Кіріспе

II ғасырдағы грек әскери жазушысы Элиан Тактикус (; шамамен 2 ғасыр), сондай-ақ Элиан (/iː//l//i//ən/) деп те белгілі, Римде өмір сүрген грек әскери жазушысы.

Жұмыс

Гректердің тактикасы туралы елу үш тараудан тұратын Әлианның әскери трактаты (Περὶ Στρατηγικῶν Τάξεων Ἑλληνικῶν) император Адрианға арналған, бірақ бұл, басы артық болуы мүмкін, Траянға қатысты қате болуы мүмкін, және оған 106 жыл мерзімі белгіленген. Бұл грек, яғни македондық әскерлік жаттығулары мен тактикасының нұсқаулығы, оны Ұлы Александрдың эллинистік ізбасарлары қолданған. Автор барлық ең жақсы мамандармен кеңескенін айтады, олардың ең маңыздысы Полибийдің осы тақырыптағы жоғалған трактаты болды. Элианның еңбегінің басты құндылығы, соғыс өнеріндегі бұрынғы еңбектерге жасаған сынды пікірлерінде және жаттығуларға қатысты техникалық егжей-тегжейлі ақпараттың толықтығында жатыр. Сондай-ақ, ол сол кездегі рим әскерінің құрылысы туралы қысқаша мәлімет береді. Оның айтуынша, бұл еңбек Формиядағы Фронтиннің үйінде император Нервамен болған әңгімесінен туындаған. Ол теңіз тактикасы туралы да еңбек жазуға уәде береді, бірақ егер жазылған болса, ол қазір жоғалған. 18 ғасырдың сыншылары – Гишар Фолард және де Линье князі – Әлианды Арианнан кем деп бірауыздан айтты, бірақ Әлиан өзінің тікелей ізбасарларына, византиялықтарға, сондай-ақ кейін арабтарға (олар мәтінді өздерінің пайдалануы үшін аударған) үлкен әсер еткен. Император Мориске жатқызылған «Стратегикон» авторы Әлианның еңбегін, әсіресе оның кіріспесін, тұжырымдамалық үлгі ретінде таңдап қолданды. Император Лев VI дана өзінің «Тактика» еңбегіне Әлиан мәтінінің көп бөлігін енгізді. Әлианның араб тіліндегі нұсқасы шамамен 1350 жылы жасалған.