Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Отживаронго – Намибияның Отжозонджупа аймағындағы 49 000 тұрғыны бар қала. Ол Отживаронго сайлау округінің және Отжозонджупаның әкімшілік орталығы болып табылады. Отживаронго Намибияның солтүстік-орталық бөлігінде, ТрансНамиб темір жолының бойында орналасқан. Бұл Отжозонджупа аймағының ең ірі бизнес орталығы. Отживаронго B1 тас жолында орналасқан және Виндхук, Отавидің Алтын Үшбұрышы, Цумеб, Гротфонтейн және Этоша Ұлттық паркі арасындағы байланысты қамтамасыз етеді. Отживаронго – Намибияның қарқынды дамып келе жатқан қалаларының бірі, таза және тыныш ортасымен және көптеген жақсы жабдықталған нысандарымен ерекшеленеді, оның ішінде супермаркеттер, банктер, қонақ үйлер мен лодждар бар. Намибияның ең танымал жеке меншік аң шаруашылықтары мен табиғат қорықтары қаланың ішінде және айналасында орналасқан. Отживаронго – Намибияда неміс тілінде сөйлейтін халқы көп қалалардың бірі. Неміс әсері қаланың германдық стиліндегі ғимараттарында да көрінеді. "Донатус мектебі Отживаронго" (Д. С. О.) бұрын "Отживаронго неміс мектебі" деп аталған.
Otjiwarongo is a city of 49,000 inhabitants in the Otjozondjupa Region of Namibia. It is the district capital of the Otjiwarongo electoral constituency and also the capital of Otjozondjupa. Otjiwarongo is situated in central north Namibia on the TransNamib railway. It is the biggest business centre for Otjozondjupa Region. Otjiwarongo is located on the B1 road and its links between Windhoek, the Golden Triangle of Otavi, Tsumeb and Grootfontein, and Etosha National Park. It is one of Namibia's fast growing towns, with a neat and peaceful quality environment and many excellent facilities, including supermarkets, banks, lodges, and hotels. Some of Namibia's best known private game farms and nature reserves are located in and around the town. Otjiwarongo is one of Namibia's towns with a large population of German speaking people. German influence is also evident in its Germanic buildings. The school "Donatus School Otjiwarongo" (D. S. O.) was once known as "Deutsche Schule Otjiwarongo".
Тарих
Сан және Дамаралар бұл аймақтың алғашқы қоныстанғандары болды, Геио Даман руының Дамаралары 1390 жылдан бері осы аймақта өмір сүрді. Дамаралар қалаға ǂХанубес деп те ат қойған. Неміс намибиялықтары алғаш рет 1900 жылы Отживаронгоға қоныстанды. 1904 жылы аймақта герэролар мен немістер арасында қаны төгілген соғыс болды, сол соғыста көптеген герэро халқы қаза тапты. Бұл, Отживаронго немістердің әкімшілік орталығы ретінде құрылғанға және ресми қала атанғанға дейін болған оқиға. Жағалаудағы Свакопмундтан Отави мыс кенішіне дейін тар жол салынды, бұл Отживаронгоның дамыған ауыл шаруашылығы орталығы болуына көмектесті. Үш тайпа Намибияның көптеген қалаларындағыдай бөлініп өмір сүрді, әрқайсысы өз алдына жеке ауданда тұрды: Овамбо, Дамара және Хереро аудандары. Осы үш аудан бірігіп Орветовени шағын қаласын құрады.
The San and Damaras were the first settlers of the area, the Damaras from the Geio Daman clan lived in the area from as early as 1390. The Damaras also named the city ǂKhanubes. German Namibians first settled in Otjiwarongo in 1900. A bloody war was fought in the area between the Hereros and the Germans in 1904 where many of the Herero people died. This happened sometime before Otjiwarongo was established as an administration point for the Germans and officially became a town. A narrow gauge railway was built from Swakopmund on the coast, to the Otavi copper mine which helped Otjiwarongo become a prosperous agricultural centre. The three tribes where separated like in many of Namibia's towns, where each lived in a separate neighborhood: Ovambo Location, Damara Location and Herero Location respectively. The three locations together made up the suburb of Orwetoveni.
Тау-кен өндірісі
B2Gold кен орны – 2014 жылы құрылып, B2Gold компаниясына тиесілі ашық алақандағы алтын кен орны, қаладан шамамен солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Солтүстігінде Окорусу фторшпар кеніші бар, ол минерал коллекционерлері үшін фторит үлгілерінің танымал көзі. Кен орны сирек кездесетін элементтердің әлеуетті қоры болып табылады. Кен өндірісі жалпы қала экономикасының шамамен 20 пайызын құрайды.
B2Gold mine, an open pit gold mine established in 2014 and owned by B2Gold, is located approximately northwest of town. to the north there is the Okorusu fluorspar mine, a well known source of fluorite specimens for mineral collectors. The mine is a potential resource for rare earth elements. Together, mining contributes about 20% of the town's economy.
Денсаулық сақтау мекемелері
Отживаронго аудандық мемлекеттік ауруханасы қаладағы ең ірі аурухана болып табылады және жақын арада Рефералды мемлекеттік аурухана салынатын болады. Оны көбінесе орташа және төмен кірісті тұрғындар пайдаланады. Қалада бірнеше жеке клиника мен аурухана бар, олардың ішінде MediCity жеке клиникасының филиалы да бар.
Otjiwarongo District State Hospital is the biggest hospital in the town and very soon a Referral State Hospital will be built, it is mostly used by the middle and low income residents. A number of private clinics and hospitals are also present in the town, including a branch of MediCity Private Clinic.
Туризм
Туристерді ең қызықтыратыны – Отживаронгоның Уотерберг таулы-жайлы даласы паркіне жақын орналасуы. Отживаронгода гепардтарды қорғау қоры орналасқан, бұл халықаралық деңгейде танылған ұйым гепардтардың ұзақ мерзімді сақталуын зерттеу, қорғау және білім беру арқылы қамтамасыз етуге арналған. Сонымен қатар, Отживаронгодан шамамен 80 шақырым қашықтықта Оконжима орналасқан, ол Африкат қорының орны, гепардтар мен италдық барыстарды қайта оңалту орталығы. Қала шетінде крокодил шаруашылығы орналасқан, бұл Нил крокодилін жасап өсірудің CITES-те тіркелген сирек бағдарламаларының бірі. Қаладан 15 шақырым жерде салынған Оматженне тоғаны жер асты суларын жасанды түрде толықтыруға мүмкіндік береді.
The main interest for tourists is Otjiwarongo's proximity to the Waterberg Plateau Park. Otjiwarongo is home to the Cheetah Conservation Fund, an internationally recognized organization dedicated to ensuring the long term survival of the cheetah through research, conservation and education. Also about 50 miles from Otjiwarongo is Okonjima, the home of the Africat Foundation, a cheetah and leopard rehabilitation centre. On the edge of town is the Crocodile Ranch, one of the few captive breeding programs for the Nile Crocodile that has been registered with CITES. Built 15 km outside of town, the Omatjenne Dam provides artificial recharge of local groundwater.
Көлік
Отживаронгода жақсы дамыған жол желісі бар. Ол Намибияның бүкіл аумағын солтүстіктен оңтүстікке дейін кесіп өтетін B1 ұлттық тас жолының, Аутжоға және Намибияның солтүстік-батысындағы Кунене аймағына дейін жалғасатын C38 тас жолының, сондай-ақ Суакопмунд және Уолвис-Бей жағалау қалаларын байланыстыратын C33 тас жолының тоғысында орналасқан. Қала ішіндегі жолдар да жақсы күтілген, сондықтан Отживаронго – Намибияның шағын қалаларында да асфальтталған жолдары бар сирек қалалардың бірі. Отживаронго ТрансНамиб компаниясы басқаратын ұлттық теміржол желісіне қосылған. Отживаронго теміржол станциясы Отави және Кранцберг торабын байланыстырады, сондай-ақ Оутжоға тармақтары бар. Теміржол станциясының алдында Германиядан Тсумеб пен Свакопмунд порты арасында кен тасымалдау үшін әкелінген No 41 тарихи локомотиві орналасқан. Қаланың әуежайы – Отживаронго әуежайы. Халықаралық әуежай салу жоспарлануда.
Otjiwarongo has a well developed road network. It is situated at the junction of the national road B1 that passes north–south through all of Namibia, the C38 to Outjo and further into Kunene Region in Namibia's north west, and the C33 to Karibib, connecting the coastal towns of Swakopmund and Walvis Bay. Roads in town are likewise well maintained, making Otjiwarongo one of the few Namibian towns that has tarred roads even in the townships. Otjiwarongo is connected to the national railway grid, run by TransNamib. Otjiwarongo railway station is situated downtown, connecting Otavi and the junction at Kranzberg, and branching off to Outjo. In front of the railway station stands the historic Locomotive No 41, originally brought from Germany to haul ore between Tsumeb and the port at Swakopmund. The town has an air strip, Otjiwarongo Airport. There are plans to develop an international airport.
Саясат
Отживаронго қаласын қазіргі уақытта жеті орыннан тұратын муниципалдық кеңес басқарады. 2015 жылғы жергілікті билік сайлауында SWAPO партиясы жеңіске жетіп, бес орын мен 3901 дауыс жинады. Демократиялық Турнхолл Альянсы (ДТА, 454 дауыс) және Біріккен Демократиялық Фронт (UDF, 442 дауыс) әрқайсысы бір орынға ие болды. SWAPO 2020 жылғы жергілікті билік сайлауында да жеңіске жетті. Олар 3128 дауыс жинап, төрт орын алды. Тәуелсіз Патриоттар Өзгеріс үшін (IPC, 2020 жылдың тамызында құрылған оппозициялық партия, 1208 дауыс), Халықтық Демократиялық Қозғалыс (PDM, ДТА-ның жаңа атауы, 537 дауыс) және Жерсіздер Халық Қозғалысы (LPM, 2016 жылы құрылған оппозициялық партия, 488 дауыс) әрқайсысы бір орыннан жеңіп алды.
Otjiwarongo is governed by a municipal council that currently has seven seats. The 2015 local authority election was won by SWAPO which gained five seats and 3,901 votes. One seat each went to the Democratic Turnhalle Alliance (DTA, 454 votes) and the United Democratic Front (UDF, 442 votes). SWAPO also won the 2020 local authority election. It obtained 3,128 votes and gained four seats. One seat each went to Independent Patriots for Change (IPC, an opposition party formed in August 2020, 1,208 votes), Popular Democratic Movement (PDM, the new name of the DTA, 537 votes) and Landless People's Movement (LPM, an opposition party formed in 2016, 488 votes).
Білім
Отживаронгода шамамен 15 мектеп бар, оның ішінде 3 жеке және 12 мемлекеттік мектеп. Барлық мектептердің 10-шы және 12-ші сыныптарға арналған қорытынды емтихандарын Білім, өнер және мәдениет министрлігі реттейді. Отживаронго мектептері тұрғын емес студенттерді қызықтырады. Қала тұрғындарының оқу қажеттіліктерін қанағаттандыратын қоғамдық кітапхана да бар. Қалада жоғары білім беру мекемелерінің бірнешесі, сондай-ақ МТИ және COSDEC кәсіптік оқу орталықтары мен монастырь бар. Намибия университеті мен Намибия ғылым және технология университеті қалада спутниктік кампустар салуды жоспарлаған. Екі оқу орнының да қалада аймақтық орталықтары бар, онда қашықтықтан оқылатын студенттер тиісінше екі оқу орнымен байланыс жасайды.
There are about 15 schools in Otjiwarongo, three private schools and twelve public schools. All schools final exams for grade 10 and 12 are regulated by the Ministry of Education, Arts & Culture. The schools of Otjiwarongo attract more and more non resident students. The town also has a community library that caters for reading needs of the towns residents. There are a number of institution for higher education in the town, as well as the MTI and COSDEC vocational training centres and a convent. The University of Namibia and the Namibia University of Science and Technology had plans to build satellite campuses in the town. The two institutions already have their regional centers in the town where distance students interact with the two institutions respectively.
Тіл
Қала тұрғындарының шамамен 90% африкаанс тілінде сөйлейді және түсінеді. Шамамен 75% ағылшын тілінде, ал 35% неміс тілінде сөйлейді. Басқа тілдердің ішінде отжихереро, хое-хое және ошивамбо сияқты жергілікті тілдер бар.
About 90% of the town's residents speak and understand Afrikaans. About 75% speaks English and 35% German. Other languages includes indigenous languages like Otjiherero, Khoe Khoe and Oshiwambo.
Спорт
Mighty Gunners FC қаланың басты футбол командасы. Life Fighters (Okahirona) да он жылдан астам үзілістен кейін 2017 жылы Намибия Премьер-лигасына қайта оралды. Мокати стадионы – Отживаронгодағы екі стадионның кішірек стадионы. Ол Орветовениде орналасқан және қаладағы басты футбол стадионы болып табылады. Баскетбол, нетбол және теннис ойнауға арналған алаңдар да бар. Ең ірісі – Паресис паркі, ол "Шоу-граунд" деп те белгілі. Бұл қаладағы ең үлкен спорт алаңы және Намибиядағы ірі алаңдардың бірі. Онда екі футбол алаңы және екі регби алаңы бар. Хоккей, теннис, нетбол және крикет ойнауға арналған алаңдар да қарастырылған. Парк спорт турнирлері мен Otjiwarongo сауда көрмесі сияқты іскерлік шараларды өткізуге де пайдаланылады. 2011 жылы Намибияның 21-ші тәуелсіздік күнінің негізгі шарасы осы жерде өтті.
Mighty Gunners FC is the town's major football team. Life Fighters (Okahirona) also returned to the Namibia Premier League in 2017 after more than a decade. Mokati Stadium, the smaller of two stadia in Otjiwarongo, is located in Orwetoveni and it is the main football stadium in town. There are also grounds for basketball, netball, and tennis. The largest, Paresis Park also known as "The Show Ground", is located in the upper suburb of the town. It is the towns biggest sport ground and one of the biggest in Namibia. It has two soccer fields and two rugby fields. There are also grounds for hockey, tennis, netball, and cricket. The park is also used to host sport tournaments and business events such as the Otjiwarongo Trade Show. In 2011, it hosted the main event of the 21st Independence Celebrations of Namibia.
Тұрғын үй жағдайы
Отживаронгоның көптеген елді мекендерінде тұрғындар лашықтарда тұрады. 2020 жылы қалада осындай ресми емес тұрғын үйлердің саны 6 251 болды, онда 50 000-нан астам адам тұрды, бұл соңғы (2011) жылғы халық санауы бойынша қаланың жалпы халқынан көп.
In many of Otjiwarongo's townships residents live in shacks. In 2020 the city had a total of 6,251 of these informal housing structures, accommodating more than 50,000 inhabitants, more than the most recent (2011) census reported as total population figure.
Климат
Отживаронгода жартылай құрғақ климат (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша BSh), ыстық жаздары және жұмсақ қыстары бар. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері .
Otjiwarongo has a semi arid climate (BSh, according to the Köppen climate classification), with hot summers and mild winters. The average annual precipitation is .