйренуге арнады. Бір жылдық оқудан кейін, оны екі әнді жазуға шақырды, олар 1957 жылдың 6 сәуірінде жарық көрді. Исович өзінің алғашқы жеке концертін 1963 жылдың 19 наурызында Белградта өткізді және бұрынғы Югославиядан шыққан жалғыз әнші болып Австралиядағы Сидней опера театрында өнер көрсетті. 50 жылдан астамдық мансабында ол көптеген севдалинка мен босниялық халық әндерін, соның ішінде "Мой дилбере" әнін орындады. Исович көптеген сыйлықтарға ие болды және бұрынғы Югославияның ең ірі фестивальдерінде өнер көрсетті. Бұл севдалинканың қайта жандануына үлкен үлес қосты. Ол Югославияда "Алтын микрофон" сыйлығын және 35 аймақтық күміс және алтын пластинка сыйлықтарын жеңіп алды. Радио сұхбатында босниялық севдалинка әншісі Сильвана Арменолич оның музыкасының жанкүйері екенін айтты және Исовичті "жаным" деп атады.
Upon graduating from high school, Isović wanted to enroll in college in Zagreb, but under pressure from his parents he moved to Sarajevo in 1955 and began attending law school. While studying in Sarajevo, he was persuaded by college friends to audition for the student ensemble “Slobodan Princip Seljo,” where he impressed the panel. Shortly after joining the group, friends persuaded him to audition for Radio Sarajevo. He failed his first audition but passed the second and spent the following year with music teachers, singing and learning to play the piano. After a year of study, he was invited to record two songs, which were released on 6 April 1957. Isović held his first solo concert on 19 March 1963 in Belgrade and was the only singer from the former Yugoslavia ever to perform at the Sydney Opera House in Australia. During his 50+ year long career, he covered many sevdalinka and Bosnian folk songs, including Moj dilbere. Isović won many awards and performed at some of the largest festivals throughout the former Yugoslavia. This contributed significantly to the rebirth of the sevdalinka. He won the Golden Microphone award in Yugoslavia and 35 regional silver and gold record awards. In a radio interview, fellow Bosnian sevdalinka singer Silvana Armenulić said that she was a fan of his music and called Isović her "darling."
Жеке өмірі мен саясаты
Өзін коммунизмге қарсы деп санаған Исович коммунистік саясатшылар Авдо Хумо мен Джемаль Биједичпен, сондай-ақ Югославия президенті Иосип Броз Тито мен оның әйелі Йованка Брозбен бірге уақыт өткізді. Исович босниялық ұлтшылдықты қатты қолдады және СДП-ның құрылтай хартасына қол қойғандардың бірі болды. Кейін ол Босния және Герцеговина Ассамблеясында олардың делегаты ретінде қызмет етті. 1992 жылдың жазында Югославияның тарауынан кейін, Босния соғысы кезінде оның пәтеріне граната түскен кезде Исович жарақат алды. 1990 жылдардағы Югославия соғыстары кезінде Исович өмірінде екінші рет соғысқа қашқын болып, Босния соғысы аяқталғанға дейін Хорватияның Загреб қаласында тұрды. Өмірінің соңғы он жылын ол Сараевода өткізді.
Although a self described anti Communist, Isović spent time with communist politicians Avdo Humo and Džemal Bijedić, and Yugoslav president Josip Broz Tito and his wife Jovanka Broz. Isović was a staunch supporter of Bosniak nationalism and was one of the signatories of the founding charter of the SDA. Later, he would serve as their delegate in the Assembly of Bosnia and Herzegovina. In the summer of 1992, Isović was injured by bombing during the Bosnian War when a grenade hit his apartment, which followed the dissolution of Yugoslavia. During the Yugoslav wars of the 1990s, Isović became a war refugee for the second time in his life, living in Zagreb, Croatia until the end of the Bosnian War. He spent the final decade of his life in Sarajevo.
Өлім
Исович 2 қыркүйекте 2007 жылы Сараевода қайтыс болды және келесі күні Әли Паша мешітінде жерленді. Оның қазасы ел бойынша зор қайғы тудырды. Босния және Герцеговина Ұлттық театрында өткен қоштасу рәсімінде Беба Селимович оны "Севдалинканың әкесі" деп атады. Мәдениет және спорт министрі Эмир Хаджихафизбегович Сафет Исовичтің айтқанда да, ән салғанда да зор еңбек еткенін айтты. Сараево операсының өкілі Ивица Шарич севдалинканы ең жақсы орындаушысынан айырылдық деді.
Isović died on 2 September 2007 in Sarajevo and was buried the next day at Ali Pasha's Mosque. His death provoked a massive outpouring of grief around the country. At a memorial service held at the National Theatre of Bosnia and Herzegovina, he was called the "Father of the Sevdalinka" by Beba Selimović. The Minister of Culture and Sport, Emir Hadžihafizbegović said that Safet Isović did great deeds both when he spoke and when he sang. Ivica Šarić, of the Sarajevo Opera, said that the world was left now without the best interpreter of sevdalinka.