Кіріспе

Солтүстік Йоркширдегі, Англиядағы ауыл және азаматтық приход. Шотландияда осы атпен тағы бір ауыл бар.

2011 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша Вестердейл приходының халқы 149 адамды құрады, бұл 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы көрсеткен 175 адамнан азайған.

Ауыл

Вестердейл ауылы – шамамен 25 үйден тұратын бір көше. Ол Хантерс-Сти көпірі жанында Эск өзеніне құятын шағын өзеннің солтүстік-шығысында орналасқан. Ауылда Мәсіх шіркеуі және пайдаланылмаған кішкентай Веслиан шіркеуі бар. Шіркеуге жақын жерде ауылдық мәжіліс үйі (бұрынғы шағын мектеп), пошта жәшігі және телефон кабинасы орналасқан. Бұрын ауылда темір кен қазылған, ал шіркеу темір кенінің 1 футтан астам қалыңдықта орналасқан төбеде тұр. Ауыл Гисборо қаласынан оңтүстікке қарай 10 миль (16 км), Стоксли қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 10 миль (16 км) және Уитби қаласынан батысқа қарай 20 миль (32 км) қашықтықта жатыр.

Вестердейл жағы

Вестердейл Сайд – Вестердейлдің бір бөлігі, бірақ оған ең жақсысы көршілес Кастлтон ауылының жанынан тарап баруға болады. Оған Кастлтон Риггтің оңтүстік-батысымен өтетін тар жол арқылы қол жеткізуге болады.

Вестердейл бұтасы

Вестердейл Моор – Вестердейлдің егістік жерін айнала қоршаған кең таулы аймақ. Ең жоғары нүктесі Вестердейл Моор Ралфс Крос маңында 429 метрге жетеді, ал оңтүстік-батыстағы Бейсдейл Моор Солтүстік Йорк Морының екінші ең биік нүктесі – Стони Риджде 433 метрді құрайды. Моордың көп бөлігі торф және жусанмен жабылған, ал аңғарға қарай түсетін жерлерде қарақұмық пен аздаған бөріқарақ, сондай-ақ батпақты жерлерде жұмсақ қамыс пен сфагнум кездеседі. Бұрынғы жер иесі жүргізген жою бағдарламасынан кейін бөріқарақ Вестердейл Моорда кеңінен таралмаған. Еск өзеніне құятын салалардың жағасында Алдер, Тау шағасы, Қайың, Емен және Холли сияқты ағаштар өседі. Стокдейл бұлағының жанында тік беткейлерде ежелгі орманның қалдықтары сақталған, ал жақын орналасқан Бейсдейлде бірнеше арша ағаштарын кездестіруге болады. 19 ғасырда бұл моорда бірнеше көмір шахталары орналасқан.

Өсімдік шаруашылығындағы аңғар

Ол шалғай жоталық аймақта орналасқан болса да, Вестердейл мыңдаған жылдар бойы игеріліп келеді. Даланың топырақ түрлері (кейде бір дала ішінде) қатты сазды топырақтан бастап, су өткізгіш тақталы тасқа дейін әртүрлі. Тарихи тұрғыдан, көбінесе төменгі жазықтарда арпа, сұлы, шалқан және картоп сияқты әртүрлі егін дақылдары өсірілген, бірақ соңғы кезде көптеген шаруашылықтар мал жаюға арналған шөп пен қысқы азық ретінде сена және силос өндірісіне көшкен. Егістіктерді бөліп, малдан қорғау үшін салынған, әртүрлі стильдегі және ұзақ жылдар бойы тұрғызылған көптеген шақырымдық құрғақ тас қабырғалар бар. Сонымен қатар, жақсы қоршаулар да кездеседі, ал соңғы жылдары ұлттық саябақтардың қолдауымен қабырғалар мен қоршауларды сақтау және жақсарту бағдарламасы іске асырылды.

Вестердейл залы

Вестердейл залы – ауылдың батыс жағына жақын орналасқан, тас және шифер шатыры бар монументалды ғимарат. Оны Томас Генри Уайт жобалаған, ал бастапқыда жаздың соңы мен күзде, әсіресе қарақасқа құстарды аулау үшін салынған аңшылар үйі ретінде пайдаланылған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бұл ғимарат танымал жастар хостеліне айналды, бірақ қазір жеке тұрғын үй болып табылады және оның көптеген бастапқы сыртқы элементтері сақталған күйде.

Оқытушылар көпірі

Ескі тас аркасы Еск өзенінің үстінде, ауылға жақын орналасқан. Килдэйлге қарай соққан жолдың бойында, бірақ қазіргі тас жол Эск өзенін жақын жердегі броды арқылы кесіп өтеді. Бұл жол бұрын Бейсдейл аббаттығы мен Гисборо приорлығына баратын басты жол болғандықтан, көп пайдаланылған. Көпірді 19 ғасырдың соңында Дункомб отбасы жөндеп қайта жаңартқан (өзенге қарайтын жағындағы тасқа 1874 жыл жазылған), бірақ арканың астыңғы бөлігінде қызықты ортағасырлық қабырғалы тас өрнектері сақталған. Бұл құрылысқа Тамплиерлер орденінің қатысы болуы мүмкін, өйткені ол сол дәуірде салынған.

Эсклеттер

Эск өзені Вестердейлдің жоғарғы бөлігінде көптеген шағын арналардың бірігуінен басталады, бұл жер "Эсклеттер" деп аталады – ол көршілес Фарндалға жақын орналасқан. Бұрын осы арналардан су алынып, халыққа таратылатын, бірақ қазір мұндай қажеттілік жоқ, ал ескі сорғы станциясы бос тұр.

Темплирлер сапымен байланысы

Вестердейл ауданында орналасқан егістік жерлер мен зал 12 ғасырдың басында Темплер рыцарлары орденіне берілді. Мүлікті жер иесі Гвидо де Бовингкорт, жақын орналасқан Бейсдейлдегі (Базедейл / Хендейл / Грендейл деп те аталады) басқа да жерлермен бірге сыйға тартты. Бовингкорт цистерциандықтарды қолдады және оларға аймақтағы Баттерсби, Стоксли, Ньюби және Бейсдейлдің өзі сияқты бірнеше жерді сыйлады. Бейсдейлде ол Вестердейл ауылының жанындағы кен және қорыту құқықтарымен қамтамасыз етілген, кішкентай аббатта тұратын цистерциандық монахтардың кішкентай қауымына баспана берді. Бовингкорттың тамплиерлерге берген залының қоршауының қалдықтары қазіргі Уэстердейл залының (бұрынғы жастар үйі) солтүстігінде орналасқан және 1960 жылы түрме бастығының ұлы Пол Уитер қазып шығарды. Ол негізгі бөлме, ас үй, сыра қайнату орны, мал шаруашылығы және шіркеудің іздерін тапты. Марқұм доктор Боб Робинсонның 1991 жылғы «Дэнби туралы әңгіме» кітабында Temple Newsam, Лидс тамплиерлерінің 1119 жылы сол кездегі маңызды Вестердейл прецепториясын Солтүстік Йоркшир тамплиерлерінің басшысы етіп тағайындағаны айтылады. Прецептория шамамен екі жүз жыл бойы гүлденді, 1309 жылға дейін, тамплиерлердің қудалануына дейін. Уильям де ла Фенн Вестердейлдің соңғы прецепторы болды және олардың жақындағы тарапын сезіне отырып, ол өз тамплиерлерін құнды мүліктерінің көп бөлігін ақшаға айналдыруға ынталандырды. Олардың жылжымалы мүліктерінің тізімі таңқаларлықтай қысқа, әсіресе Вестердейлдің «Солтүстік Йоркширдің бас прецепториясы» деп жарияланғанын ескерсек. Астықта тек 100 кг қарабидай болды. Вестердейлдегі тамплиерлер жерлерінің шекараларына келетін болсақ, олардың шектері туралы көп мәлімет жоқ. Осы аймақтың төңірегіндегі жоталарда ортағасырлық кресттер мен тастар тұр, олардың кейбіреулері тамплиерлердің шекаралық белгілері болуы мүмкін. Реверенд Джордж Янгтың 1817 жылғы «Уитби және Стреоншаль аббаттығының тарихы» еңбегінде былай делінген: «Көптеген [тас кресттер мен белгілер] аумақтардағы дауларды болдырмау және навигациялық нүктелер ретінде қызмет ету үшін орнатылды. Бұл жоспарды Темплиерлер мен Госпитальерлер рыцарлары ерекше қабылдады».