Кіріспе
1972 жылы Иван Ефремов жазған «Афиналық Таис» (Lang ru) тарихи романы. Ол атақты гетера Таис туралы баяндайды, ол Александр Македонскийдің замандасы және белгілі әлемді (оикуменаны) жаулап алу жолындағы серігі болған. Кітапта нақты Таис өмірімен қатар, ойдан құрастырылған Таис туралы да әңгіме айтылады.
Thais of Athens (Lang ru) is a historical novel by Ivan Efremov written in 1972. It tells the story of the famous hetaera Thaïs, who was one of Alexander the Great's contemporaries and companions on his conquest of the oikoumene or the known world. The book combines the life of the historical and a fictional Tais.
Өмірбаян
Ефремов – ежелгі Грекияға қызығушылығы зор тарихшы және палеонтолог. Романның бастау тамырларын оның 1946 жылғы "Каллироя" әңгімесінде табуға болады, онда Каллироя мен Антенордың кездесуі Таис пен Птолемейдің кездесуіне өңделген. Таис өміріне негізделген роман жазу жоспарлары Ефремовтің жазбаларында 1951 жылдан бері кездеседі. Плутарх пен Диодордың еңбектері романға зор ықпал еткен. Роман алғаш рет 1972 жылы "Молодая гвардия" журналында цензураланған күйде жарияланды. 1980-жылдардың аяғында цензурадан өткізіліп қайта басылды, ал кейін 1992 жылы тағы да жарық көрді.
Қорытынды
Бұл Тайс Персеполисті өртеуі және оның Птолемейдің Мысыр патшайымы болуы сияқты шын оқиғаларды негізге алады, сонымен қатар Александрмен болған махаббат және Тайс ежелгі әлемнің белгісіз діндеріне қабылдануы туралы болжамдар да бар. Романда, әлдеқашан даңққа ие болған, жас (бар болғаны 17 жаста) афиналық гетера Тайс, Македония тағының мұрагері, қуғынға ұшыраған және оның балалық шағынан бергі достары Гефестион, Неарх және Птолемеймен танысады. Одан кейін ол македониялықтармен бірге Спарта мен Критке саяхаттайды, Мысыр мен Месопотамияны аралайды, онда Астарта (Иштар) храмындағы қасиетті рәсімдерге қатысады, соңында Александрмен Персеполиске жетеді және оны өртеп жіберуді өтінеді. Александрдың өлімінен кейін Тайс Птолемейге үйленіп, Мемфис патшайымы атанды.